Kinderpsychiatrie: herhaaldelijke afwezigheid school

Gedragsproblemen komen relatief veel voor bij oudere kinderen en adolescenten. Een van die gedragsproblemen is herhaaldelijke afwezigheid van school. Bijna ieder kind is wel eens een keer afwezig geweest van school. Dat is geen abnormaal gedrag. Wat wel abnormaal is, is wanneer kinderen herhaaldelijk afwezig is van school. Dit artikel gaat daar verder op in.

Herhaaldelijke afwezigheid van school

De mogelijk oorzaken
Er zijn 4 mogelijke oorzaken te noemen voor herhaaldelijk spijbelgedrag bij jongeren:

• 1. Herhaaldelijk of langdurige lichamelijke ziekte
• 2. Ouders die het kind thuis houden (waar het huishoudelijk werk of ander soort werk moet uitvoeren)
• 3. Spijbelgedrag
• 4. Schoolweigering; het kind is lichamelijk gezond en wil graag naar school en de ouders ondersteunen dit maar het kind is hiertoe vanwege emotionele problemen niet in staat.

Spijbelen
Bij spijbelgedrag is er sprake van opstandig gedrag bij het kind. Vaak hebben ouders het in het begin niet in de gaten. Het kan zijn dat kinderen in groepjes spijbelen, maar het komt ook voor dat het kind de enige is die vaak niet aanwezig is op school.
Wanneer een kind eens een keertje en dagje of een uurtje “overslaat” van school is die niet gelijk abnormaal. Maar wanneer een kind herhaaldelijk spijbelt en dit doelbewust doet, zal het kind veel missen van het onderwijs. Herhaaldelijk spijbelen wordt gezien als abnormaal gedrag. Het dient direct en vastberaden aangepakt te worden. In overleg met ouders en leerkrachten wordt er sterke druk op het kind uitgeoefend om weer naar school te gaan. Wanneer er eventuele leer- en/of schoolproblemen aanwezig zijn, dienen deze opgelost te worden. Als het spijbelgedrag op deze manier niet opgelost kan worden, kan men de leerplichtbeambte inschakelen zodat zij hun procedures kunnen starten.

Schoolweigering
Bij schoolweigering is er sprake van een kind wat lichamelijk gezond is en graag naar school wil waarbij de ouders dit ondersteunen. Het kind is echter niet in staat naar school te gaan vanwege emotionele problemen. Er bestaat vaak een bepaalde angst om naar school te gaan.
Een kind wat weigert naar school te gaan vanwege emotionele problemen vertoont vaak bepaalde kenmerken. Hieronder volgt een overzicht:

• Het kind is ongeluk en angstig wanneer het naar school gaat/op school is
• Thuis is het kind vaak wel gelukkig en niet angstig
• Het kind wil niet weg van huis wanneer het naar school moet
• Het kind vertoont lichamelijke klachten op de dagen dat het naar school moet zoals; misselijkheid, diarree, hoofdpijn en buikpijn
• Kinderen vertrekken wel van huis maar vertonen toenemende stress bij het naderen van de school

Kinderen kunnen uiteindelijk helemaal weigeren om naar school te gaan. Dit kan komen door een graduele toename van de hierboven genoemde kenmerken of na een vervelende gebeurtenissen zoals pesterijen van het kind op school of scheiding van de ouders.
In de loop van de tijd, gaan jonge kinderen vaak weer naar school. Naar mate het kind ouder is, wordt het vaak steeds moeilijker om het kind weer naar school te laten gaan.

Aanpak herhaaldelijke afwezigheid school
De aanpak van herhaaldelijke afwezigheid van school gebeurt volgens verschillende stappen;

• 1. Sluit een primaire stoornis uit. Denkt hierbij aan een depressieve stoornis, verlatingsangst of een andere angststoornis
• 2. Identificeren van stressoren. Kijk hierbij naar stress volle bebeurtenissen thuis, zoals huwelijksproblemen, of op school, zoals kritiek wat het kind krijgt, pesterijen van het kind of leerproblemen van het kind.
• 3. Het verminderen van stress. Er dient hierbij gepraat te worden met de ouders en de leerkrachten. Tevens dienen zij advies te krijgen.
• 4. Het kind dient met een vastberaden sympathieke manier weer terug naar school begeleid te worden.
• 5. Wanneer de bovenstaande stappen falen, kan overwogen worden een specialist te raadplegen.

Lees verder

• Kinderpsychiatrie: vaststellen van het probleem
• Kinderpsychiatrie: Algemene behandelingsmethoden
• Kinderpsychiatrie: ADHD
• Kinderpsychiatrie: antisociale gedragsstoornis
• Kinderpsychiatrie: normale ontwikkeling van een kind