InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Dazenbeet: herkennen, symptomen, voorkomen en behandeling

Dazenbeet: herkennen, symptomen, voorkomen en behandeling

Dazenbeet: herkennen, symptomen, voorkomen en behandeling Een dazenbeet kan pijnlijk zijn en zwelling en ontsteking veroorzaken. Een dazenbeet geneest meestal vanzelf binnen een paar dagen. Dazen zijn bloedzuigende insecten, die behoren tot de orde tweevleugeligen. Gemiddeld zijn dazen ongeveer een centimeter lang. In Nederland leven pakweg 35 verschillende soorten dazen. De meest voorkomende daas is in Nederland de regendaas. Dit is tevens de bekendste en meest algemene soort der dazen. De gewone regendaas (Haematopota pluvialis) is ongeveer 1 cm groot, slank en grijs van kleur met een fijn vlekkenpatroon op de vleugels.

Daas en dazenbeet

In sommige gebieden zijn dazenbeten vrijwel onvermijdelijk, vooral in de zomermaanden. Dazen zijn grote, donkere vliegen. Ze zijn het meest actief gedurende de dag, vooral in de zomer. Vaak kun je een daas of paardvlieg herkennen door zijn grootte. Deze vliegen zijn ongeveer een centimeter lang, waardoor ze veel groter zijn dan een gemiddelde vlieg. De meeste dazen zijn grijs of bruin van kleur. Dazen slaan vooral toe bij die warm, zwoel. Ze kunnen gemeen steken. De volwassen wijfjes hebben eiwitrijk voedsel nodig voor de ontwikkeling van de eieren; de mannetjes leven daarentegen van nectar. De wijfjes zuigen gretig bloed op bij grote zoogdieren zoals koeien en paarden, en mensen. Dazen steken niet; ze hebben immers geen angel.

Daas (Tabanus) / Bron: Dennis Ray / Wikimedia CommonsDaas (Tabanus) / Bron: Dennis Ray / Wikimedia Commons
Synoniemen
De daas staat ook wel bekend onder de volgende benamingen:
  • Brems;
  • Bremster;
  • Daps;
  • Paardenvlieg;
  • Blinde daas;
  • Blinde mug;
  • Blinde vlieg;
  • Dazerik;
  • Bouw.

Verschil tussen dazen en horzels

De bloedzuigende dazen worden in de volksmond ook vaak horzels genoemd. De geruisloze daas moet evenwel niet verward met horzels, want dit is een totaal andere vlieg die een brommend geluid maakt. Het vrouwtje van de daas heeft bloed nodig om zich te kunnen voortplanten. Deze kan flink bijten om het bloed te kunnen bemachtigen. Echte horzels hebben een lichaamslengte die varieert van 0,8 tot 2,5 cm, en zij kunnen niet bijten of steken. Horzels hebben géén bewegende monddelen en géén angel (maar wel een stevig eilegapparaat).

Zal een daas mij bijten?

Een daas valt grote zoogdieren aan, zoals paarden en koeien, maar mensenbloed is ook niet te versmaden. Dazen worden het meest aangetrokken tot bewegende en donkere 'voorwerpen'. Ze worden ook aangetrokken tot kooldioxide. Dit kan verklaren waarom al die zomeractiviteiten die je zwaar doen ademen en flink doen zweten, de paardenvlieg lijkt aan te trekken. Ook sommige geuren lijken een aantrekkingskracht op steekvliegen uit te oefenen. Dazen zijn ook vasthoudend en laten zich niet zomaar uit het veld slaan. Vrouwelijke paardvliegen staan erom bekend dat ze hun slachtoffers gedurende korte tijd achtervolgen wanneer hun eerste beet niet het gewenste resultaat oplevert. Ze zien je als een lekker hapje en proberen alsnog van je bloed te smikkelen.

Dazenbeet symptomen: jeuk, roodheid en zwelling / Bron: BjornW / Wikimedia CommonsDazenbeet symptomen: jeuk, roodheid en zwelling / Bron: BjornW / Wikimedia Commons

Dazenbeet herkennen: symptomen

Als je ooit bent gebeten door een daas, dan weet je dat het pijn doet. De steekborstels worden van achteren door het labium omsloten en zijn vrij dik, hetgeen de steek zo pijnlijk maakt. Het labium is in wezen de kaak van het insect. Het is vormgegeven als een schaar en kan direct in de huid snijden. De monddelen bestaan uit een krachtige steeksnuit met allerlei onderdelen, zoals de mandibels. Deze zijn uitgerust met kleine haken zodat de daas zich goed kan vastzetten tijdens het voeden. Zodra de daas zich heeft vastgezet, eet het het bloed uit de huid. Een beet van een daas kan een scherp, brandend gevoel veroorzaken. Het is gebruikelijk om jeuk, roodheid, ontsteking en zwelling in het bijtgebied te ervaren. Je kan zelfs een kneuzing ontwikkelen.

Risicofactoren: is een dazenbeet gevaarlijk?

Afgezien van de kortstondige pijn die je ervaart als een daas je bijt, is een dazenbeet meestal niet schadelijk voor de mens. Een dazenbeet is meestal alleen een probleem voor paarden. Dit komt doordat paardvliegen een besmettelijke anemie bij zich dragen, ook wel bekend als moeraskoors, de Nederlandse naam voor Equine infectieuze anemie. Moeraskoorts is een virale infectieziekte die bloedarmoede veroorzaakt. Wanneer ze een paard bijten, kunnen ze deze levensbedreigende ziekte doorgeven. Mensen kunnen de ziekte niet krijgen of overbrengen. Wel bestaat bij een dazenbeet bij de mens het gevaar van bacteriële infecties.

