InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Galstenen en gezonde voeding

Galstenen en gezonde voeding

Noten, koffie, alcohol zijn geen medicijnen toch kunnen zij preventief en soms zelfs curatief er voor zorgen dat mensen minder last hebben van galstenen. Waarschijnlijk zijn er nog meer voedingsmiddelen die de aanmaak van galstenen kunnen afremmen of juist bevorderen.

Noten en galstenen

Noten hebben een gunstig effect op de cholesterol- en lipo-proteïnenspiegels in bloed. De enkelvoudige en meervoudig onverzadigde vetten in noten helpen de vorming van cholesterolstenen te verhinderen. Het type noot dat wordt gegeten maakt niet uit, vermoedelijk omdat noten qua samenstelling sterk op elkaar lijken.
De Nursesí Health Study' (80.718 vrouwen) laat zien, dat vrouwen die vijf keer of vaker per week een handje noten (30 gram) eten, 25% minder kans hebben om op de operatietafel te belanden vanwege galstenen. Mannen die vijf keer per week of vaker noten eten hebben 30% minder kans op galstenen.
Noten bevatten verschillende bestanddelen die bescherming kunnen bieden tegen galstenen: onverzadigde vetten, vezels, fytosterolen, flavonoïden, luteoline, tocotriënolen en magnesium. Vezels in noten kunnen de recirculatie van secundaire galzuren (enterohepatische kringloop) remmen en de insulinegevoeligheid verbeteren. Fytosterolen remmen de opname van cholesterol vanuit de darmen. Magnesium kan insulineresistentie verbeteren en daarmee de kans op galstenen verkleinen.

Peulvruchten en galstenen

Peulvruchten bevatten een hoog gehalte aan sapogeninen (zeepstoffen), plantaardige steroïden die de uitscheiding van cholesterol met de gal sterk verhogen. Misschien bevorderen peulvruchten om die reden galsteenvorming; daar staat tegenover dat peulvruchten ook een hoog gehalte aan vezels hebben. Er lijkt een verband te zijn tussen peulvruchten en galstenen: Pima indianen hebben uitzonderlijk vaak galstenen en consumeren grote hoeveelheden bonen. Mensen die aanleg hebben voor galstenen, doen er wellicht goed aan niet te veel peulvruchten te eten.

Koffie en alcohol tegen galstenen

Matige alcoholconsumptie helpt blijkbaar bij de preventie van galstenen. Dit beschermend effect kan worden toegeschreven aan het verlagen van cholesterol in de gal, verhoging van de synthese van galzuren, stijging van de HDL-cholesterolspiegel en wijziging van het type galzuren in de enterohepatische kringloop. Een te hoge alcoholconsumptie echter kan leiden tot levercirrose en (pigment)galstenen.

Koffie heeft mogelijk ook een beschermende invloed. Onderzoek bij 46.000 mannen tussen 40 en 75 jaar oud suggereert, dat diegenen die 2 of 3 koppen koffie per dag drinken een kleinere kans op galstenen hebben, onafhankelijk van de manier waarop de koffie wordt bereid. Koffie waar de cafeïne uit was gehaald had echter geen effect. In een grote prospectieve studie is aangetoond dat koffie het risico van symptomatische galstenen bij vrouwen (34-59 jaar) verlaagt, maar niet bij mannen. Het drinken van meer dan 4 koppen koffie per dag verlaagde het risico met meer dan 25%. Verschillende stofwisselingsstudies suggereren dat koffie de vorming van galstenen kan verhinderen: koffie stimuleert de afgifte van cholecystokinine en daarmee de galblaascontractie, remt de heropname van galvloeistof, vermindert cholesterolkristallisatie in gal, stimuleert de darmperistaltiek, remt mogelijk lever LDL-receptoren (diterpenen in koffie).
In verschillende epidemiologische studies werd een verband gevonden tussen het drinken van koffie en de verminderde kans op galstenen. Consumptie van 800 mg cafeïne per dag geeft de beste daling van de kans op galstenen. Alhoewel cafeïne wordt gezien als de belangrijkste galsteenremmende stof zijn vermoedelijk ook andere verbindingen in koffie belangrijk.
© 2013 - 2017 Herborist, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoe kom ik van mijn galstenen af?Het hebben van galstenen is niet fijn, het brengt veel pijn met zich mee. Welke symptomen geeft het? Wat heeft alcohol v…
Aandoeningen: galstenenGalstenen zijn stenen die zich in de galblaas of galwegen bevinden. De stenen kunnen heftige pijnklachten geven, de zo g…
Allergie voor pinda's en peulvruchtenAllergie voor pinda's en peulvruchtenBij kinderen boven de drie jaar is pindaovergevoeligheid een van de meest voorkomende allergieën voor voedsel. Ongeveer…
De voordelen van het drinken van koffieDe voordelen van het drinken van koffieVele Nederlanders hebben als ochtend ritueel het drinken van een kop koffie voordat ze beginnen met hun dag. Velen geven…
Galstenen en voedingsupplementenVerschillende factoren zoals voeding en overgewicht kunnen de aanmaak van galstenen bevorderen. Een aangepaste voeding e…
Bronnen en referenties
  • Tsai CJ et al. Frequent nut consumption and decreased risk of cholecystectomy in women. Am J Clin Nutr. 2004;80(1):76-81.
  • Kris-Etherton PM et al. Nuts and their bioactive constituents: effects on serum lipids and other factors that affect disease risk. Am J Clin Nutr. 1999;70(3S):504S-511S.
  • Leitzmann MF et al. A prospective study of coffee consumption and the risk of symptomatic gallstone disease in men. JAMA. 1999;281(22):2106-12.
  • Leitzmann MF et al. Coffee intake is associated with lower risk of symptomatic gallstone disease in women. Gastroenterology. 2002 Dec;123(6):1823-30.
  • Leitzmann MF et al. A prospective study of coffee consumption and the risk of symptomatic gallstone disease in men. JAMA. 1999;281(22):2106-12.

Reageer op het artikel "Galstenen en gezonde voeding"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Herborist
Gepubliceerd: 25-02-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!