Wat kan je doen tegen een kater? Oorzaken en oplossingen

Iedereen heeft wel eens last gehad van een kater en gezworen dat hij nooit meer een druppel alcohol zou aanraken. Een kater is zo pijnlijk omdat de hersenen met een vochttekort te maken krijgen. Dit komt omdat precies de alcohol de nieren aanzet om veel vocht af te scheiden. Overmatig alcoholgebruik leidt ook tot een versnelling van het hartritme, een uitzetting van de bloedvaten en zet maag en darmen onder druk. Als je deze nare gevolgen overloopt, lijkt voorkomen de enige juiste boodschap.

Hoe reageert het lichaam op alcohol?

Alcohol werkt meteen in op onze hersenen. Het begint met aangename gevoelens van ontspanning en welbehagen, maar gaat na overmatig alcoholgebruik dikwijls over in andere gevoelens. Zo kan de ene persoon droevig worden of de ander agressief; anderen worden uitermate vrolijk. Ook zelfkritiek valt meestal weg, waardoor er snel gevoelens van zelfoverschatting kunnen ontstaan. Bovendien gaat de ademhaling en het hartritme versnellen en zullen de bloedvaten uitzetten, waardoor je een roodkleurig gezicht krijgt.

Ook het geheugen werkt minder goed bij alcohol. Dit kan je afleiden uit het feit dat je de dag na een zware nachtelijke uitstap heelwat dingen vergeten bent. Het alcoholgehalte in het bloed hangt af van de hoeveelheid lichaamsvocht, met andere woorden je lichaamsgewicht en je lichaamssamenstelling. Doordat vrouwen meestal lichter zijn dan mannen en een hoger percentage lichaamsvet hebben en minder lichaamsvocht, hebben zij na dezelfde alcoholhoeveelheid een hoger alcoholgehalte in het bloed dan mannen. Vrouwen worden over het algemeen dus sneller dronken dan mannen.

Hoe wordt de alcohol verwerkt?

Het is de lever die zo snel mogelijk de alcohol afbreekt, ongeveer 7,5 gram alcohol per uur. Als je weet dat één alcoholhoudend glas gemiddeld 10 g alcohol bevat, dan kan je berekenen dat je lichaam ongeveer anderhalf uur nodig heeft om één glas alcohol af te breken. Tel maar uit hoeveel uur het lichaam nodig heeft van iemand die een twintigtal pintjes heeft gedronken...

Bij mensen die regelmatig alcohol drinken en bij wie het lichaam er dus aan gewoon is, wordt de alcohol sneller afgebroken. Nochtans bestaan er geen echte middeltjes om de alcohol sneller af te breken. Ook een sterke kop koffie of een ijskoude douche kunnen hier niets aan veranderen.

Hoe ontstaat een kater?

Het moment wanneer iemand last krijgt van een kater, is heel individueel. Alcohol zet de nieren aan om extra veel vocht af te scheiden, wat je merkt aan toenemende drang om te plassen. Hoofdpijn na het overmatig drinken van alcohol ontstaat precies omdat er een tekort aan vocht dreigt in de hersenen. Naast de hoofdpijn kan ook misselijkheid deel uitmaken van het kater-gevoel. Die misselijkheid kan mede veroorzaakt zijn door geur- en smaakstoffen die aan het afgewerkte alcoholproduct zijn toegevoegd.

Ook de nevenproducten die zijn ontstaan bij de gisting of distillering van de alcohol kunnen een rol spelen in misselijke gevoelens de ochtend na het alcoholgebruik. Verder kan er een kater ook gepaard gaan met buikpijn. Dit komt doordat de alcohol de slijmvliezen van maag en darmen aantast. Deze slijmvliezen geraken dan geïrriteerd en zorgen voor pijn.

Hoe kan je een kater voorkomen?

In de eerste plaats is het belangrijk om relatief weinig te drinken en vooral om niet te veel verschillende alcoholische dranken door mekaar te gebruiken. Vermijd bijvoorbeeld om op dezelfde wijn, bier en cocktails na mekaar te drinken.

Denk eraan dat je heelwat leed kan vermijden door water te drinken, en dit niet alleen na het gebruik van alcoholische dranken maar ook ertussen. Het is niet aangeraden om alcoholische dranken te drinken tegen de dorst of op een lege maag. Drink alcohol daarentegen voor de smaak; om je dorst te lessen drink je water of eventueel frisdrank.

Wat kan je doen tegen een kater?

Na een avondje stappen kan het ook geen kwaad om nog enkele glazen water te drinken voor dat je gaat slapen. Dan kan je lichaam anticiperen op een eventuele kater. Een sterke kop koffie om de alcoholroes te verminderen is ook geen optie, vermits koffie vochtafdrijvend werkt. Het gevoel van uitdroging zal er dus alleen maar sterker op worden.

Als je 's morgens toch een kater hebt, neem dan een licht ontbijt zonder koffie. Drink in de plaats van koffie enkele glazen water of vruchtensap.