InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Voorlezen over de herfst bij dementie: verhalen, gedichten

Voorlezen over de herfst bij dementie: verhalen, gedichten

Voorlezen over de herfst bij dementie: verhalen, gedichten Voorlezen aan ouderen met dementie, meestal een gevolg van de ziekte van Alzheimer, kan een zinvolle en ontspannen activiteit zijn, mits u aan een aantal randvoorwaarden voldoet. Een voorwaarde voor een goed voorleesprogramma voor bejaarden die dementeren, is dat het onderwerp (bijvoorbeeld de herfst), een onderwerp is waaraan zij allemaal herinneringen hebben. Want dan doen de verhalen, gedichten en liedteksten een beroep op hun geheugen. Een andere voorwaarde is dat het voorleesmateriaal niet kinderachtig is maar wel eenvoudig, d.w.z. voor hen begrijpelijk. Belangrijk is ook een gevarieerd programma. Jammer is dat er nog maar weinig voorleesboeken zijn, speciaal ontwikkeld voor senioren met dementie. Maar met het onderstaand programma, wellicht nog door u zelf uitgebreid, kunt u al snel aan de slag en wordt de activiteit een prettige, ontspannen bezigheid.

Voorlezen voor ouderen met dementie: de praktische voorbereiding

Wilt u een geslaagde voorleesactiviteit uitvoeren voor deze cliënten, die vaak Alzheimer hebben, dan zijn er een aantal praktische punten waarop u kunt letten:

  1. Kies uw luisteraars met zorg uit. Veel ouderen, dementerend of niet, zijn slechthorend
  2. Zorg voor een goede opstelling in de ruimte: alle bejaarden moeten uw gezicht goed kunnen zien
  3. Kies met zorg een plek uit voor de minder goed horenden: schuin of recht tegenover u, zodat zij uw gezicht kunnen zien
  4. Plaats ouderen die goed kunnen zien maar slecht horen, naast u, zodat zij wat mee kunnen kijken in de tekst
  5. Zorg, als u niet zo’n duidelijke stem heeft, voor een goede microfoon
  6. Kies voor u zelf een plek uit waar u voldoende licht heeft op uw voorleesteksten
  7. Kies voor u zelf ook een plek uit waar het licht op uw gezicht valt
  8. Let op dat de ouderen niet tegen het (dag)licht in kijken: want dan lijkt het gezicht van de voorlezer donker

Tip over geluidsapparatuur:
Er zijn compacte, mobiele geluidsinstallaties, met microfoon en luidspreker. Deze zijn vrij betaalbaar, aan te sluiten op de stroom en zij werken ook op een accu. In Nederland kunt u bijvoorbeeld de apparatuur van het merk Mipro verkrijgen. Meer informatie over de geluidsapparatuur van Mipro kunt u op het internet vinden.

Het voorleesprogramma over de herfst voor ouderen die dementeren, meestal t.g.v. Alzheimer

Dit voorleesprogramma is een voorbeeld, dat u geheel of gedeeltelijk kunt volgen.
Belangrijk bij de samenstelling van zo’n voorleesprogramma is de afwisseling. Wissel lange voorleesteksten steeds af met kortere, bijvoorbeeld verhalen met gedichten. Ook is het lezen van liedteksten (eventueel uitdelen zodat men nog een beetje mee kan lezen) of het draaien van liedjes met toepasselijke teksten, fijn voor de hoogbejaarden met dementie. En natuurlijk mogen zij meezingen! Dat gebeurt vaak spontaan, zonder dat u het hen vraagt.

Tip over cd's met schoolliedjes van vroeger:
Bij activiteitenbegeleiders zijn de cd’s van het Duo Karst goed bekend. Dit zijn cd’s met veel bekende, oude meezingliederen. Deze schoolliedjes staan er met en zonder tekst op. Bij de opname van de liedjes is in het zangtempo en de hoogte van de melodieën rekening gehouden met oudere mensen.

Het voorleesprogramma over de herfst

  1. Muziek:' Een veldmuis vond in het beukenbos een lege notendop...’ (Duo Karst, CD 5 nummer 4)
  2. Gedicht: ‘Herfst’ van Rie Cramer uit ‘Het jaar rond’
  3. Verhaal: ‘Beukennootjes zoeken’ van W.G. van de Hulst, 'Het nieuwe voorleesboek'
  4. Gedicht: ‘De tamme kastanje’ van Cicely Mary Barker uit ‘Bloemenkinderen van de bomen'
  5. Kort verhaal: Een van de verhalen uit 'Herfst met Jip en Janneke', van Annie M.G. Schmidt

Pauze:
Het is goed een voorleesprogramma even te onderbreken. De energie van veel dementerende ouderen is beperkt, evenals de concentratie.Tegelijkertijd is dit uiteraard een geschikt moment om samen iets te drinken en even te praten.

