InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Baarmoederhalskanker: Symptomen van vaginale bloedingen

Baarmoederhalskanker: Symptomen van vaginale bloedingen

Baarmoederhalskanker: Symptomen van vaginale bloedingen Bij baarmoederhalskanker (cervixcarcinoom) begint kanker in de cervix, de medische term voor baarmoederhals. De baarmoederhals is de ingang van de baarmoeder vanuit de vagina. Vaak is deze vorm van kanker veroorzaakt door het humaan papillomavirus. Baarmoederhalskanker heeft vaak geen symptomen in een vroeg stadium. Pijn tijdens de geslachtsgemeenschap en ongewone vaginale bloedingen na het vrijen, tussen de maandstonden of na de menopauze zijn de meest voorkomende symptomen. De arts behandelt deze vorm van kanker met chirurgie, chemotherapie en/of radiotherapie. Bij een vroege opsporing van de ziekte, wat mogelijk is dankzij een regelmatig preventief uitstrijkje, zijn de vooruitzichten voor patiënten met baarmoederhalskanker goed. In een later stadium van de ziekte heeft de kanker zich vaak uitgezaaid wat leidt tot een slechtere prognose. Veilig vrijen en een vaccin tegen het virus zijn tot slot enkele preventieve maatregelen.

Epidemiologie kanker van de baarmoederhals

Wereldwijd is baarmoederhalskanker de derde meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vrouwen van alle leeftijden zijn aangetast, maar de aandoening treft vooral seksueel actieve vrouwen tussen de dertig en vijfenveertig jaar. Baarmoederhalskanker komt zeer zelden voor bij vrouwen die jonger zijn dan de vijfentwintig jaar.

Oorzaken: Humaan papillomavirus

Overdracht virus
Bijna altijd is baarmoederhalskanker het gevolg van HPV (humaan papillomavirus). HPV is een veelvoorkomend virus dat zich verspreid (verspreidingsvorm) door middel van geslachtsgemeenschap. Sommige stammen van het virus leiden tot baarmoederhalskanker. Andere stammen veroorzaken genitale wratten. Anderen hebben geen problemen met de aanwezigheid van het virus. Baarmoederhalskanker begint in de cellen op het oppervlak van de baarmoederhals. Op het oppervlak van de baarmoederhals bevinden zowel plaveiselcellen als endocervicale cellen (of cilindercellen). De meeste vormen van baarmoederhalskanker zijn veroorzaakt door plaveiselcellen.

Traag verloop
Baarmoederhalskanker ontwikkelt zich meestal langzaam. Meestal ontstaat eerst dysplasie (misvorming van de baarmoederhals). Deze met een uitstrijkje detecteerbare aandoening is behandelbaar. Vaak duurt het meerdere jaren alvorens dysplasie zich ontwikkelt naar baarmoederhalskanker. De meeste vrouwen die zijn gediagnosticeerd met baarmoederhalskanker hebben niet regelmatig uitstrijkjes gehad of ze hebben geen gevolg gegeven aan abnormale resultaten die uit een uitstrijkje kwamen.

Roken verhoogt de kans op baarmoederhalskanker / Bron: Geralt / PixabayRoken verhoogt de kans op baarmoederhalskanker / Bron: Geralt / Pixabay

Risicofactoren baarmoederhalskanker

Riskante seksuele praktijken zijn onder meer seks op jonge leeftijd, het hebben van meerdere sekspartners, het hebben van een partner of een groot aantal partners die deelnemen aan risicovolle seksuele activiteiten. Andere risicofactoren voor baarmoederhalskanker omvatten economisch achtergesteld zijn, een verzwakt immuunsysteem hebben, geen HPV-vaccin gekregen hebben, roken, het al meer dan vijf jaar nemen van de anticonceptiepil, het hebben van kinderen (des te meer kinderen, des te hoger het risico) en al op jonge leeftijd seks gehad hebben. Ook ontwikkelt een patiënte sneller baarmoederhalskanker wanneer een moeder het medicijn diethylstilbestrol (DES) tijdens de zwangerschap heeft ingenomen in de vroege jaren 1960 om een miskraam te voorkomen.

