InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hepatitis D-virus: symptomen, oorzaak, behandeling, prognose

Hepatitis D-virus: symptomen, oorzaak, behandeling, prognose

Hepatitis D-virus: symptomen, oorzaak, behandeling, prognose Het hepatitis D-virus (HDV) is een incompleet RNA-virus dat voor zijn vermenigvuldiging in de hepatocyt (levercel) afhankelijk is van het hepatitis B-virus. Het hepatitis D-virus heeft dus het hepatitis B-virus (HBV) nodig voor zijn replicatie. Hepatitis D komt kortom alleen voor als iemand hepatitis B heeft. Het virus wordt overgedragen door contact met bloed of andere lichaamsvloeistoffen van een geïnfecteerde persoon. Verticale transmissie of overdracht van moeder op kind is zeldzaam. Ongeveer 15 miljoen mensen over de hele wereld hebben een chronische co-infectie van hepatitis D en hepatitis B. Hepatitis D komt niet vaak voor in Nederland. Anno 2017 is er geen effectieve antivirale behandeling voor hepatitis D. Een hepatitis D-infectie kan worden voorkomen door vaccinatie tegen hepatitis B.

Wat is hepatitis D?

Hepatitis D is een leverontsteking die in zowel een acute als chronische vorm kan optreden. Het wordt veroorzaakt door het hepatitis D-virus (HDV) dat afhankelijk is van het hepatitis B-virus voor zijn replicatie. Een hepatitis D-infectie kan dus niet optreden bij afwezigheid van het hepatitis B-virus. Een infectie met HDV kan op twee momenten optreden. Ofwel gelijktijdig met de hepatitis B-infectie en dit wordt een co-infectie genoemd. Ofwel later wanneer je reeds drager bent van het hepatitis B-virus en dit wordt een super-infectie genoemd. Een co-infectie of superinfectie van HDV met HBV veroorzaakt een ernstiger ziekte(verloop) dan een HBV-monoinfectie. Het kan leiden tot een ernstige leverziekte (fulminante hepatitis, leverfalen). Vaccinatie tegen hepatitis B is de enige manier om een infectie met het hepatitis D-virus te voorkomen.

Vóórkomen

Naar schatting heeft wereldwijd 5% van de mensen met hepatitis B ook een infectie met hepatitis D. Gebieden waar veel hepatitis D voorkomt, zijn rond de Middellandse Zee, het Midden-Oosten, Pakistan, Midden- en Noord-Azië, Japan, Taiwan, Groenland en delen van Afrika (vooral de hoorn van Afrika en West-Afrika), het Amazonegebied en bepaalde delen van de Stille Oceaan. Hepatitis D komt weinig voor in Noord-Amerika en Noord-Europa, Zuid-Afrika en Oost-Azië. In Nederland komt het vooral voor onder mensen uit het mediterrane gebied en onder mensen die door intraveneus drugsgebruik met hepatitis B zijn besmet. Daarnaast vormen hepatitis B-patiënten die afkomstig zijn uit landen waar veel hepatitis D, een risicogroep.

Overdracht of transmissie

Hepatitis D wordt verspreid wanneer geïnfecteerde lichaamsvloeistoffen (bloed, speeksel, sperma en vaginaal vocht) in contact komt met lichaamsweefsels onder de huid (bijvoorbeeld door prikken met een naald of via een beschadigde huid) of via slijmvliezen (in de mond, keel en geslachtsdelen).

Hepatitis D-symptomen: verlies van eetlust en gewichtsverlies / Bron: Istock.com/VladimirFLoydHepatitis D-symptomen: verlies van eetlust en gewichtsverlies / Bron: Istock.com/VladimirFLoyd

Symptomen van hepatitis D

De symptomen van een hepatitis D-infectie zijn vergelijkbaar met die van hepatitis B en kunnen bestaan uit:

Acute hepatitis

Gelijktijdige infectie met HBV en HDV kan leiden tot een milde tot ernstige of zelfs fulminante hepatitis, maar herstel is meestal compleet en de ontwikkeling van chronische hepatitis D is zeldzaam (minder dan 5% van de gevallen van acute hepatitis).

Levercirrose / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.comLevercirrose / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.com
Superinfectie
HDV kan een persoon infecteren die al chronisch geïnfecteerd is met HBV. De superinfectie van HDV bij chronische hepatitis B versnelt bij 70-90% van de personen (ongeacht de leeftijd) de progressie naar een ernstiger ziekte. HDV superinfectie versnelt de progressie naar levercirrose: bijna 10 jaar eerder dan bij HBV mono-geïnfecteerde personen, hoewel HDV de replicatie van HBV onderdrukt. Het mechanisme waardoor een infectie met het hepatitis D-virus een ernstigere vorm van hepatitis veroorzaakt en tot een snellere progressie van de leverfibrose leidt dan alleen een infectie met hepatitis B, is anno 2017 nog onduidelijk.

Incubatieperiode

De tijd tussen infectie en de eerste symptomen ligt ergens tussen de 2 tot 8 weken.

Wie lopen risico?

Chronische dragers van het hepatitis B-virus lopen risico op een infectie met het hepatitis D-virus. Iemand die niet immuun is voor hepatitis B, op natuurlijke wijze of immuniteit door vaccinatie, loopt risico op infectie met het hepatitis B-virus, waardoor hij ook risico loop op een infectie met het hepatitis D-virus.

Onderzoek en diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van bloedonderzoek. In het bloed worden HDV-antistoffen aangetroffen.

