InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Gezwollen ogen & oogleden: Oorzaken, symptomen & behandeling

Gezwollen ogen & oogleden: Oorzaken, symptomen & behandeling

Gezwollen ogen & oogleden: Oorzaken, symptomen & behandeling Een gezwollen ooglid ontstaat als gevolg van een opeenhoping van vocht (oedeem) in de dunne weefsellagen die het oog omringen. Gezwollen ogen zijn al dan niet pijnlijk en tasten zowel de bovenste en/of onderste oogleden aan. Gezwollen oogleden kennen diverse oorzaken. Een oogheelkundig onderzoek is aanbevolen bij aanhoudende, gewijzigde of erger wordende symptomen om mogelijke complicaties die leiden tot het verlies van het gezichtsvermogen te voorkomen. De zwelling van de oogleden is vaak oncomfortabel, storend of geeft een vermoeiend uiterlijk. Dankzij enkele preventieve maatregelen is dit vervelend symptoom te voorkomen of te verminderen.

Oorzaken gezwollen oogleden

Diverse oorzaken leiden tot gezwollen oogleden zoals onder andere ooginfecties, een oogletsel, een trauma en een allergie (allergische reactie door contact met uitlokkende stof). De zwelling van de oogleden wijst mogelijk op een meer ernstige oogziekte die het gezichtsvermogen bedreigt. Enkele voorbeelden hiervan zijn orbitale cellulitis, de ziekte van Graves (auto-immuunaandoening met overproductie van schildklierhormonen) en oculaire herpes.

Het gebruik van (oog)cosmetica veroorzaakt soms een allergische reactie met gezwollen ogen of oogleden als gevolg / Bron: Manuel Marín / Wikimedia CommonsHet gebruik van (oog)cosmetica veroorzaakt soms een allergische reactie met gezwollen ogen of oogleden als gevolg / Bron: Manuel Marín / Wikimedia Commons
Allergieën
Oogallergieën treden op wanneer het immuunsysteem te sterk reageert op een allergeen (vreemde stof). Pollen, stof, huidschilfers van huisdieren, schimmels, mijten, bepaalde oogdruppels en contactlensoplossingen zijn enkele van de meest voorkomende oogallergenen. Een allergische reactie op make-up of oogcosmetica is ook een bekende boosdoener van gezwollen ogen. Oogallergieën ontwikkelen zich wanneer de ogen chemische “bemiddelaars” vrijgeven die de ogen beschermen tegen allergenen waaraan de patiënt gevoelig is. De meest voorkomende is histamine, die de bloedvaten in de ogen doen verwijden en zwellen, slijmvliezen doen jeuken en de ogen rood en waterig maken.

Blefaritis

Blefaritis is een ontsteking van de ooglidranden. Meestal is dit het gevolg van een probleem met de talgklieren in de onderste oogleden vlakbij de basis van de wimpers. Blefaritis is gekenmerkt door gezwollen en pijnlijke oogleden en gaat gepaard met een roosachtige schilferige ooglidhuid en het verlies van wimpers (madarose). Blefaritis is meestal een chronische aandoening, wat inhoudt dat de symptomen te behandelen zijn maar nooit helemaal verdwijnen. Vaak gaat blefaritis gepaard met een bacteriële infectie, maar de oogziekte valt eveneens toe te schrijven aan acne rosacea (droge, rode, jeukende ogen en ooginfecties) en het droge ogen syndroom.

Chalazion

Een chalazion, veroorzaakt door een geblokkeerde Meibom-klier, lijkt op een hordeolum, maar een chalazion ontwikkelt zich tot een harde atheroomcyste (goedaardige kleine, stevige en ronde cyste). Een ander verschil is dat een hordeolum optreedt aan de rand van een ooglid, terwijl een chalazion weg van de ooglidrand ontstaat. Zowel een hordeolum als een chalazion veroorzaken gezwollen oogleden en een pijnlijk huidgebied rond het bultje.