Tip over seizoenschocolade:
U kunt wellicht een herfsttraktatie verzinnen voor bij de koffie in de pauze. In diverse winkels is bijvoorbeeld seizoenschocolade te koop: chocolade in de vorm van blaadjes of eikels. Ook kunt u deze chocolaatjes of bonbons online bestellen. Heel bijzonder zijn die van ‘Het Soethuys'.

  1. Gedicht: ‘Storm’ van Rie Cramer uit ‘Het jaar rond’ (over lekker in bed liggen als het buiten stormt)
  2. Verhaal: ‘Kastanjes rapen’ uit een 'Hart vol verhalen, voorleesboek voor ouderen', uitgeverij SWP, Amsterdam.
  3. Gedicht: ‘Drie kouwelijke mussen’ van Annie M.G. Schmidt, uit ‘Ziezo’(grappig gedicht over de vogeltrek)
  4. Muziek / songtekst : ‘Met u onder een paraplu’, Annie M.G. Schmidt uit ‘Ja zuster, nee zuster’

Tip over het gebruik van afbeeldingen:
Als u een goede afbeelding heeft bij een verhaal of een gedicht, laat dan het boek rond gaan door de kring van demente ouderen of loop zelf met de afbeelding bij hen langs.

Wilt u meer weten over wanneer afbeeldingen geschikt zijn voor ouderen met dementie leest u dan het artikel over het maken van een fotoboek voor mensen met dementie.

Tip over goed voorlezen:
Wilt u meer weten over goed voorlezen, raadpleegt u dan het artikel Goed voorlezen is een kunst.

Conclusie

Hoewel er weinig speciaal voor dementerende ouderen speciaal geschreven is, kunt u met het nodige zoekwerk en met het voorbeeldprogramma uit dit artikel, een behoorlijk leesprogramma samen stellen over de herfst. Of... u schrijft een eigen jeugdherinnering op aan de herfst.

Lees verder

© 2012 - 2017 Ambassadrice, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Dementerenden zeeverhalen, -gedichten en –liedjes voorlezenDementerenden zeeverhalen, -gedichten en –liedjes voorlezenZeeverhalen voorlezen aan mensen met dementie zal zeker stimulerend zijn. De zee is zo verweven met de Nederlandse gesch…
Interactief voorlezenHet onderwijs van nu is interactief. Zelf bij het voorlezen is interactiviteit belangrijk. Het blijkt dat kinderen meer…
Voorlezen is leukVoorlezen is leukVoorlezen is leuk maar niet alleen dat. Voorlezen vergroot de woordenschat van kinderen, leert ze hoe de taal in elkaar…
Voorlezen bij peuters en kleutersVoorlezen bij peuters en kleutersVoorlezen is goed voor kinderen. Daarnaast is het natuurlijk ook gewoon heel leuk. Voorlezen kan een feestje zijn voor z…
(Voor)lezen is leuk en leerzaam(Voor)lezen is leuk en leerzaamVoorlezen is niet alleen ontzettend leuk, maar ook enorm leerzaam. Kinderen die al van jongs af aan voorgelezen worden h…
Bronnen en referenties
  • Geluidsversterking: http://www.hbtrading.nl/hbtrading/index.htm
  • Duo Karst cd’s: http://www.dukarec.nl/pagina/oude-schoolliedjes/
  • ‘Het jaar rond’ van Rie Cramer: zoek op www.bolcom.com/nl op de naam en titel van auteur
  • ‘Beukennootjes zoeken': Het nieuwe voorleesboek van W.G. van der Hulst, alleen 2e hands verkrijgbaar
  • ‘Het complete boek van de Bloemenkinderen’,Cicely Mary Barker, uitgeverij Ploegsma 2010
  • ‘Herfst met Jip en Janneke’, van Annie M.G. Schmidt, www.queridokinderenjeugdboeken.nl
  • Seizoenschocolade: http://soethuys.com/chocolade/seizoen/herfst.html
  • ‘Kastanjes rapen’: http://www.swpbook.com/1366 (waarin nog 2 andere verhalen over de herfst)
  • Songtekst ‘Samen met u onder een paraplu’: http://www.songteksten.nl/songteksten/41674/ja-zuster-nee-zuster/samen-met-u-onder-een-paraplu.htm
  • CD met ‘Samen met u onder een paraplu’: http://www.freerecordshop.nl/muziek/lang-leve-annie-mg-schmidt-various-0602527684246

Reageer op het artikel "Voorlezen over de herfst bij dementie: verhalen, gedichten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Ambassadrice
Laatste update: 31-05-2016
Gepubliceerd: 28-09-2012
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Dementie en seizoensverhalen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!