Bijnieren klachten: hyperaldosteronisme/ziekte van Conn

Bijnieren klachten: hyperaldosteronisme / ziekte van Conn. De 2 bijnieren liggen als een mutsje op de nieren en zijn ingebed in het vetkapsel v/d nier. Door de bijnieren lopen 3 slagaders. De bijnieren produceren hormomen die de stofwisseling regelen. De bijnier bestaat uit bijnierschors en bijniermerg: de bijnierschors levert als belangrijkste hormoon cortisol af en het bijniermerg produceert o.a. adrenaline. De bijnierschors maakt ook het hormoon aldosteron t.b.v. de zoutbalans en bloeddruk.

Bijnieren klachten: hyperaldosteronisme/ziekte van Conn

• Hyperaldosteronisme: een overproductie van aldosteron
• Mogelijke oorzaken van hyperaldosteronisme
• Primaire- en secundaire hyperaldosteronisme en de ziekte van Conn
• De kenmerken, klachten, verschijnselen en symptomen van hyperaldosteronisme
• Behandeling

Hyperaldosteronisme: een overproductie van aldosteron

Aldosteron is een hormoon dat wordt geproduceerd en afgegeven door de bijnieren. Dit hormoon geeft aan de nieren het signaal om minder natrium en meer kalium uit te scheiden, waarmee het bijdraagt de bloeddruk te regelen. Een goede verhouding tussen natrium en kalium in het lichaam is essentieel voor een goede gezondheid. De productie van aldosteron wordt voor een gedeelte geregeld door het hormoon ACTH dat de hypofyse afgeeft en voor een gedeelte door een regelmechanisme in de nieren, waarbij het enzym renine wordt aangemaakt dat de activering van het hormoon angiotensine regelt, dat weer de bijnieren stimuleert om aldosteron te produceren.(1)

Een overproductie van het hormoon aldosteron werkt verstorend op de zoutbalans en daarmee de bloeddruk. Het leidt tot een grote hoeveelheid natrium (keukenzout) in het lichaam en het verlies van kalium in de urine. Te weinig kalium geeft klachten zoals moeheid en veel plassen/urineren en een teveel aan natrium - een te hoog zoutgehalte - verhoogt de bloeddruk. Bij minder dan twee op de honderd mensen die lijden aan hoge bloeddruk (hypertensie), wordt dit veroorzaakt door hyperaldosteronisme.

Mogelijke oorzaken van hyperaldosteronisme

De belangrijkste oorzaak van hyperaldosteronisme is een goedaardige tumor (adenoom) van de bijnier. Een andere oorzaak kan bijnierschors-hyperplasie zijn, dat is een vergrote bijnierschors - een zwelling van beide bijnieren - doordat het aantal cellen is toegenomen en er te veel bijnierschors-hormonen - waaronder aldosteron - worden geproduceerd. Indien deze aandoening is aangeboren, spreekt men van congenitale bijnierschors-hyperplasie.

Een overproductie van aldosteron kan ook te wijten zijn aan aandoeningen buiten de bijnieren, zoals een chronische hartkwaal, cirrose of bepaalde nierziekten.

Primaire- en secundaire hyperaldosteronisme en de ziekte van Conn

Wanneer de oorsprong van een verhoogd aldosteron-gehalte in één of beide bijnieren ligt, spreekt men van primair hyperaldosteronisme, ofwel de ziekte van Conn.(2) In geval de oorsprong van een verhoogd aldosteron-gehalte niet in de bijnieren is te vinden doch elders in het lichaam, dan spreekt men van secundair hyperaldosteronisme. Dit wordt geen ziekte van Conn genoemd. De ziekte van Conn is een zeldzame aandoening.

De kenmerken, klachten, verschijnselen en symptomen van hyperaldosteronisme

Veel mensen met deze aandoening hebben last van:

• moeheid;
• spierzwakte (spierverslapping) en spierkrampen;
• hoofdpijn;
• veel dorst en veel plassen, vooral 's nachts.

Daarnaast hebben mensen met deze aandoening last van hoge bloeddruk. Hoge bloeddruk geeft vaak geen of weinig klachten, maar soms kan hoge bloeddruk toch ontdekt worden door bepaalde symptomen:

• hoofdpijn;
• oorsuizingen;
• hartkloppingen;
• dansende vlekjes voor de ogen;
• kortademigheid;
• spierzwakte;
• krampen; en
• neusbloedingen.

Behandeling

De (huis)arts kan een bloedmonster laten afnemen teneinde de gehalten natrium, kalium en aldosteron te meten. Een CT-scan kan duidelijkheid geven of er een tumor aanwezig is. Als er een tumot aanwezig is, wordt vaak de aangedane bijnier operatief verwijderd. De andere bijnier neemt dan de functie over en na verloop verloop van tijd worden in vrijwel alle gevallen normale kaliumwaarden in het bloed bereikt. Ook zal in veel gevallen een normale bloeddruk bereikt worden.

Bij hyperplasie is symptoombestrijding door middel van medicatie de aangewezen weg. De behandeling kan dan bestaan uit het innemen van medicijnen die de werking van het surplus van aldosteron tegengaat.

Noten

1. Overactiviteit van de bijnieren: http://www.merckmanual.nl (voor de laatste keer geraadpleegd op 1 juli 2009)
2. De Amerikaanse endocrinoloog (dat is een arts die is gespecialiseerd in de diagnose en behandeling van hormonale ofwel endocriene aandoeningen) Jerome W. Conn (1907-1994) is bekend geworden door zijn beschrijving van het primair hyperaldosteronisme. Deze aandoening werd daarom naar hem vernoemd: ziekte- of syndroom van Conn.

Lees verder

• Bijnier-aandoeningen: tumoren bijnieren/syndroom van Cushing
• Nieraandoeningen: symptomen, oorzaken en risicofactoren
• Nierbekkenontsteking: symptomen, klachten en behandeling
• Nierkanker: symptomen, oorzaak, diagnose en behandeling
• Nierstenen: symptomen, oorzaak, behandeling en verwijderen