InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Vaginakanker: symptomen en behandeling tumoren vagina

Vaginakanker: symptomen en behandeling tumoren vagina

Vaginakanker: symptomen en behandeling tumoren vagina Vaginakanker symptomen zijn onder meer waterige afscheiding of bloedverlies na de geslachtsgemeenschap. Als de kanker zich naar de blaas en/of de darmen heeft verspreid, kunnen blaasklachten en darmklachten ontstaan. Dit gebeurt pas in een later stadium. Vaginakanker verschijnt meestal bij uitzaaiingen van andere vormen van kanker, zoals baarmoederhalskanker of baarmoederkanker. Kanker die ontstaat in de vagina wordt primaire kanker genoemd. Primaire tumoren aan de vagina zijn zeer zeldzaam. Primair betekent dat de kanker op de betreffende plek is ontstaan en niet het gevolg is van een metastase of uitzaaiing van kanker elders in het lichaam. Vaginakanker of vaginacarcinoom is zeer goed te behandelen en de prognose is vrij gunstig indien het in een vroegtijdig stadium wordt ontdekt. Des te eerder de behandeling kan worden ingezet, des te gunstiger de prognose en levensverwachting.

Vaginakanker


Wat is vaginakanker?

Vaginakanker komt zeer zelden voor. Het maakt slechts 1 tot 2% van alle gevallen van kanker aan de vrouwelijke geslachtsorganen uit. Deze gynaecologische kankersoort wordt vaak aangetroffen bij vrouwen van 50 jaar en ouder. Vaginakanker kan uitzaaien naar andere delen van het lichaam en dit gebeurt al in een vroeg stadium van de ziekte. In sommige gevallen vinden reeds uitzaaiingen plaats nog voordat de ziekte is herkend en vastgesteld.

Oorzaak van vaginakanker

Secundaire vaginakanker

Primaire vaginakanker wordt nauwelijks aangetroffen, meestal is het een gevolg van een uitzaaiing van kanker elders in het lichaam. Dit type vaginakanker staat dan bekend als 'secundaire vaginale kanker'. Vaak is het een uitzaaiing of doorgroei van kanker in één van de volgende plekken van het lichaam:

Bij doorgroei of uitzaaiing is er geen sprake van vaginakanker, maar van bijvoorbeeld baarmoederhalskanker die is doorgegroeid naar de vagina.

Primaire vaginakanker

Wanneer de kanker begint in de vagina, wordt dit 'primaire vaginakanker' genoemd. Dit is heel zeldzaam. De precieze oorzaak van vaginakanker is niet bekend. Bij kanker deelt een groep cellen zich abnormaal snel. Deze ernstige verstoring in het
celdelingsproces wordt veroorzaakt door fouten in het DNA, ofwel het erfelijk materiaal.

Soorten vaginale kanker

Vaginakanker wordt onderverdeeld in verschillende types op basis van het type cel waar de kanker begon. Er worden vier soorten vaginakanker onderscheiden:
  • Plaveiselcelcarcinoom: de dunne, platte epitheelcellen van de vagina;
  • Adenocarcinoom, die begint in de glandulaire cellen of kliercellen in het slijmvlies van de vagina, welke vloeistoffen zoals slijm produceren en vrijgeven;
  • Melanoom, die zich ontwikkelt in de pigmentproducerende cellen (melanocyten) van de vagina;
  • Sarcoom, die zich ontwikkelt in de bindweefselcellen of spiercellen in de vaginawand.

In meer dan 95% van de gevallen gaat het bij vaginakanker om plaveiselcelcarcinomen.

Roken is een risicofactor voor vaginakanker / Bron: WerbeFabrik / PixabayRoken is een risicofactor voor vaginakanker / Bron: WerbeFabrik / Pixabay

Risicofactoren tumoren van de vagina

Leefwijze en erfelijkheid zijn geen factoren van betekenis in de ontwikkeling van vaginakanker. Roken is een risicofactor. Het humaan papillomavirus (HPV) geeft een verhoogde kans op het ontstaan van kanker, niet alleen vaginakanker maar ook baarmoederhalskanker, peniskanker, anuskanker en huidkanker.

