Het hoorapparaat: een redmiddel voor slechthorenden

In een moderne maatschappij waarin communicatie tussen burgers van groot belang is, is het voor de slechthorende niet vanzelfsprekend om optimaal te functioneren. Een zwak gehoor kan voor heelwat problemen zorgen in de sociale omgang en je isoleren van de anderen. Hoorapparaten kunnen daar verandering in brengen door geluiden te versterken en je gehoor te verbeteren. Hoorapparaten zijn meer en meer gesofistikeerd geworden en kunnen op discrete manier aan het oor aangebracht worden.

Hoe werkt het oor?

De geluiden worden in het oor opgevangen door de oorschelp en de gehoorgang. De geluidsgolven veroorzaken trillingen van het trommelvlies, die dan weer opgevangen worden door de gehoorsbeentjes en doorgestuurd worden naar het slakkenhuis. In het slakkenhuis bevinden zich haarcellen, die impulsen doorgeven naar de gehoorzenuw. De gehoorzenuw geeft al die informatie door naar de hersenen.

Hoe lost het hoorapparaat hoorproblemen op?

Als er een van deze onderdelen in het hoorproces minder gaan functioneren, kunnen er gehoorproblemen ontstaan. In de meeste gevallen ligt het probleem bij de haarcellen, die onderhevig zijn aan slijtage of een slechte werking. Het probleem hierbij is dat haarcellen niet kunnen hersteld worden en dat hun functie niet kan vervangen worden door een hoorapparaat. Wat een hoorapparaat wel kan doen is het geluid opvangen ter hoogte van de oorschelp en het filteren. Daarna wordt het geluid versterkt en doorgestuurd naar het trommelvlies zodat het krachtiger bij de haarcellen komt, waardoor de persoon beter kan horen.

Wat zijn de gevolgen van gehoorverlies?

Het eerste gevolg van gehoorverlies is dat alle geluid stiller gaat klinken, alsof de volumeknop naar beneden wordt gedraaid. Een hoorapparaat kan vooral op dit niveau een oplossing bieden doordat het het geluid versterkt.
Een tweede effect bij gehoorverlies is de vervorming van klanken, waardoor de details van de uitgesproken woorden en zinnen onduidelijk zijn.

Sommige slechthorenden doen dan een gokje op wat ze horen en dat kan tot misverstanden leiden. De context kan wel een handje helpen om de gezegde dingen te begrijpen. Een ander effect van gehoorverlies is dat slechthorenden moeilijk een onderscheid kunnen maken tussen achtergrondgeruis en de geluiden van een gesprek.

De oplossing: hoorapparaat of implantaat?

Er zijn twee mogelijkheden om een gehoorprobleem op te lossen: het implantaat en het hoorapparaat.
Het implantaat is mogelijk bij mensen met een zeer zwaar gehoorverlies. Het implantaat is een ingeplant elektronisch toestelletje dat het geluid rechtstreeks in elektrische impulsen omzet. Die geeft het dan door naar de gehoorzenuw. Het implantaat kan de slechthorende geen perfect gehoor geven, maar kan wel een enorme verbetering van het gehoor bewerkstelligen.

De tweede mogelijkheid is het hoorapparaat. Hoorapparaten zijn kleiner en kleiner geworden en kunnen op een discrete manier aan het oor bevestigd worden. Ze zijn ook meer en meer gesofistikeerd geworden. Tegenwoordig kan je in het hoorcentrum via computer laten bepalen welk type hoorapparaat het meest voor jou geschikt is. Sommige toestelletjes werken zelfs met een afstandsbediening, waardoor je kan kiezen welk geluid je wil versterken.
Bovendien is er een verschil in hoorapparaten qua praktisch gebruik: sommige toestellen kan je bevestigen achter de oorschelp, terwijl andere zelfs in het oor zelf aangebracht kunnen worden. Verder zijn er ook hoorapparaten die via bluetooth een draadloze verbinding tot stand kunnen brengen met je mobieltje, je computer of je mp3.

Tips om om te gaan met slechthorenden

Zorg ervoor dat je slechthorende gesprekspartner je mond goed kan zien. Let erop dat er geen glas, kopje of sigaret in de weg zit, zodat de slechthorende kan zien hoe je met je lippen je woorden vormt.
Hierbij kan het van pas komen om gebaren te gebruiken om je gesprekspartner op weg te helpen beter de woorden te verstaan. Zo kan je er een gewoonte van maken om bepaalde dingen aan te wijzen of cijfers met je vingers uit te drukken. Ook is het aangeraden om te letten op je mimiek, want de toon van je stem gaat dikwijls verloren. Het kan de slechthorende helpen als je lacht bij vrolijk nieuws, of ernstig kijkt bij eerder negatief nieuws.

Vermijd achtergrondgeluid zoals radio of tv, want dat maakt het voor slechthorenden nog moeilijker om een gesprek te begrijpen. Ook een donkere omgeving maakt het voor slechthorenden lastiger om de dingen te begrijpen.
Het is heel belangrijk om traag te spreken en rustig de tijd te nemen om uit te leggen wat je gaat zeggen. Luid spreken of roepen is uit den boze. Het is niet omdat iemand slechter hoort, dat ook zijn pijngrens verhoogd is. Roepen kan dus echt wel pijnlijk zijn voor een slechthorende.