Van baby-blues tot postpartum-depressie

Na de zwangerschap en de bevalling kunnen vrouwen een inzinking krijgen. In de meeste gevallen gaat deze moeilijke periode relatief vlot voorbij, maar in sommige gevallen kan dit leiden tot de zogenaamde baby-blues of zelfs een postpartum-depressie. Van de postpartum-depressie, ook wel postnatale depressie genoemd, bekijken we de risicofactoren, de symptomen en de behandeling.

De kraambedtranen

Zwangerschap en bevalling zijn ingrijpende gebeurtenissen in het leven van de vrouw. In deze moderne tijd staan moeders meestal onder grote druk om buitenshuis te werken en ook nog voor kinderen te zorgen. Dit kan na de bevalling leiden tot gevoelens van stress en emotionele onzekerheid. De kraambedtranen komen meestal binnen de eerste week na de geboorte.

Meestal op de vierde of de vijfde dag na de geboorte wordt de pasbevallen vrouw overvallen door perioden van vermoeidheid en twijfel. De baby gunt haar weinig tijd om tot rust te komen en niet elke pasbevallen vrouw kan hier goed aan wennen.De meeste vrouwen komen de korte periode van de zogenaamde kraambedtranen snel te boven. Als de baby gezond en wel is en ze zijn bekomen van de bevalling worden ze snel weer gelukkig en kunnen ze beginnen aan de verzorging en de opvoeding van het kind.

De baby-blues

In sommige gevallen gebeurt het dat moeders deze korte periode van kraambedtranen niet kunnen afsluiten. Ze worden overvallen door een lichte emotionele inzinking. Ze hebben stemmingswisselingen, beginnen zonder enige duidelijke aanleiding te lachen of te huilen en zijn angstig en onzeker. Dikwijls gaat dit gepaard met vermoeidheid, slapeloosheid en gevoelens van verwarring. Dit wordt ook wel de baby-blues genoemd.

Ongeveer de helft van alle vrouwen hebben last van deze inzinking, maar meestal gaat deze relatief korte periode weer voorbij na enkele dagen. Het belangrijkste hierbij is dat de vrouw voldoende rust neemt, zowel op fysiek als op mentaal vlak. Wat dit laatste betreft, kan het geen kwaad om de pasbevallen vrouw wat extra aandacht te geven en te verwennen.

Risicofactoren van de postpartum-depressie

Wanneer de moeder niet meteen over de baby-blues komt, kan de inzinking uitlopen op een postpartum-depressie. Dit komt voor in ongeveer tien procent van de gevallen. Deze postpartum-depressie komt het meest voor bij een tweede of derde zwangerschap of wanneer er moeilijkheden waren om zwanger te raken. Verder zijn er nog enkele risicofactoren zoals onder meer: moeilijkheden met de partner tijdens de zwangerschap, ernstige tegenslagen tijdens de zwangerschap zoals het overlijden of ziekte van een geliefde, of nog een tekort aan rust tijdens zwangerschap en bevalling.

Een andere risicofactor is wanneer vrouwen voor de zwangerschap last hadden van een pre-menstrueel syndroom en heel wat klachten hadden als hoofdpijn, vermoeidheid en prikkelbaarheid. Ook vrouwen die een miskraam hadden of een abortus ondergingen, maken kans op een postpartum-depressie. De depressie kan zich soms pas na weken of maanden manifesteren, bijvoorbeeld als de vrouw stopt met borstvoeding of als het bevallingsverlof afloopt.

Belangrijkste symptomen van postpartum-depressie

Een echte postpartum-depressie heeft dikwijls dezelfde symptomen als een gewone depressie:

• vermoeidheid
• lusteloosheid
• slapeloosheid
• verminderde eetlust
• gebrek aan seksuele verlangens
• prikkelbaarheid
• agressiviteit
• toename van het gewicht
• buikpijn
• dubbelzinnige gevoelens tegenover de baby: van overbezorgdheid tot verwerping

Behandeling van de postpartum-depressie

Bij lichte vormen van de postpartum-depressie is het belangrijk om de vrouw te steunen met aandacht en begrip. Dit kan de vrouw er weer bovenop helpen op emotioneel vlak. Ook rust is belangrijk. Eventueel zal de arts een licht antidepressivum voorschrijven.

Bij ernstige vormen van postpartum-depressie zijn de klachten zo erg dat er professionele psychologische hulp aan te pas komt. In de meeste gevallen volstaat een psychosociale begeleiding. De psycholoog kan een antidepressivum voorschrijven samen met eventueel een slaapmiddel.

In zeldzame gevallen wordt de moeder opgenomen in een ziekenhuis. Dit gebeurt wanneer de moeder de baby echt niet aan kan. Meestal wordt de baby samen met de moeder opgenomen, om het contact tussen moeder en kind toch te bewaren. Hier kan een psychotherapeutische behandeling verlichting brengen, samen met het toedienen van aangepaste geneesmiddelen.