Toenemende leeftijd is ook een risicofactor. Het risico op vaginakanker neemt toe naarmate je ouder wordt. De meeste mensen die zijn gediagnosticeerd met vaginakanker zijn ouder dan 60 jaar. Andere risicofactoren zijn wisselende seksuele partners, vroege leeftijd waarop je voor de eerste keer geslachtsgemeenschap hebt en een hiv-infectie.

Vaginakanker symptomen

Bij vaginakanker kunnen klachten en symptomen lange tijd uitblijven. De verschijnselen die op den duur kunnen optreden, zijn:
  • waterige afscheiding uit de vagina;
  • bloedverlies na geslachtsgemeenschap, tussen de menstruaties of na de menopauze, doordat in het vaginaslijmvlies zweertjes zijn ontstaan die kunnen bloeden;
  • in een later stadium: blaas- en darmklachten bij verspreiding van de kanker naar deze plekken in het lichaam.

Geen klachten

Er zijn ook vrouwen die geen symptomen hebben. Het kan zijn dat de afwijkingen aan het licht komen tijdens een routinematig inwendig onderzoek of bij een afwijkende uitslag van een uitstrijkje.

Complicaties

Vaginakanker kan zich uitzaaien of metastaseren naar afgelegen gebieden van je lichaam, zoals je longen, lever en botten.

Diagnose en onderzoek

CT-scan / Bron: IStock.com/Pavel LosevskyCT-scan / Bron: IStock.com/Pavel Losevsky
De diagnose wordt gesteld naar aanleiding van weefselonderzoek, waarbij de arts een kleine hoeveelheid cellen van de vaginawand afschraapt voor microscopisch onderzoek. Ook wordt een biopt genomen van elke afwijking van de vagina dat bij een inwendig onderzoek wordt aangetroffen. Daarnaast kan beeldvormend onderzoek worden uitgevoerd om de uitgebreidheid van de tumor vast te stellen:
  • CT-scan;
  • MRI;
  • PET-scan.

Stadium vaginakanker

De uitgebreidheid van de kanker (wel of geen doorgroei en/of uitzaaiingen) wordt uitgedrukt in een stadium. Het stadium kan aangeven welke behandeling nodig is en wat de overlevingskansen zijn.

StadiumOmschrijving
Stadium IDe tumor zit alleen nog maar in de vaginawand (-huid).
Stadium IIDe tumor is doorgegroeid in het weefsel onder de huidlaag van de vagina.
Stadium IIIDe tumor is reeds vastgegroeid aan de bekkenwand.
Stadium IVDe tumor is doorgegroeid in de blaas of endeldarm, óf reeds uitgezaaid.

Vaginakanker behandeling

Bij primaire vaginakanker is de behandeling afhankelijk van de plaats waar de kanker zit. Bij een hoog gelegen afwijking moet vaak een radicale operatie verricht worden, waarbij de vagina geheel of gedeeltelijk wordt verwijderd. Het zal vaker voorkomen dat de afwijking in de eerste plaats radiotherapeutisch behandeld wordt, dat wil zeggen via bestraling. Ook is een combinatietherapie mogelijk, bestaande uit een operatie en bestraling. Soms worden ook de nabijgelegen lymfeklieren weggenomen, waar zich uitzaaiingen in kunnen bevinden.

Prognose en overleving

Indien de kanker in een vroegtijdig stadium wordt ontdekt, dat wil zeggen wanneer er nog geen uitzaaiingen zijn, dan is de kans op herstel vrij groot.

Overleving naar stadium

De vijfjaars relatieve overleving voor vaginakanker per stadium is:
  • Stadium I: 84%;
  • Stadium II: 75%;
  • Stadium III en IV: 57%.

