Klaplong (Pneumothorax)

Bij een pneumothorax (klaplong) is er lucht aanwezig in de pleuraholte. Normaal gesproken is er helemaal geen holte tussen de pleurabladen, maar zitten deze dicht tegen elkaar met alleen een beetje vocht ertussen. In de thorax heerst bovendien overwegen een negatieve druk zodat de bladen tegen elkaar worden gezogen.

Bij een pneumothorax wordt die druk al snel gelijk aan de atmosferische druk, waardoor de long samenvalt en de thoraxhelft wat bol gaat staan. He tmediastinum verschuift daardoor iets naar de gezonde kant.

Oorzaken.

Voor het ontstaan van een pneumothorax zijn verschillende oorzaken:

Spontane pneumothorax.	Deze vorm ontstaat geheel onverwacht. Het betreft meestal jonge, lange, magere mannen. Vaak is er sprake van lichamelijke inspanning op het moment van ontstan van de pneumothorax. Verder zijn bij hen nooit eerder afwijkingen aan de longen ontdekt. Toch is er sprake van een zwakke plek in vooral op de top van de long. Sommigen menen dat dit ontstaat doordat de eerste rib bij dit type mannen de long zou beschadigen. Mogelijk is er alleen sprake van 'weef-foutjes'. De afwijkingen zijn op de thoraxforo vrijwel nooit waarneembaar.
Bekende aandoeningen van de longen.	De pneumothorax is een te verwachten gevolg van deze afwijkingen, een complicatie dus. Voorbeelden hiervan zijn Cara, Longemfyseem en dergelijke.
Traumatisch.	Bij een traumatische pneumothorax komt er lucht van buitenaf in de pleuraholte door bijvoorbeeld een messteek. Daarnaast kan door een stomp letsel lucht van binneuit in de pleuraholte komen (door een beschadiging van de long((en)) door bijvoorbeeld een ribfractuur).

Symptomen.

Bij de spontane pneumothorax is er sprake van een acute, stekende pijn in de aangedane thoraxhelft, met dyspnoe-klachten en soms een prikkelhoest. Soms is ook cyanose aanwezig met een tachycardie, beide ten gevolge van de plotselinge circulatoire veranderingen in de long. Het valt op dat de zieke thoraxhelft wat is uitgezet en niet goed meebeweegt met ademhalen. Bij auscultatie is het ademgeruis afwezig.

Behandeling.

De behandeling van een spontane pneumathorax is afhankelijk van de ernst. In het geval van een kleine pneumathorax met weinig of geen klachten wordt er afgewacht. Herstel treedt meestal spontaan op. Bij een grotere pneumothorax moet men vaak de lucht afzuigen. Indien de long zich niet snel ontplooit, moet een drain worden ingebracht waarmee de lucht word weggezogen (zuigdrainage). Deze drainage moet doorgaan tot 24 uur nadat de long zich weer heeft ontplooid. In het geval van een recidief zijn de maatregelen in principe hetzelfde. Er moet echter wel een thoracoscopie worden uitgevoerd en afhankelijk van de bevindingen daarbij kan besloten worden voor 'plakken' van de pleurabladen óf chirurgische therapie.

Het plakken van de pleurabladen gebeurt door een stof in de pleuraholte te brengen die de pleurae prikkelt tot een ontstekingsreactie waardoor de pleurabladen met elkaar verkleven. De chirurgische behandeling bestaat uit een resectie van het borstvlies. Door vergroeiingen tussen longen en thorax-wand kan een pneumothorax niet meer optreden. De behandeling van de traumatische pneumothorax is in principe dezelfde als bij de spontane pneumothorax. Er zal echter (bij een pneumothorax waarbij lucht binnenkomt van buiten) ook zorg moeten worden gedragen voor de ontstane wond.

Complicaties.

De gevaarlijkste complicatie die kan optreden, is de spanningspneumothorax. Hierbij is er sprake van een sterk toenemende druk in de zieke thoraxhelft doordat de lucht door een ventielmechanisme wel de borstkas in, maar niet de borstkas uit kan.
Het klinische beeld is heel kenmerkend: er ontstaat een voortdurend in ernst toenemende dyspnoe en cyanose. Bij een volledige ontwikkelde spanningspneumothorax zien we bovendien nog opgezwollen halsvenen (aderen van de hals), een verschoven trachea aan de gezonde zijde en een asymmetrische borstkas (de zieke zijde staat in een extreme inademingstoestand). Indien er niet snel een behandeling wordt ingezet, zal de patiënt hieraan op korte termijn (binnen enkele minuten) overlijden. Er moet dus zo spoedig mogelijk een thoraxdrain worden ingebracht opdat de druk in de borstkas ontlast wordt.

Een ander gevolg van de spanningspneumothorax is de ontwikkeling van een mediastinaal emfyseem. Via de scheden van bloedvaten ziet de lucht kans om in de weefsels, elfs tot de onderste huidlagen door te dringen.
Gevaarlijk is dit niet. De lucht verdwijnt geleidelijk zonder verdere behandeling. © 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op 18-01-2007, laatst gewijzigd op 08-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Overdruk/onderdrukverwondingen: Tijdens het duiken komt er een enorme druk op je lichaam terecht. Niet alleen de luchtdruk, die we hier ook hebben, maar ook de druk van de vele liters water die op je rusten.…
• Aandoeningen: oorzaken van hoesten: Iedereen heeft er wel eens last van; hoesten. Meestal past de klacht hoesten bij een onschuldige bovenste lucht weg infectie en verdwijnt de klacth weer snel. Het kan echt…
• Aandoeningen: kortademigheid, dyspnoe: Kortademigheid is een subjectieve sensatie van een abnormale en/of onaangename gewaarwording van (moeilijkheden) met de ademhaling. De medische term voor kortademigheid…
• Dieren EHBO : Aandoeningen van de ademhalingsorganen: Een aandoening van de ademhalingsorganen kan bij dieren vele oorzaken hebben. Obstructie van de ademhalingswegen, giftige gassen, gebrek aan zuurstof doo…
• Ademhalingsstelsel, Biologie: Longen zijn organen waarin gaswisseling plaatsvindt tussen lucht en bloed ten behoeve van de stofwisseling. Met behulp van verschillende spieren komt de continue ademhalingsbewe…