Symptomen: Vaginale bloedingen en een vaginale afscheiding

Beginstadium
Meestal ontstaan bij vroege baarmoederhalskanker geen symptomen. In een iets later stadium van de kanker ontwikkelen zich volgende symptomen:
  • abnormale vaginale bloedingen tussen maandstonden, na het vrijen of na de menopauze
  • een vaginale afscheiding die niet stopt, en bleek, waterig, roze, bruin, bloederig of stinkend is
  • pijn in de onderbuik of het bekkengebied
  • pijn tijdens de geslachtsgemeenschap
  • zwaardere en langer durende maandstonden dan normaal

Gevorderd stadium
Baarmoederhalskanker zaait zich mogelijk uit naar de blaas, de darmen, de longen en de lever. Vaak merkt de patiënte geen problemen totdat de kanker gevorderd en uitgezaaid is. Symptomen van gevorderde baarmoederhalskanker bestaan uit:
  • beenpijn
  • bekkenpijn
  • bloed in de urine (hematurie)
  • botpijn of breuken
  • constipatie
  • een gezwollen been
  • een verlies van eetlust
  • een zwelling van één van de benen
  • ernstige pijn in de zij of rug veroorzaakt door zwelling in de nieren, gerelateerd aan hydronefrose
  • gewichtsverlies
  • lekkende urine of ontlasting uit de vagina
  • rugpijn
  • een verlies van controle over de blaas (urine-incontinentie)
  • vermoeidheid en een gebrek aan energie

Diagnose en onderzoeken door de arts

Diagnostisch onderzoek met colposcopie en biopsie
Precancereuze veranderingen van de baarmoederhals en baarmoederhalskanker zijn niet met het blote oog te identificeren. Speciale testen en instrumenten nodig zijn om dergelijke aandoeningen op te sporen. De arts voert eerst een uitstrijkje uit met afwijkende resultaten. De arts voert daarna een inwendig kijkonderzoek van de baarmoederhals uit (colposcopie). Tijdens dit onderzoek verwijdert hij stukjes weefsel (biopsie) wat dan naar het laboratorium gaat voor verder onderzoek. Ook een kegelbiopsie is mogelijk.

Hond
Uit een wetenschappelijk onderzoek dat eind januari 2017 in BMC Cancer verscheen, blijkt dat een beagle (een hondenras) bepaalde stoffen in een uitstrijkje kan opsporen die gelinkt zijn aan baarmoederhalskanker. Het slagingspercentage hiervan is hoger dan 90%. Deze getrainde honden vormen een levensvatbare, betaalbare, niet-invasieve en daarom zeer relevante alternatieve detectiemethode voor afwijkingen aan de baarmoederhals. Bijkomende voordelen van deze methode zijn onder meer de snelle doorlooptijd, het gebruiksgemak en de nauwkeurigheid.

Stadium van kanker bepalen
Als baarmoederhalskanker gediagnosticeerd is, zijn verdere onderzoeken nodig om te kijken hoe ver de kanker is uitgezaaid:

Behandeling

De behandeling van baarmoederhalskanker is afhankelijk van vele factoren zoals de grootte en vorm van de tumor, de leeftijd en algemene gezondheid van de vrouw, de mogelijke kinderwens en het stadium van de kanker.

Vroeg stadium
Wanneer de arts baarmoederhalskanker in een vroeg stadium identificeert, verwijdert hij het afwijkende of kankerachtige weefsel via een chirurgische ingreep. In een vroeg stadium zijn enkele soorten ingrepen mogelijk:
  • cryotherapie: Bevriest abnormale cellen
  • lasertherapie: Maakt gebruik van licht om abnormaal weefsel weg te branden
  • lus elektrochirurgische excisie procedure (LEEP): Maakt gebruik van elektriciteit om abnormaal weefsel te verwijderen
  • een hysterectomie: Operatie om de baarmoeder maar niet de eierstokken te verwijderen; voert de arts niet vaak uit bij baarmoederhalskanker die zich nog niet uitgezaaid heeft, maar is wel mogelijk bij vrouwen di al meerdere LEEP-behandelingen hebben gehad.

Gevorderd stadium
Ook in een meer gevorderd stadium van baarmoederhalskanker zijn behandelingen mogelijk.
  • een radicale hysterectomie: Hierbij verwijdert de arts de baarmoeder en veel van de omgevende weefsels, zoals lymfeknopen en het bovenste gedeelte van de vagina.
  • exenteratie bekken: Dit is een extreme vorm van chirurgie waarbij de arts alle organen van het bekken verwijdert, zoals de blaas en rectum.
  • radiotherapie: Behandeling via bestraling is nuttig bij kanker die zich voorbij de baarmoederhals heeft uitgezaaid of kanker die is teruggekeerd.
  • chemotherapie: De arts zet medicatie in om kankercellen te doden. Dit gebeurt alleen of in combinatie met chirurgie of bestraling.

