Vergrote prostaat of BPH (Benigne Prostaat Hyperplasie)

Vergrote prostaat of BPH (Benigne Prostaat Hyperplasie / Benigne Prostaat Hypertrofie) - Veel mannen van 50 jaar of ouder hebben in enige mate een vergrote prostaat. Een geringe vergroting die geen klachten geeft, is ene normaal verschijnsel bij het ouder worden. Prostaatvergroting is een niet kankerachtige aandoening van de prostaat; het heeft dus niets met prostaatkanker te maken. De oorzaak van deze aandoening is onbekend.

Vergrote prostaat of BPH (Benigne Prostaat Hyperplasie)

• De symptomen van een vergrote prostaat
• Onderzoek en diagnose
• Behandeling

Klik hier om naar de artikelenreeks over de genitaliën van de man te gaan, waar we aandoeningen bespreken van de penis (piemel), teelballen (zaadballen, testes), scrotum (balzak) en prostaat.

De tekenen, verschijnselen en symptomen van een vergrote prostaat of BPH (Benigne Prostaat Hyperplasie/Hypertrofie)

Aanvankelijk zal een prostaat die groter wordt, geen klachten geven. Als de prostaat echter steeds groter wordt, kan hij op den duur de urinebuis afknellen en vervormen. Dit zal het urineren beïnvloeden. Veelvoorkomende symptomen en verschijnselen van een vergrote prostaat zijn in dat geval:

• regelmatig plassen, zowel overdag als 's nachts;
• plotselinge drang om te urineren;
• vertraagd beginnen met urineren;
• pijn of brandend gevoel;
• gevoel dat de blaas nooit helemaal leeg wordt;
• (na)druppelen of lekken op het einde;
• zwakke en onderbroken urinestroom

De blaas kan groter worden als er urine in achter blijft. Hierdoor kan de onderbuik opzetten. Ook bestaat het risico dat de urinewegen ontstoken raken (zie blaasontsteking).

Een dergelijke vergroting van de prostaat die van invloed is op de urinestroom, is van invloed op de levensstijl van mannen. Als u vaak moet plassen, is dat zeer vervelend. Het verstoort niet alleen de slaap, maar sociale activiteiten moeten ook steeds onderbroken worden door een toiletgang. Sommige mannen gaan daardoor sociale activiteiten vermijden. Hun leefwereld wordt steeds kleiner.

Onderzoek en diagnose

De prostaat kan vrij eenvoudig rectaal onderzocht worden door de huisrtas. De arts brengt in dat geval de vinger in het rectum en onderzoekt de prostaat op onregelmatigheden, zoals eventuele knobbels (zie afbeelding). Zo'n onderzoek heet rectaal toucher. Bovengenoemde symptomen kunnen het gevolg zijn prostaatkanker. Om kanker als een oorzaak van deze klachten uit te sluiten, kan de arts een PSA-bloedonderzoek aanbevelen. PSA staat voor Prostaat Specifiek Antigeen en is een eiwit dat alleen in de prostaat wordt geproduceerd. Een verhoging van het PSA-gehalte in het bloed kan duiden op prostaatkanker. Ook kan de arts urineonderzoek doen om een ontsteking van de prostaat uit te sluiten. Mogelijke verdere onderzoeken zijn cystoscopie en echografie. Een cystoscopie is een inwendig onderzoek van de plasbuis en de blaas en bij een echografiewordt gebruik gemaakt van geluidsgolven waarmee onregelmatigheden in het lichaam opgespoord kunnen worden.

Behandeling

Onder andere de volgende behandelingen zijn mogelijk:

• Ruimtescheppende medicijnen - alpha 1 blokkers: dit zijn spier-ontspannende medicijnen van het gladde spierweefsel in het stroma en kapsel van de prostaat, in de urethra en in de blaashals, waardoor de persoon minder vaak naar het toilet hoeft.

• Prostaat verkleinende medicijnen - 5 alpha reductase remmers: deze medicijnen kunnen de prostaat met wel 30% verkleinen.

• Combinatietherapie: een combinatie van bovengenoemde medicijnen.

• Trans Urethrale Resectie van de Prostaat (TURP): via de plasbuis holt de uroloog met een elektrisch verwarmd draadje de prostaat uit, waardoor de persoon weer normaal kan urineren.

• Laserbehandeling: via de plasbuis wordt een instrument ingebracht die middels laserlicht het binnenste gedeelte van de prostaat verdampt. Op deze manier ontstaat er meer ruimte.

• Operatie via de buikwand: voor een operatieve ingreep via de buikwand waordt gekozen als de prostaat te groot is voor de TURP-behandeling.

© 2009 - 2010 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op 11-07-2009, laatst gewijzigd op 14-12-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Tartuffel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Aandoeningen: benigne prostaathypertrofie, BPH: Veel mannen hebben er last van, plasklachten door een goedaardige vergroting van de prostaat. Hoe ouder de man is, hoe meer kans hij heeft op het ontwikkelen v…
• Prostaat: De meest voorkomende problemen op een rij: De prostaat is een klier, die zich bij mannen onder de blaas bevindt. De prostaat maakt stoffen aan, die nodig zijn voor de productie van sperma. Mannen k…
• Aandoeningen: moeizame mictie: De betekenis van mictie is plassen. Plassen is voor de meeste mensen de gewoonste zaak van de wereld. Toch is het vormen van mictie niet zo 'gewoon en makkelijk'. Het vormen va…
• Aandoeningen prostaat: prostatitis, prostaat-ontsteking: Prostatitis, prostaat-ontsteking - De prostaat is een klein en stevig orgaan. Het orgaan bevindt zich onder de blaas, grenst aan de endelldarm en ligt…
• Urine: moeilijk urineren (plassen), retentie, incontinentie: In artikel 'Urine: bloed (oorzaak), uitdroging, problemen, aandoeningen', hebben we de kwaliteit en de verschillende zichtbare aspecten van urine…

Bronnen en/of referenties

• Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
• http://www.prostaat.nl