Conjunctivitis

Bij conjunctivitis ontstaat een ontsteking van de heldere bekleding van het oogoppervlak (conjunctiva: bindvlies). Conjunctivitis bestaat in diverse soorten zoals allergische conjunctivitis, en bacteriële en virale conjunctivitis. Neonatale conjunctivitis treft pasgeborenen. Deze ooginfecties veroorzaken mogelijk allen een oogbindvliesontsteking waarbij gezwollen oogleden voorkomen. De patiënt heeft daarnaast andere symptomen zoals tranende, rode en jeukende ogen. Bij de aanwezigheid van deze symptomen is het wenselijk om een oogarts te raadplegen; vooral omdat bepaalde vormen besmettelijk zijn.

Het dragen van contactlenzen veroorzaakt soms gezwollen oogleden / Bron: Fifikins / FlickrHet dragen van contactlenzen veroorzaakt soms gezwollen oogleden / Bron: Fifikins / Flickr
Contactlenzen dragen
Een slechte hygiëne rond contactlenzen, zoals het dragen van vuile contactlenzen, zwemmen met contactlenzen of het bewaren van contactlenzen in een vuile omgeving, veroorzaakt een ooginfectie en opgezwollen oogleden. Het gebruik van beschadigde contactlenzen irriteert eveneens de ogen en resulteert in gezwollen oogleden.

Hordeolum

Een hordeolum is in de volksmond gekend als een “gerstekorrel”. Meestal verschijnt een gezwollen, rode bult op de rand van een ooglid. Deze ooglidcyste is het gevolg van een bacteriële infectie en een ontsteking van een Meibom-klier. Wanneer deze talgklieren (olieproducerende klieren) verstopt raken, zwelt het ooglid. Een hordeolum, dat zacht aanvoelt, doet soms het hele ooglid zwellen. Meestal herstelt de patiënt spontaan binnen enkele weken maar het aanbrengen van een warm en vochtig kompres aan het ooggebied versnelt het genezingsproces.

Oculaire herpes

Oculaire herpes is het gevolg van een virale infectie (herpes simplex virus). Het is daarom soms gekend als “de koortslip van het oog”. De ziekte veroorzaakt een ontsteking van de cornea (keratitis). Soms ontstaan eveneens littekens. Symptomen van oogherpes zijn vergelijkbaar met conjunctivitis, maar de patiënt ontwikkelt bovendien pijnlijke zweren op het ooglid. Een ander kenmerk bestaat uit een wazig gezichtsvermogen als gevolg van een bewolkt hoornvlies. Deze oogaandoening leidt tot gezwollen ogen. De symptomen variëren van mild tot ernstig. Een hoornvliestransplantatie is soms vereist. Bij sommige patiënten zijn de symptomen echter dermate ernstig dat hij het gezichtsvermogen verliest.

Oogletsel

Een trauma aan de ogen, waaronder een ooglidcontusie (bekend als een blauw oog) en een trauma veroorzaakt door cosmetische chirurgie (blefaroplastiek of ooglidcorrectie), leidt tot een ontsteking en gezwollen ogen.

Orbitale cellulitis

Orbitale cellulitis is een zeldzame maar ernstige bacteriële infectie van weefsels rond het oog, waardoor een pijnlijke zwelling van het bovenste en onderste ooglid, en eventueel de wenkbrauwen en wangen ontstaat. Andere symptomen zijn uitpuilende ogen (exoftalmie), een verminderd gezichtsvermogen, koorts en pijn aan de ogen bij het verplaatsen van de ogen. Orbitale cellulitis is een medische noodsituatie waarbij een snelle IV-antibioticabehandeling (antibiotica die via een ader is toegediend) vaak nodig is om schade aan de oogzenuw (oogzenuwaandoening), permanent verlies van het gezichtsvermogen of blindheid en andere ernstige complicaties te voorkomen.

Periorbitale cellulitis

Dit is een relatief veel voorkomende infectie en/of ontsteking van het ooglid en delen van de huid rond de ogen, en een vorm van cellulitis (huidinfectie met pijnlijke, rode en gezwollen huid). Bacteriën, virussen of andere pathogenen (ziekteverwekkers) veroorzaken deze infectie. Periorbitale cellulitis is tevens gekend als “preseptale cellulitis” omdat het getroffen gebied zich vlak voor het orbitale septum bevindt, een bladachtig weefsel dat het harde, vezelige achtergedeelte van de oogleden vormt.

