InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Folliculitis: Ontsteking haarzakjes met pijn & jeuk aan huid

Folliculitis: Ontsteking haarzakjes met pijn & jeuk aan huid

Folliculitis: Ontsteking haarzakjes met pijn & jeuk aan huid Bij folliculitis (haarwortelontsteking, haarzakontsteking) zijn één of meer haarzakjes (haarfollikels) ontstoken. Deze goedaardige huidaandoening komt tot stand doordat de beschadigde huid besmet raakt met bacteriën, schimmels, virussen of gisten door bijvoorbeeld wrijving of het scheren. Overal op het lichaam waar zich haar bevindt, is deze ontsteking mogelijk. De milde aandoening veroorzaakt vaak jeuk en pijn. Een behandeling is niet altijd nodig omdat de meeste patiënten spontaan herstellen van deze ontsteking. Maar soms is verder onderzoek nodig om de juiste oorzaak van folliculitis te ontdekken, en dan zet de arts geschikte medicijnen in. Dankzij enkele zelfzorgmaatregelen en preventieve tips, is folliculitis goed te behandelen alsook voorkomen.

Oorzaken folliculitis

Schade aan haarzakjes

Folliculitis treedt op wanneer haarzakjes beschadigd of geblokkeerd zijn. Dit is bijvoorbeeld het gevolg van wrijving tegen kleding of gebeurt soms bij het scheren. Voorts geraken de haarfollikels geblokkeerd door het overmatig gebruik van vettige zalven of oliën omdat dit de poriën doet afsluiten.

Ziekmakende organismen

Meestal geraken de beschadigde follikels besmet met Staphylococcus (stafylokok) bacteriën. Af en toe zijn ook schimmels, gisten of virussen de oorzaak van folliculitis. De organismen dringen bij binnenkomst van het beschadigde haarfollikel de huid binnen en veroorzaken daar een ontsteking van de follikelopening.

Sommige patiënten zijn chronisch drager van de stafylokokkenbacteriën die folliculitis veroorzaken. Deze bevinden zich dan in het genitale gebied, de neus en de oren, en verspreiden zich dan telkens weer naar de huid.

Bepaalde medicijnen veroorzaken soms folliculitis / Bron: Stevepb / PixabayBepaalde medicijnen veroorzaken soms folliculitis / Bron: Stevepb / Pixabay

Risicofactoren

De ontsteking van één of meer haarfollikels treedt vaker op in vochtige klimaten of omstandigheden (zoals in jacuzzi’s of bubbelbaden) en als de patiënt afsluitende kleding draagt. Daarnaast vormt contact met bepaalde chemische stoffen ook een risicofactor voor folliculitis. Het gebruik van bepaalde medicijnen leidt tot slot soms tot een allergische reactie waardoor folliculitis tot stand komt.

Symptomen: Jeuk en pijn

Veel voorkomende symptomen zijn onder andere een huiduitslag die bestaat uit kleine, rode puntjes, pijn, jeuk en pukkels of puisten in de buurt van een haarzakje in de nek, het gezicht en het baardgebied (baardschurft), het behaarde hoofd, de oksels, de benen, de romp, de billen, de lies of het genitale gebied. Folliculitis is namelijk overal op het lichaam mogelijk waar zich haar bevindt. Op de puistjes is korstvorming mogelijk. De aandoening doet denken aan acne hoewel bij deze laatste aandoening de talgklieren en niet het bovenste deel van een haarfollikel ontstoken zijn.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk en diagnostisch onderzoek

De arts diagnosticeert de aandoening door de huid te inspecteren. Een laboratoriumonderzoek van een stukje huidweefsel (biopt) of de pus uit het ontstoken huidgebied is nodig om de bron van de infectie op te sporen (bacteriën, schimmels, gisten of virussen) wat nodig is om de gepaste behandeling voor te schrijven. De arts bekijkt de huiduitslag wel zorgvuldig. Uitgebreide, jeukende folliculitis van de bovenste romp en de ledematen wijst namelijk mogelijk op een onderliggende HIV-infectie.

Differentiële diagnose

Volgende huidaandoeningen lijken wel op het klinisch beeld van folliculitis maar zijn toch andere aandoeningen:
  • acne rosacea
  • acne vulgaris
  • acneïforme uitbarstingen
  • clownseczeem
  • coccidioïdomycose
  • cutane candidiasis
  • erythema toxicum neonatorum (goedaardige huidaandoening bij baby's)
  • het Graham-Little-Piccardi-Lasseur syndroom
  • huidafwijkingen door een nierziekte
  • impetigo (bacteriële huidaandoening met symptomen aan gezicht en ledematen)
  • insectenbeten
  • irriterende contact dermatitis
  • milia (huidaandoening met kleine bultjes op het gezicht)
  • miliaria
  • papulaire urticaria (huidziekte met jeukende bultjes)
  • periorale dermatitis
  • pseudo-folliculitis
  • rosacea (huidaandoening met roodheid en zwelling in het gezicht)
  • subcorneale pustuleuze dermatose
  • ziekte van Fox-Fordyce

