Metabool syndroom, insulineresistentiesyndroom of syndroom X

Een syndroom is een verzameling van tegelijk voorkomende verschijnselen en symptomen, een combinatie of complex van verschillende klachten / symptomen die gezamelijk één ziektebeeld vormen. Het metabool syndroom is een combinatie van vier veel voorkomende aandoeningen, te weten: hoge bloeddruk (hypertensie); verhoogd cholesterol; verhoogde bloedsuikerwaarden; en obesitas/overgewicht. Het metabool syndroom wordt wel insulineresistentiesyndroom of syndroom X genoemd.

Metabool syndroom, insulineresistentiesyndroom of syndroom X

• Wanneer is er sprake van het metabool syndroom?
• Wat zijn de gevolgen en risico's van het metabool syndroom?
• Het metabolisch syndroom is een sluipmoordenaar
• Verandering van leefgewoonten: bewegen, afvallen en gezond eten
• Risico op metabool syndroom lager bij matig alcoholgbruik

Wanneer is er sprake van het metabool syndroom?

Er sprake van dit syndroom als ten minste drie van de bovenstaande risicofactoren aanwezig zijn. Zo'n 15% van de Nederlanders is ermee belast.

Wat zijn de gevolgen en risico's van het metabool syndroom?

Door deze combinatie van aandoeningen raakt de stofwisseling ernstig verstoord, met als gevolg negatieve effecten op de gezondheid, zoals een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en diabetes (suikerziekte). Het metabool syndroom wordt tevens geassocieerd met niet-alcoholische leververvetting. Bij deze aandoening hoopt vet zich in de levercellen op. Bij ongeveer 20-30% van de patiënten leidt deze vervetting tot een leverontsteking en op den duur kan dit overgaan in levercirrose.

Het metabolisch syndroom is een sluipmoordenaar

Op welke wijze de verschillende factoren bij het metabool syndroom precies met elkaar samenhangen is vooralsnog onbekend. Bij mensen met dit syndroom blijken er ontstekingsreacties in het lichaam op te treden zonder dat er een virus of bacterie aan te pas komt.(1) Nader wetenschappelijk onderzoek zal meer duidelijkheid moeten geven over de rol van deze ontstekingen bij het ontstaan van ziektes die met het metabool syndroom samenhangen.

Vaak blijven de ziekteverschijnselen en symptomen van het metabool syndroom lange tijd onopgemerkt. Het metabool syndroom ontstaat in de meeste gevallen sluipenderwijs. Zo kunnen mensen kunnen jarenlang ongemerkt rondlopen met licht verhoogde glucosewaarden, een enigszins verhoogde bloeddruk of een ietwat verhoogd cholesterolgehalte in het bloed. De diagnose wordt in de meeste gevallen pas gesteld als iemand hartklachten heeft ontwikkeld of diabetes krijgt. Ten einde deze ernstige aandoeningen te voorkomen is vroege herkenning en diagnosticering van eminent belang.

De grootste oorzaak van de toename van het metabool syndroom in Nederland, is het feit dat meer mensen kampen met overgewicht. Met name abdominale vetophoping verhoogt het risico op ziekteverschijnselen, daar buikvet insulineresistentie in de hand werkt. Mannen met een taille omvang van >102 cm en vrouwen met een taille omvang van >88 cm behoren tot de risicogroep.

Verandering van leefgewoonten: bewegen, afvallen en gezond eten

Ofschoon erfelijke aanleg een rol speelt, wordt het metabool syndroom voor een groot deel veroorzaakt door een slechte levensstijl. Het draait vooral om een gebrek aan beweging in combinatie met obesitas, overgewicht. Door meer te bewegen en slechte eetgewoonten om te buigen naar een gezond dieet en leefpatroon, kunnen de risico’s weggenomen worden. Vaak doet een klein gewichtsverlies van enkele kilo’s het risico op chronische ziekten al drastisch verminderen. Vooral vermindering van diep buikvet is belangrijk, dat is namelijk gevaarlijker voor de gezondheid dan onderhuids vet.

Naast gezonde voeding en voldoende beweging, is een regelmatig dag- en nachtritme aanhouden is van belang. Maar ook matig alcoholgebruik, stoppen met roken, weinig tussendoortjes, regelmatig en gevarieerd eten (goed ontbijten!) en vermindering van stress en spanning.

De huisarts kan medicatie voorschrijven, zoals bloeddrukverlagers, bloedsuikerverlagers en cholesterolverlagers.


Klik hier voor een artikelenreeks over het hart en hartaandoeningen.

Noten

1. http://www.biomedisch.nl/tekst/metabool_syndroom_vette_lever.php
2. http://alcoholengezondheid.nl/news/item/risico_op_metabool_syndroom_lager_bij_matige_alcoholconsumptie/52?previous_page

Lees verder

• Leveraandoeningen: vette/vervette lever/leververvetting NASH
• Symptomen hartaanval/hartinfarct/hartklachten mannen-vrouwen
• Suikerziekte symptomen, diabetes mellitus verschijnselen
• Leveraandoening door alcohol: pijn in de rechter bovenbuik
• Leveraandoening: leverontsteking, hepatitis A,B,C,D (lever)