Overleving naar type vaginakanker

Overlevingskansen variëren en zijn ook afhankelijk van het type vaginakanker. De volgende statistieken voor vaginakanker komen uit de SEER-database, en zijn gebaseerd op vrouwen die werden gediagnosticeerd met vaginakanker tussen 1988 en 2001. Dit zijn vijfjaars relatieve overlevingscijfers. Relatieve overleving is een vergelijking van de waargenomen overleving met die voor mensen zonder vaginakanker:
  • Voor alle soorten vaginakanker samen, geldt een relatieve 5-jaars overleving van ongeveer 50%.
  • Voor plaveiselcelcarcinoom van de vagina, geldt een relatieve 5-jaars overleving van 54%.
  • Voor adenocarcinoom van de vagina is het bijna 60%.
  • Voor vaginamelanoom is de 5-jaars overleving slechts 13%.

Lees verder

© 2009 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Gezondheid: De vaginaGezondheid: De vaginaEr valt veel over te zeggen en er is veel over bekend, maar er is ook nog veel onwetendheid of een verkeerde beeldvormin…
Bartholin-cyste of abces: ontstoken Bartholin-klier vaginaBartholin-cyste of abces: ontstoken Bartholin-klier vaginaBij een Bartholin-cyste of Bartholin-abces bouwt pus zich op in één van de Bartholin-klieren aan de ingang van de vagina…
Kanker: de eerste symptomenHet is erg belangrijk dat kanker in een vroeg stadium wordt ontdekt. De overlevingskansen zijn immers veel groter als de…
Kanker: teelbalkankerTeelbalkanker is een redelijk zeldzame vorm van kanker, die ongeveer 4 op de 100.000 mannen treft. De kanker begint mees…
Hersenkanker: Hersentumoren en uitzaaiingen naar de hersenenHersenkanker: Hersentumoren en uitzaaiingen naar de hersenenEr bestaan verschillende vormen van hersenkanker. Een hersentumor ontstaat in de hersenen zelf maar er bestaat ook herse…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/KatarzynaBialasiewicz
  • Cancer.org. Survival Rates for Vaginal Cancer. https://www.cancer.org/cancer/vaginal-cancer/detection-diagnosis-staging/survival-rates.html (ingezien op 20-3-2017)
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Gynaecologie.nl. Vaginakanker (vaginacarcinoom). http://www.gynaecologie.nl/vagina/vaginakanker/ 9ingezien op 20-3-2017)
  • Kanker.nl. Onderzoek en diagnose bij vaginakanker. https://www.kanker.nl/bibliotheek/vaginakanker/onderzoek-en-diagnose/4630-onderzoek-en-diagnose-bij-vaginakanker (ingezien op 20-3-2017)
  • Mayo Clinic. Vaginal cancer: Symptoms and causes. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/vaginal-cancer/symptoms-causes/dxc-20201069 (ingezien op 20-3-2017)
  • Prof. dr. C.J.H. van de Velde e.a. (red.). Oncologie. Bohn Stafleu van Loghum, Houten, achtste herziene druk, 2011.
  • Afbeelding bron 1: WerbeFabrik / Pixabay
  • Afbeelding bron 2: IStock.com/Pavel Losevsky

Reageer op het artikel "Vaginakanker: symptomen en behandeling tumoren vagina"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Louisa, 16-10-2013 13:18 #2
Ik ben vulvakanker patiënt, ben alles kwijt de schaamlippen en clitoris en al aan de anus.
spijtig dat er in België geen praatgroepen zijn want wij staan in de kou. het zou meer bekent moeten worden via media en flyers bij dokters en klinieken.

Wil Purperhart, 04-07-2012 14:31 #1
Sinds mei 2004 lichen Sclerosus goedaardig. Verleden week dinsdag 26 juni 2012 geopereerd aan vulva tumor vin 3. Er is een gedeelte van de schaamlippen weggehaald. Controle 13 juli. Alles nog even afwachten hoe het verder gaat.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 03-08-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Vrouwelijke geslachtsorganen
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!