Behandeling van hepatitis D

Er is geen specifieke behandeling voor acute of chronische HDV-infecties. Antivirale middelen die gebruikt worden om hepatitis B te behandelen, hebben weinig effect op hepatitis D. Langdurige opvolging door een leverspecialist wordt aanbevolen.

Medicatie bij hepatitis D / Bron: Jarmoluk / PixabayMedicatie bij hepatitis D / Bron: Jarmoluk / Pixabay
Interferon
Je krijgt maximaal 12 maanden grote doses medicijnen toegediend, genaamd interferon. Interferon is een type eiwit dat kan voorkomen dat het virus verspreidt en het kan tot remissie van de ziekte leiden. Zelfs na de behandeling kunnen mensen met hepatitis D nog steeds positief testen op het virus. Dit betekent dat het nog steeds belangrijk is om voorzorgsmaatregelen te nemen om transmissie te voorkomen. Je moet ook proactief blijven door te kijken naar symptomen die terugkeren. Uit de literatuur blijkt dat deze behandeling bij slechts een minderheid leidt tot een blijvende virologische respons; zij genezen zelden volledig.¹

Nieuwe middelen

Nieuwe antivirale middelen, zoals 'viral entry'-blokkers, prenylatieremmers en 'antisense'-oligonucleotiden, worden anno 2017 nog getest. De resultaten lijken veelbelovend.

Levertransplantatie

Als je levercirrose of een ander soort leverbeschadiging hebt, kan levertransplantatie nodig zijn. Een levertransplantatie is een belangrijke chirurgische operatie waarbij de beschadigde lever moet worden verwijderd en worden vervangen door een gezonde lever van een donor. In gevallen waarin een levertransplantatie nodig is, leven ongeveer 78 procent van de mensen vijf jaar of langer na de operatie.

Prognose

Vroege diagnose is essentieel om leverschade te voorkomen. Maak direct een afspraak met je huisarts bij vermoeden van hepatitis. Wanneer de aandoening onbehandeld blijft, is de kans op complicaties groter. Deze omvatten:

Mensen met chronische hepatitis D hebben meer kans om complicaties te ontwikkelen dan die met de acute versie van de infectie.

Preventie

Een infectie met het hepatitis D-virus kan voorkómen worden door een infectie met hepatitis B te voorkómen. Dit kan door vaccinatie. De inenting tegen hepatitis B is in het Rijksvaccinatieprogramma opgenomen. Daarnaast is het screenen van mensen in risicogroepen belangrijk.

Vermijden van risicovol gedrag

Het vermijden van risicovol gedrag kan een infectie met hepatitis B en daarmee ook hepatitis D voorkomen. Vermijd onveilige seks en betracht goede hygiëne.

Noot:
  1. Roeland Zoutendijk, Pieter J.F. de Jonge en Robert A. de Man. De terugkeer van het hepatitis delta-virus. Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:D70

Lees verder

© 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hepatitis A (leverontsteking)Hepatitis A (leverontsteking)Hepatitis A is één van de virussen die hepatitis (leverontsteking) veroorzaken kan. Hepatitis A kan opgelopen worden doo…
De virusziekte hepatitis A, B en C en behandelingDe virusziekte hepatitis A, B en C en behandelingHepatitis is een virusziekte waarbij de lever ontstoken is. Dit verstoort de galstroom en het vermogen van de lever om g…
Infectieziekten bij kinderen Hepatitis BHepatitis B is een ontsteking aan de lever, waarbij een kindje met name last heeft van lichte koorts, vermoeidheid, pijn…
Infectieziekten bij kinderen Hepatitis AEen kindje heeft al enkele dagen koorts, gebrek aan eetlust en pijn rechts in de bovenbuik. Na een paar dagen kleurt het…
Hepatitis A, B, C, D, E, F en GHepatitis A, B, C, D, E, F en GHepatitis is een ontsteking van de lever. Er zijn zeven verschillende vormen van hepatitis. Twee hiervan, hepatitis A en…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Aila Images/Shutterstock.com
  • Healthline. Hepatitis D. http://nl.healthline.com/health/hepatitis-d (ingezien op 9-7-2017)
  • Hepatitis Info. Hepatitis D. http://www.hepatitisinfo.nl/kennisbank/Virus.D/aDU1228_Hepatitis-D-.aspx (ingezien op 9-7-2017)
  • MLDS. Hepatitis D. https://www.mlds.nl/ziekten/hepatitis-d/ (ingezien op 9-7-2017)
  • RIVM. Hepatitis D. http://www.rivm.nl/Onderwerpen/H/Hepatitis_D (ingezien op 9-7-2017)
  • Roeland Zoutendijk, Pieter J.F. de Jonge en Robert A. de Man. De terugkeer van het hepatitis delta-virus. Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:D70
  • SA Health. Hepatitis D - including symptoms, treatment and prevention. http://www.sahealth.sa.gov.au/wps/wcm/connect/public+content/sa+health+internet/health+topics/health+conditions+prevention+and+treatment/infectious+diseases/hepatitis/hepatitis+d+-+including+symptoms+treatment+and+prevention (ingezien op 9-7-2017)
  • WebMD. Hepatitis D - Topic Overview. http://www.webmd.com/hepatitis/tc/hepatitis-d-topic-overview (ingezien op 9-7-2017)
  • WHO. Hapetitis D. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/hepatitis-d/en/ (ingezien op 9-7-2017)
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/VladimirFLoyd
  • Afbeelding bron 2: Alila Medical Media/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Jarmoluk / Pixabay

Reageer op het artikel "Hepatitis D-virus: symptomen, oorzaak, behandeling, prognose"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Gepubliceerd: 10-07-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Leveraandoeningen
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!