InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Longaandoening silicose: Blootstelling (inademen) van silica

Longaandoening silicose: Blootstelling (inademen) van silica

Longaandoening silicose: Blootstelling (inademen) van silica Silicose is een longaandoening waarbij een patiënt kleine stukjes silica inademt. Dit is een mineraal dat deel uitmaakt van zand, steen, rots, klei, graniet en minerale ertsen zoals kwarts. Voornamelijk werknemers met een beroep in de mijnbouw en glasproductie zijn getroffen. De blootstelling aan silicadeeltjes veroorzaakt littekens in de longen waardoor de patiënt onder meer moet hoesten, kortademig is en gewichtsverlies vertoont. Deze symptomen treden op na enkele weken tot mogelijk zelfs vele tientallen jaren. Silicose verhoogt onder andere het risico op luchtweginfecties, waaronder tuberculose. Stoppen met roken en de blootstelling aan silicastof vermijden is de beste behandelingsmethode, al is medicatie, therapie en chirurgie wel beschikbaar voor patiënten met deze longaandoening.

Synoniemen silicose

Silicose is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • Progressieve massale fibrose
  • Silicoproteinosis
  • Silicosis
  • Sillicose
  • Sillicosis

Epidemiologie longaandoening

Silicose treedt niet meer zo vaak op omdat mensen nu beschermende kledij gebruiken en de werkomgeving is aangepast, waardoor ze veel minder giftige stof inademen. Cijfers zijn evenwel niet gevonden in de geraadpleegde bronnen. De aandoening kent geen raciale voorliefde. Mensen van Afrikaanse afkomst zijn verder vaker getroffen dan blanken. Daarnaast presenteren vooral mannen zich met silicose, daar zij veelal in risicoberoepen voor de longaandoening tewerkgesteld zijn. Tot slot is er geen wetenschappelijke informatie gevonden over de gemiddelde leeftijd waarop de symptomen optreden.

Oorzaken: Inademen silica

Mensen die tijdens het werk blootgesteld zijn aan kwartsstof en silica inademen, lopen gevaar op silicose. Zij werken bijvoorbeeld in de glas-, aardewerk- of keramiekindustrie, de mijnbouw, de productie van schuurmiddelen, de steenhouwerij, de sector van wegen en bouw (asfalt- en betonproductie, bouw- en sloopafval). Patiënten ademen de fijne silicastof in die terechtkomt in de longen. Daar valt het immuunsysteem deze stofdeeltjes aan. Dit veroorzaakt een ontsteking (zwelling) wat leidt tot littekenweefsel in de longen (longfibrose). Hierdoor is het longweefsel niet in staat om op een normale manier te functioneren.

Indeling silicose

Drie types van silicose zijn mogelijk:

Chronische silicose
Chronische silicose, de meest voorkomende vorm, is het gevolg van een blootstelling op lange termijn (meer dan twintig jaar) aan lage hoeveelheden kwartsstof. De silica veroorzaakt zwelling van de longen en borstlymfklieren. Een patiënt heeft hierbij moeite met ademhalen.

Versnelde silicose
Versnelde silicose treedt op na blootstelling aan grotere hoeveelheden silica gedurende een kortere periode (vijf à vijftien jaar). Hierbij gebeurt de zwelling in de longen sneller dan in eenvoudige silicose.

Acute silicose
Acute silicose is het gevolg van kortdurende blootstelling aan zeer grote hoeveelheden silica. De longen zijn bij deze vorm erg ontstoken en vullen zich met vocht, waardoor bij de patiënt ernstige kortademigheid en een laag zuurstofgehalte in het bloed ontstaat. Dit is op te sporen met een pulsoximetrie, een speciaal onderzoek met een klemmetje aan de vingertop.

Pijn op de borst komt voor bij silicose / Bron: Freestocks.org / PexelsPijn op de borst komt voor bij silicose / Bron: Freestocks.org / Pexels

Symptomen bij de patiënt

Intense blootstelling aan silica veroorzaakt de aandoening binnen een jaar. Gewoonlijk duurt het ten minste tien tot vijftien jaar na de blootstelling voordat de symptomen optreden. De symptomen variëren in ernst en uitgebreidheid bij de patiënt en zijn tevens afhankelijk van het type silicose. De patiënt moet langdurig en soms ernstig hoesten, is kortademig en hij verliest gewicht als gevolg van verlies van eetlust. Vermoeidheid, koorts en scherpe pijn op de borst komen ook voor bij patiënten met deze longaandoening. Tot slot heeft de patiënt mogelijk een blauwe huidskleur (de medische term hiervoor is "cyanose") als gevolg van een tekort van zuurstof in het bloed, wat vooral voorkomt in ernstige gevallen.

Diagnose en onderzoeken van de longen door de arts

Lichamelijk onderzoek
De arts voert een grondig lichamelijk onderzoek uit bij de patiënt in combinatie met een goede anamnese, en bemerkt zo de zichtbare symptomen van silicose. Wanneer hij met de stethoscoop luistert naar de longen van de patiënt, hoort hij een piepend en krakend ademgeluid. Hij vraagt na wat de hobby’s en tewerkstelling van de patiënt inhouden.