Behandeling is niet altijd nodig

Zelfzorg

De patiënt gebruikt hete, vochtige kompressen die hij toepast op de ontstoken haarfollikels om de pijn en jeuk te minderen. Hij knijpt de puistjes dus nooit zelf uit omdat de ontstekingsreactie hierdoor verergert en de patiënt zichzelf zo blijft besmetten. Daarenboven draagt hij loszittende kledij en gebruikt hij huidvriendelijke verzorgingsproducten. Het gebruik van vette oliën en zalven staakt hij. Een medische behandeling is niet altijd nodig omdat de aandoening vaak spontaan verdwijnt. In ernstige gevallen is een medische behandeling echter wel noodzakelijk.

Professionele medische zorg

De arts zet ontsmettingsmiddelen, antibiotica (tegen bacteriën) of antimycotica (tegen schimmels) in die hij toepast op de huid (topische medicijnen) of oraal (via de mond) inneemt. Deze medicatie neemt hij gewoonlijk gedurende twee tot vier weken. Af en toe is het gebruik van een bepaald medicijn de oorzaak van folliculitis. In dat geval bekijkt de arts of hij eventueel andere medicatie kan inzetten.

Prognose van ontsteking van haarzakjes

Folliculitis reageert meestal goed op de behandeling, al komt de ontsteking van één of meer haarzakjes soms wel terug. Buiten het feit dat deze huidaandoening pijnlijk en/of jeukend is, is dit voor sommige patiënten ook erg gênant.

Complicaties ontsteking van één of meer haarfollikels

Folliculitis komt soms terug en verspreidt zich dan naar andere lichaamsdelen.

Regelmatig nieuwe scheermesjes is nodig om folliculitis te voorkomen / Bron: Stevepb / PixabayRegelmatig nieuwe scheermesjes is nodig om folliculitis te voorkomen / Bron: Stevepb / Pixabay

Preventie huidaandoening

Om verdere beschadiging van de haarzakjes en een infectie te voorkomen, is het nodig om wrijving van kledij te verminderen, enkel het scheergebied zelf te scheren met een nieuw scheermesje of een elektrisch scheerapparaat, het gebied schoon te houden en besmette kleding en washandjes te vermijden. Ook is het hanteren van een goede hygiëne belangrijk om folliculitis te voorkomen.

Lees verder

© 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Folliculitis decalvans: symptomen, oorzaak en behandelingFolliculitis decalvans: symptomen, oorzaak en behandelingFolliculitis decalvans is een vrij zeldzame ontstekingsziekte van de hoofdhuid, welke zich kenmerkt door ontstoken haarz…
Folliculitis keloidalis: ontsteking haarzakjes op het hoofdFolliculitis keloidalis: ontsteking haarzakjes op het hoofdFolliculitis keloidalis is een niet-besmettelijke en relatief zeldzame huidaandoening, waarbij de haarzakjes op het beha…
Ziekte van Fox-Fordyce: symptomen, oorzaak en behandelingZiekte van Fox-Fordyce: symptomen, oorzaak en behandelingDe ziekte van Fox-Fordyce symptomen bestaan uit vaak jeukende bultjes rond de haarfollikels van de oksels, schaamstreek…
Bubbelbad-folliculitis: symptomen, oorzaak en behandelingBubbelbad-folliculitis: symptomen, oorzaak en behandelingBubbelbad-folliculitis ('hot tub folliculitis') duidt op een ontsteking van de haarzakjes als gevolg van een infectie me…
Gistpuistjes symptomen: rode bultjes en puistjes op de huidGistpuistjes symptomen: rode bultjes en puistjes op de huidRode bultjes en puistjes op je voorhoofd, nek, rug of borst? Mogelijk heb je last van gistpuistjes of pityrosporum folli…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Jmarchn / Wikimedia Commons
  • Geraadpleegd op 13 februari 2017:
  • Bacteriële huidinfecties, http://www.farmamozaiek.be/farmamozaiek/?q=book/export/html/120
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/1070456-differential?pa=mzk%2BWg6EKarbEh8WVNtP%2BmS0vnMXByNxPUwTfLFwkbx7tVWvQjr31gXqz%2BEr5xA7nzIT10t1QblCCx0pgcq94rgBDMq1ViPqSPL9dyqCLrY%3D
  • Folliculitis, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 1229
  • Folliculitis, http://www.huidinfo.nl/folliculitis.html
  • Folliculitis, http://www.huidziekten.nl/folders/nederlands/folliculitis.htm
  • Folliculitis, http://www.huidziekten.nl/folders/nederlands/folliculitis.htm
  • Folliculitis, https://medlineplus.gov/ency/article/000823.htm
  • Folliculitis, https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/folliculitis/
  • Afbeelding bron 1: Stevepb / Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb / Pixabay

Reageer op het artikel "Folliculitis: Ontsteking haarzakjes met pijn & jeuk aan huid"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 10-08-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidinfecties
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!