Dubbelzien is één van de symptomen van de oogziekte van Graves die leidt tot gezwollen oogleden / Bron: Frankieleon / FlickrDubbelzien is één van de symptomen van de oogziekte van Graves die leidt tot gezwollen oogleden / Bron: Frankieleon / Flickr
Ziekte van Graves
De oogziekte van Graves is het gevolg van een overactieve schildklier (hyperthyreoïdie), die vaak gepaard gaat met gezwollen oogleden en uitpuilende ogen, evenals dubbelzien (diplopie) en hangende oogleden (ptosis).

Bijkomende oorzaken

Bijkomende oorzaken van gezwollen oogleden zijn onder meer:

Hoofdpijn is één van de mogelijke symptomen die gepaard gaan met gezwollen oogleden / Bron: Geralt / PixabayHoofdpijn is één van de mogelijke symptomen die gepaard gaan met gezwollen oogleden / Bron: Geralt / Pixabay

Symptomen

Gezwollen oogleden is een symptoom van een onderliggende oorzaak, zoals een allergie of infectie. Gezwollen ogen gaan gewoonlijk gepaard met één of meer van de volgende symptomen:
  • droogte van het ooglid of een schilferend ooglid
  • dubbelzien (diplopie)
  • een abnormale bolling van één of beide ogen (proptosis)
  • een huiduitslag rond de ogen
  • een oogafscheiding
  • een overtollige traanproductie, wat resulteert in tranende ogen
  • een verlies van (een deel van) het gezichtsvermogen (afhankelijk van de mate van zwelling)
  • een verlies van wimpers (madarose)
  • een zwelling in het gezicht
  • het onvermogen om de ogen volledig te openen en sluiten
  • hoofdpijn
  • koorts
  • moeilijkheden met knipperen
  • niezen
  • oogirritatie, zoals een jeukend of krassend gevoel
  • overgevoeligheid voor licht (fotofobie)
  • pijn, vooral wanneer gezwollen oogleden het gevolg zijn van een infectie
  • rode ogen en conjunctivitis (ontsteking van de het oogbindvlies)
  • roodheid van het ooglid

Diagnose en onderzoeken door de arts

Zeker bij het plots optreden van gezwollen oogleden, bezoekt de patiënt zo snel mogelijk een oogarts. Dit geldt ook bij aanhoudende symptomen of een toename of verergering van de klachten. De oogarts voert een grondig oogonderzoek uit om de oorzaak van de gezwollen oogleden te bepalen.

Behandeling van gezwollen ooglid is variabel

De behandeling van gezwollen oogleden is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Bij allergieën, schrijft de oogarts antihistaminicum oogdruppels of orale (via de mond ingenomen) allergiemedicatie in. Kunsttranen verlichten de symptomen van droge ogen. Milde corticosteroïde oogdruppels (sterke ontstekingsremmende werking) zijn aanbevolen voor meer ernstige allergische reacties. Bij de aanwezigheid van virale infecties schrijft de arts antivirale of ontstekingsremmende oogdruppels of zalven voor. Antibiotica zijn medicijnen die de arts inzet bij bacteriële ooginfecties. Bij het dragen van contactlenzen verwijdert de patiënt deze totdat de zwelling verdwenen is. Verder is het nuttig om een koud kompres aan te brengen op de ooglidzwellingen. In de ogen wrijven is niet aanbevolen; dit verergert namelijk de symptomen.

Preventie van gezwollen ogen

Dankzij enkele tips vallen in een aantal situaties gezwollen ogen en oogleden te voorkomen.

Allergie

Als gezwollen oogleden en andere symptomen van allergie regelmatig optreden, is een allergietest zeker aangewezen. krijg je allergie getest. Indien de test positief is, vermijdt de patiënt de specifieke allergenen of minimaliseert hij op zijn minst de blootstelling hiervan.

Conserveringsmiddelen in oogdruppels

Bij het gebruik van oogdruppels, leiden sommige oogdruppels met conserveringsmiddelen tot oogproblemen omdat bepaalde patiënten hiervoor allergisch zijn. Daarom opteert de patiënt voor oogdruppels zonder conserveringsmiddelen.

Contactlenshygiëne

Bij het dragen van contactlenzen zorgt de patiënt voor een goede contactlenshygiëne, zoals het frequent vervangen van contactlenzen en het contactlensdoosje.