Diagnostisch onderzoek
Bovendien maakt de arts een röntgenfoto (radiografisch onderzoek) en een CT-scan van de borstkas. Ook voert hij een longfunctieonderzoek (spirometrie) uit. Bij een bronchoscopie inspecteert de arts de binnenkant van de longen. Ook een biopsie van de longen is soms noodzakelijk voor de diagnose van silicose. De arts wil tevens enkele andere aandoeningen uitsluiten. Hiervoor doet hij een onderzoek naar tuberculose via een sputumcultuur en bovendien voert hij een volledig bloedonderzoek uit om bindweefselaandoeningen uit te sluiten.

Differentiële diagnose
De arts verwart silicose vaak met volgende aandoeningen of syndromen: asbestose, chronisch obstructief longlijden (COPD), pneumoconiose, granulomatose met polyangiitis (ziekte van Wegener), idiopathische longfibrose, miliaire tuberculose, overgevoeligheidspneumonitis, pulmonale alveolaire proteinosis en sarcoïdose.

Behandelingen van patiënten

Voor deze longaandoening is geen specifieke behandeling voorhanden. Daarom voorkomt de patiënt best de bron van de blootstelling aan silica zodat hij voorkomt dat de ziekte verergert. Medicatie, luchtwegverwijders en zuurstoftherapie zijn mogelijke behandelingsmethoden. Indien de patiënt last heeft van een luchtweginfectie, schrijft de arts antibiotica voor. De patiënt stopt verder best met roken en hij vermijdt ook andere irriterende stoffen. Voor sommige patiënten met ernstige silicose is een longtransplantatie vereist.

Prognose van de ziekte

De prognose varieert tussen de patiënten en is vooral afhankelijk van de ernst en uitgebreidheid van de silicose. Het is namelijk bij elke patiënt anders in hoeverre de longen aangetast zijn. Na verloop van tijd neemt de longcapaciteit bij patiënten met silicose wel af en is zuurstofondersteuning veelal nodig als ondersteuning bij de ademhaling.

Complicaties blootstelling aan silica: Meer risico op tuberculose

Silicose resulteert mogelijk in volgende gezondheidsproblemen: hartfalen, een bindweefselaandoening (zoals reumatoïde artritis, scleroderma (= progressieve systemische sclerose), en systemische lupus erythematosus), chronisch obstructief longlijden, longkanker, een nieraandoening, progressieve massale fibrose, pulmonale hypertensie en andere luchtweginfecties. De patiënt is vooral erg gevoelig voor tuberculose maar de verhoogde incidentie van tuberculose bij patiënten met silicose is niet goed begrepen. De patiënt krijgt als gevolg hiervan regelmatig controleonderzoeken om tuberculose op te sporen.

Lees verder

© 2016 - 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Silicose: symptomen, diagnose, behandeling en preventieSilicose: symptomen, diagnose, behandeling en preventieSilicose is een beroepsziekte die voorkomt bij patiënten die jarenlang met silica hebben gewerkt. Dit is een materiaal w…
Siderose: Longziekte door blootstelling aan ijzerstofSiderose: Longziekte door blootstelling aan ijzerstofSiderose is een longziekte veroorzaakt door het inademen van ijzer of ijzeroxide stofdeeltjes. Siderose is een beroepszi…
Caplan-syndroom: Stoflong met reumatoïde artritisCaplan-syndroom: Stoflong met reumatoïde artritisHet Caplan-syndroom is een beroepsziekte die voorkomt bij mijnwerkers met reumatoïde artritis (RA). Zij ontwikkelen naas…
Beroepsastma: Stoffen in werkomgeving vernauwen luchtwegenBeroepsastma: Stoffen in werkomgeving vernauwen luchtwegenBeroepsastma is wereldwijd de meest voorkomende werkgerelateerde longaandoening in de ontwikkelde landen. Onder andere b…
Asbestose informatieAsbestose informatieAsbestose wordt veroorzaakt door het inademen van asbeststof. De stofdeeltjes wordt door witte bloedcellen ´opgegeten’,…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bykst / Pixabay
  • http://emedicine.medscape.com/article/302027-differential
  • http://emedicine.medscape.com/article/302027-overview#showall
  • http://www.healthline.com/health/silicosis#behandelingen6
  • http://www.lung.org/lung-health-and-diseases/lung-disease-lookup/silicosis/diagnosing-treating-silicosis.html
  • http://www.lung.org/lung-health-and-diseases/lung-disease-lookup/silicosis/silicosis-symptoms-causes-risk.html
  • http://www.lung.org/lung-health-and-diseases/lung-disease-lookup/silicosis/learn-about-silicosis.html
  • http://www.nhs.uk/Conditions/Silicosis/Pages/Introduction.aspx
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Silicosis#Epidemiology
  • https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000134.htm
  • Afbeelding bron 1: Freestocks.org / Pexels

Reageer op het artikel "Longaandoening silicose: Blootstelling (inademen) van silica"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 01-02-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Longaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!