De gevaren van een slechte lever

De lever is een van de belangrijkste organen van het menselijk lichaam. Hij is zo belangrijk dat we er niet zonder kunnen leven. Nochtans voelen we het niet meteen wanneer er iets mis mee is. Meestal wordt een zwaar leverprobleem pas opgemerkt wanneer het te laat is. Daarom is het interessant om op een aantal dingen te letten om dit vitale orgaan een beetje te sparen. Want ook hier geldt: beter voorkomen dan genezen.

Functie van de lever

De lever ligt rechts bovenaan in de buikholte achter de ribben en gaat net tot onder het middenrif. De lever is essentieel voor het menselijk lichaam omdat hij heel wat functies combineert. Ten eerste is het in de lever dat een voorraad ijzer, vitaminen en glucose opgestapeld wordt. Dit zorgt ervoor dat het lichaam een weerstand ontwikkelt. Ten tweede vindt in de lever de productie van gal plaats. Gal is nodig voor het verteren van vetten. Ten derde zorgt de lever voor de synthese van essentiële eiwitten en enzymen voor ons lichaam, de stofwisseling van geneesmiddelen en moleculen en de afbraak van schadelijke stoffen zoals alcohol.

Fibrose en cirrose

Wanneer de lever zwaar onder druk komt te staan, bijvoorbeeld bij overmatig gebruik van vetten en van alcohol, dan zijn er heel wat gevaren. De lever kan vezeliger en harder worden. Men spreekt dan van de zogenaamde fibrose. Het probleem hierbij is dat deze verharding zich heel geleidelijk en stiekem kan ontwikkelen zonder dat men er erg in heeft.

Wanneer de fibrose zich verder zet kan de lever langzaam afsterven. Als hij tot 75 % is afgestorven, dan kan hij zijn functies niet meer naar behoren vervullen. Dan is er sprake van leverinsufficiëntie. Een leverinsufficiëntie kan uiteindelijk uitmonden in het eindstadium van de levercirrose. Levercirrose kan zelfs leiden tot leverkanker. De voornaamste rechtstreekse oorzaken van levercirrose zijn overmatig alcoholgebruik, zwaarlijvigheid en chronische virale hepatitis.

Geen duidelijke symptomen

Het probleem bij leveraandoeningen is dat de verslechtering van de lever meestal zonder duidelijke symptomen verloopt. Behalve vermoeidheid is er niet echt een symptoom dat de leverpatiënt kan waarschuwen voor een eventueel probleem van de lever. En omdat vermoeidheid een symptoom is dat op allerlei problemen kan slaan, kan de patiënt niet echt uitmaken dat het hier om de lever gaat.

Daarom is het van groot belang om je te laten screenen als je denkt dat je tot de risicogroep behoort. Dit is bijvoorbeeld het geval als je regelmatig en veel alcohol gebruikt, of als je veel vetten tot je neemt. De screening bestaat in de eerste plaats uit een bloedproef. Daarna kan overgegaan worden tot een scanning van de lever, waarbij de graad van eventuele leverfibrose kan bepaald worden. Het onderzoek met de zogenaamde "Fibro-scan" duurt amper vijf minuten en is pijnloos. Met de scan wordt de elasticiteit van de lever gemeten. Hoe minder elastisch de lever, hoe verder de verharding ervan gevorderd is.

Kans op herstel

Nochtans hoeven leverpatiënten niet zo snel te wanhopen. De lever is een orgaan dat zich in sommige omstandigheden nog goed kan herstellen. Ook al zijn er levercellen afgestorven, toch kan de lever in sommige gevallen nog tot zijn normale staat terugkeren. Zelfs als de helft van de lever is weggenomen, kan hij toch nog even groot worden als daarvoor. Dit proces van herstel zal een heel pak moeizamer verlopen als de levercirrose al aanwezig is.

Geen echt dieet nodig

Bij leverpatiënten is het aangeraden om alcohol en vetten te beperken of te vermijden. Verder is er nochtans geen echt dieet nodig. Wel moet je grote excessen vermijden. Het is ook belangrijk om het gebruik van geneesmiddelen in het oog te houden als je een leverprobleem hebt. Een beschadigde lever kan geneesmiddelen immers niet meer op een optimale manier afbreken. Aangeraden is om raad te vragen aan je arts wanneer je leverproblemen hebt en tegelijk medicijnen moet nemen.