Een goede handhygiëne is nodig / Bron: Gentle07 / PixabayEen goede handhygiëne is nodig / Bron: Gentle07 / Pixabay
Handen wassen
Het is daarnaast van belang om steeds de handen grondig te wassen om de overdracht van eventuele bacteriën van het éne geïnfecteerde oog naar het andere nog gezonde oog te voorkomen.

Koude kompressen

Vlak voor het slapengaan koude kompressen aanbrengen voorkomt de symptomen van gezwollen oogleden.

Make-up

Make-up en andere beauty producten dienen hypoallergeen en geurvrij te zijn zodat een allergieaanval niet opflakkert. Dit valt ook te testen door wat make-up aan te brengen aan de binnenkant van de pols voordat de patiënt de make-up op het gezicht aanbrengt.

Nachtrust

Voldoende nachtrust zorgt voor een goede ooggezondheid.

Oogbescherming

Zonnebrillen van polycarbonaat zijn een andere manier om de ogen te beschermen tegen verwondingen. Polycarbonaat is een lichtgewicht doch een breukvast materiaal met een uv-bescherming. Het is duurzaam en is nuttig voor kinderen en sporters.

Voeding

Natrium, cafeïne en alcohol verergeren de symptomen dus deze vermijdt de patiënt. Voldoende water drinken is tevens belangrijk om uitdroging te voorkomen. Uitdroging gaat namelijk ook gepaard met gezwollen oogleden.

Complicaties

Complicaties van een gezwollen ooglid zijn
  • een niet-effectieve behandeling waardoor de symptomen aanhouden
  • een ooginfectie
  • problemen met het aanbrengen van make-up
  • problemen met het gezichtsvermogen
  • problemen om het gezicht te wassen
  • problemen om normale taken uit te voeren, zoals lezen of autorijden

Lees verder

© 2016 - 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bindvliesontsteking, oorzaken, symptomen en behandelingBij een bindvliesontsteking (conjunctivitis) aan het oog is het bindvlies om het oogwit en de binnenkant van het ooglid…
Ontsteking aan de ooglidranden (Blepharitis)Ontsteking aan de ooglidranden (Blepharitis)Blepharitis is een ontsteking van de ooglidranden. Blepharitis is een soort eczeem en het lijkt op roos. Lees in dit art…
Jeukende oogledenJeukende oogledenJeukende oogleden zijn erg vervelend. Soms zijn de oogleden opgezwollen of is de huid op en om de oogleden juist heel er…
Hangende oogleden; informatie en tips!Hangende oogleden; informatie en tips!Hangende oogleden ontstaan meestal bij het ouder worden of bij vermoeidheid. Met name voor vrouwen kunnen hangende oogle…
Homeopathie: Bindvliesontsteking (conjunctivitis)De conjunctiva is de dunne, doorzichtige bekleding die de oogballen en de binnenkant van de oogleden bedekt. Infecties,…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Klaus D.Peter / Wikimedia Commons
  • Causes, Treatment, and Home Remedies for Swollen Eyelids, http://www.eyehealthweb.com/swollen-eyelid/, geraadpleegd op 6 november 2016
  • Eyelid swelling, http://www.merckmanuals.com/home/eye-disorders/symptoms-of-eye-disorders/eyelid-swelling, geraadpleegd op 6 november 2016
  • How to Treat a Swollen Eyelid, http://www.livestrong.com/article/106323-swollen-eyelid-child/, geraadpleegd op 6 november 2016
  • Swollen Eyelid - Symptoms, Treatment, Pictures, Causes, https://healdove.com/eye-care/Swollen-Eyelid, geraadpleegd op 6 november 2016
  • Swollen Eyelids: Causes And Treatment, http://www.allaboutvision.com/conditions/swollen-eyelids.htm, geraadpleegd op 6 november 2016
  • Afbeelding bron 1: Manuel Marín / Wikimedia Commons
  • Afbeelding bron 2: Fifikins / Flickr
  • Afbeelding bron 3: Frankieleon / Flickr
  • Afbeelding bron 4: Geralt / Pixabay
  • Afbeelding bron 5: Gentle07 / Pixabay

Reageer op het artikel "Gezwollen ogen & oogleden: Oorzaken, symptomen & behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 15-08-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!