Huisarts raadplegen bij een ontstoken dazenbeet / Bron: Istock.com/monkeybusinessimagesHuisarts raadplegen bij een ontstoken dazenbeet / Bron: Istock.com/monkeybusinessimages

Behandeling van een dazenbeet

Nadat je gebeten bent door een daas, moet je het bijtwondje reinigen en desinfecteren met een antiseptische spray of zalf. Het is belangrijk om de wond schoon te houden. Koel de plek met natte doeken of een washandje met enkele ijsblokjes erin. Dit zal zwelling, irritatie en jeuk verminderen. In de meeste gevallen zal een dazenbeet binnen een paar dagen vanzelf genezen. In geval van een bacteriële infectie, zal de huisarts je een antibioticahoudende zalf voorschrijven die je op het wondje moet smeren. Bij de apotheek zijn middelen te verkrijgen die helpen bij jeuk en ontsteking, zoals Flammazine of Azaron.

Huisarts raadplegen

Zorg ervoor dat je een afspraak maakt met je huisarts bij tekenen van een infectie, zoals pusvorming (gele korstjes) of een vieze geur. Ook als je last krijgt van ongewone symptomen, is het verstandig je huisarts te raadplegen.

Prognose

Als je door een steekvlieg bent gebeten, zal de beet over het algemeen binnen enkele dagen zijn genezen. Je ondervindt meestal geen complicaties. Niet zelden ontstaat er een lokale bacteriële infectie van de huid. De daas brengt namelijk bacteriën van de huid van de ene prooi naar de beetwond in de huid van de volgende prooi over. Bij (vermoeden van) een bacteriële infectie moet je je huisarts raadplegen.

Voorkomen van een dazenbeet

Dazenvangers

Om de overlast van dazen op een bepaalde plek te verminderen, kan je gebruikmaken van zogenaamde dazenvangers of dazenvallen, maar je kan ze ook op afstand houden en verjagen met sprays of smeersels. Deze worden gebruikt om paarden te beschermen tegen deze lastpak. Deze sprays zijn zo ontworpen dat het jagende dazenvrouwtje na het landen op je paard, pony, direct de benen wil nemen.

Dikkere stof

Een daas wordt vooral aangetrokken door warmte en beweging. Als je in een gebied bent met veel steekvliegen is het geen sinecure om dazen te ontwijken. Wat helpt is het dragen van kleding van een wat dikkere stof. Dazen kunnen namelijk door dunne stof heen bijten. Het is verder verstandig om lichtgekleurde kleding te dragen. Paardvliegen worden aangetrokken tot donkere kleuren, dus dit kan helpen om deze lastpak van je weg te houden.
© 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is een dazenval?Tegenwoordig hebben veel mensen het over een zogenaamde dazenval. Maar wat is een dazenval nu precies? En werkt een daze…
Het zelf maken van een dazenvalHet zelf maken van een dazenvalIn de zomer wordt het weer tijd voor alle vliegen en dazen die om uw oren zoemen. Behalve dat u hier zelf last van heeft…
Behandeling steekwond van bij, wesp, mug, teek, mier of daasBehandeling steekwond van bij, wesp, mug, teek, mier of daasBij mooi weer trekken we graag de natuur in en kinderen spelen volop buiten. Helaas zorgt dit ook weleens voor een ongel…
Hoe je paard beschermen tegen vliegen?Hoe je paard beschermen tegen vliegen?De grootste ergernis van het voorjaar voor paard en baasje. Vliegen, in alle soorten en maten. Sommige zijn vervelend bi…
Huidkanker: symptomen, oorzaken & behandelingHuidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland. Huidkanker ontstaat als de cellen van je huid zich onge…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Citron / Wikimedia Commons
  • DursyDog. Dazen. https://www.dursydog.nl/advies/dazen/ (ingezien op 14-7-2017)
  • Healthline. The Horse Fly: What You Should Know. http://www.healthline.com/health/outdoor-health/horse-fly-bite#overview1 (ingezien op 14-7-2017)
  • Huidinfo.nl. Dazenbeet. http://www.huidinfo.nl/dazenbeet.html (ingezien op 14-7-2017)
  • Natuurinformatie.nl. Dazen: stekende schoonheden. http://www.natuurinformatie.nl/nnm.dossiers/natuurdatabase.nl/i004350.html (ingezien op 14-7-2017)
  • Paardenarts.nl. Horzels. https://www.paardenarts.nl/kennisbank/horzels/ (ingezien op 14-7-2017)
  • Wikipedia. Dazen. https://nl.wikipedia.org/wiki/Dazen (ingezien op 14-7-2017)
  • Wikipedia. Horzels. https://nl.wikipedia.org/wiki/Horzels (ingezien op 14-7-2017)
  • Afbeelding bron 1: Dennis Ray / Wikimedia Commons
  • Afbeelding bron 2: BjornW / Wikimedia Commons
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/monkeybusinessimages

Reageer op het artikel "Dazenbeet: herkennen, symptomen, voorkomen en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Gepubliceerd: 14-07-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!