Prognose is afhankelijk van stadium en type kanker

De prognose is variabel en hangt af van vele factoren zoals:
  • de eventuele terugkeer van de kanker na de behandeling
  • de leeftijd en de algemene gezondheid van de patiënt
  • het stadium van kanker
  • het type baarmoederhalskanker

Patiënten met een voorstadium van baarmoederhalskanker hebben een vrij goede prognose indien de arts het afwijkende weefsel volledig verwijdert en wanneer de patiënte zich nadien ook goed laat opvolgen. De vijfjaarsoverleving voor de meeste vrouwen is goed wanneer kanker zich enkel uitgezaaid heeft naar de binnenkant van de wanden van de baarmoederhals. Wel daalt de vijfjaarsoverleving wanneer de kanker zich verspreid heeft buiten de wanden van de baarmoederhals naar andere gebieden.

Complicaties

Soms komt de kanker terug bij vrouwen die een behandeling hebben gekregen om de baarmoeder te redden. Daarnaast treden bij sommige vrouwen problemen op met de seksuele functie, de darmfunctie en de blaasfunctie na een operatie of na bestraling. Zo ontstaan kleine bloedingen uit de vagina of moet de patiënte vaker plassen. Levensbedreigende bloedingen of nierfalen zijn ook mogelijk. Langdurige bijwerkingen van de behandelingen bij baarmoederhalskanker omvatten een vroege menopauze, stemmingswisselingen, opvliegers en onvruchtbaarheid.

Preventie via uitstrijkje en HPV-vaccin

Baarmoederhalskanker valt te voorkomen met het HPV-vaccin dat meisjes op twaalfjarige leeftijd in twee tot drie doses krijgen. Veilig vrijen door middel van het gebruik van een condoom tijdens de seks vermindert het risico voor HPV en andere seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's). Bovendien is het nodig om het aantal sekspartners te beperken. Een preventief en regelmatig uitstrijkje is essentieel in het voorkomen van baarmoederhalskanker. Hiermee spoort de arts vroege veranderingen die dankzij een behandeling niet uitgroeien tot kanker. Roken verhoogt de kans op het krijgen van baarmoederhalskanker dus stoppen met roken is aanbevolen.
© 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Baarmoederhalskanker: symptomen, behandeling, uitstrijkjeBaarmoederhalskanker: symptomen, behandeling, uitstrijkjeBaarmoederhalskanker: oorzaak, symptomen, kenmerken, uitstrijkje, behandeling en prognose. Jaarlijks krijgen 700 vrouwen…
Aandoeningen aan de baarmoederhals: symtomen en behandelingAandoeningen aan de baarmoederhals: symtomen en behandelingGoedaardige aandoeningen van de baarmoederhals (latijns: cervix), de nauwe opening van de baarmoedermond (portio), zijn…
Onderzoek naar baarmoederhalskankerOnderzoek naar baarmoederhalskankerBaarmoederhalskanker komt meestal voor bij vrouwen tussen de dertig en zestig jaar. Deze groep vrouwen krijgt dan ook om…
Het uitstrijkjeHet uitstrijkjeDe PAPtest oftewel het uitstrijkje wordt aan alle vrouwen boven de dertig jaar gratis aangeboden. Dit gebeurt iedere vij…
Wat is een uitstrijkje van de baarmoederhals?Een uitstrijkje wordt aan alle vrouwen die reeds seksuele betrekking hadden, aangeraden. Aan de hand van het uitstrijkje…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 1 februari 2017:
  • A non-invasive tool for detecting cervical cancer odor by trained scent dogs., https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28122528
  • Baarmoederhalskanker, http://www.allesoverkanker.be/baarmoederhalskanker
  • Causes, http://www.nhs.uk/Conditions/Cancer-of-the-cervix/Pages/Causes.aspx
  • Cervical Cancer - Topic Overview, http://www.webmd.com/cancer/cervical-cancer/cervical-cancer-topic-overview
  • Cervical Cancer (Cancer of the Cervix), http://www.medicinenet.com/cervical_cancer/article.htm
  • Cervical cancer, https://medlineplus.gov/ency/article/000893.htm
  • Complications, http://www.nhs.uk/Conditions/Cancer-of-the-cervix/Pages/Complications.aspx
  • Gynaecologisch onderzoek , colposcopie en ev behandelingen, http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=889
  • Overview, http://www.nhs.uk/Conditions/Cancer-of-the-cervix/Pages/Introduction.aspx
  • Symptoms, http://www.nhs.uk/Conditions/Cancer-of-the-cervix/Pages/Symptoms.aspx
  • Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker, https://www.cm.be/ziekte-en-behandeling/vaccinaties/basisvaccinaties/baarmoederhalskanker.jsp
  • Afbeelding bron 1: Geralt / Pixabay

Reageer op het artikel "Baarmoederhalskanker: Symptomen van vaginale bloedingen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 02-02-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!