Rugklachten, Tips om rugpijn te voorkomen

De rug is een van de meest belaste lichaamsdelen. Om klachten en rugpijn te voorkomen is het daarom verstandig dat men de rug op de juiste wijze gebruikt. Een verkeerde houding of voortdurende overbelasting zijn vaak oorzaken van klachten.

De rug

De ruggengraat is opgebouwd uit 33 wervels, waarvan er maar 24 ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. Tussen deze vrijwel onbreekbare botten zitten de tussenwervelschijven. Deze schijven bestaan uit kraakbeen en werken als schokdempers; ze zorgen ervoor daut men de rug kan buigen.

Zo'n schijf of discus bestaat weer uit twee delen: een ring van kraakbeenvezels met in het midden beenmerg. Het geel wordt ingekapseld door het wervelvlies. Aan de voor en achterzijde is dit met elastische banden versterkt om het geheel op zijn plaats te houden.

Rugklachten of rugpijn

Achter de bovengenoemde elastische banden loopt het ruggemergkanaal dat wordt beschermd door een dik en stevig ruggenmergvlies. Vanuit dit ruggenmerg treden zenuwbanen uit naar alle delen van het lichaam. Omdat de ene wervel een duidelijke positie ten opzichte van de andere heeft, zal iedere verstoring in de houding ook een vervorming in de tussenwervelschijven veroorzaken. Bij normaal gebruik van de rug geeft dat geen problemen. Maar bij voortdurende overbelasting van de rug kan er een beschadiging optreden en worden de uittredende zenuwbanen onder druk gezet. U krijgt dan rugklachten.

Voorkom rugklachten

Rugpijn komt niet alleen voor bij mensen die zwaar lichamelijk werk moeten verrichten, maar ook bij huisvrouwen, kantoorpersoneel, onderwijzers, cassières en vertegenwoordigers. Bijna iedereen kan last van zijn rug krijgen. Vaak zijn rugklachten van tijdelijke aard, maar als men de rug te lang overbelast kan de schade onherstelbaar zijn. Men kan er echter zelf veel aan doen om een rug aandoening te voorkomen.

Gezonde ruggen protesteren niet zo snel, ze kunnen ongelooflijk veel hebben. De symptomen van een rugaandoening, bijvoorbeeld een hernia, spit, reuma en aandoeningen aan de tussenwervelschijven zijn in de meeste gevallen nauwelijks zichtbaar en steken pas na jaren aarzelend de kop op. Doordat de rug pas in een heel laat stadium pijnsignalen geeft, is het meestal al te laat. Soms is er dan al onherstelbare schade aan de rug toegebracht.

Behandeling

De beste behandeling van rugklachten is om ze te voorkomen. Vermijd activiteiten die schadelijk zijn voor de rug en zorg ervoor dat men altijd een juiste houding heeft. Zo kan men veel ellende besparen.

De eerste en belangrijkste regel om rugklachten te voorkomen, is: Wat men ook doet, lopen, bukken, saaaan of zitten, doe het met een rechte rug. Allerlei geforceerde buik- en rugversterkende oefenbingen - ook de veel gebruikte oefening om met de vingers de tenen aan te raken met gestrekte benen - zijn extra belastend voor de tussenwervelschijven. Men kan deze oefeningen beter niet doen.

De juiste houdingen

Hieronder een overzicht van een foute en een goede houding van de rug bij de meest voorkomende houdingen die men dagelijks aanneemt. Het uitgangspunt bij de voorbeelden is dat men de rug zo recht mogelijk houdt en een last zo dicht mogelijk bij het lichaam draagt of tilt.

Lichen in bed
Fout	Schuin of rechtop zitten.
Goed	Liggen op een zijde met het bovenste been opgetrokken, op een stevig matras.
Zitten in een stoel
Fout	Onderuit zitten of met de benen over elkaar heen geslagen.
Goed	Rug strak tegen de leuning met steun en de voeten plat op de grond.
Zitten aan een bureau
Fout	Onderuitgezakt in een te hoge of te lage stoel.
Goed	Stoel op de juiste hoogte als de onderbenen zetten, de rugleuning moet steun geven aan de rug.
Wassen aan de wastafel
Fout	Voorovergebogen wassen of tandenpoetsen.
Goed	Doe een stapje naar voren, de voorste knie licht buigen en de rug recht houden.
Strijken of koken
Fout	Gebogen houding.
Goed	Werkhoogte aanpassen aan de lichaamslengte of gebruik een krukje.
Vegen, harken en stofzuigen
Fout	Gebogen houding door een te korte steel of te laag vasthouden.
Goed	Lange steel, achteraan beetpakken, knieën licht buigen en de rug recht houden.
Boenen en dweilen
Fout	Gehurkte houding en een gebogen rug.
Goed	op de knieën op één hand steunend met een rechte rug, leg eventueel iets zachts onder de knieën.
Tillen
Fout	Gestrekte benen en een kromme rug.
Goed	Door de knieën zakke en de beenspieren het werk laten doen, draag de last zo dicht mogelijk bij het lichaam.
Verplaatsen van zware spullen
Fout	Trekken.
Goed	Duwen.
Dragen
Fout	Spullen voor of naast het lichaam dragen met een kromme rug.
Goed	De spullen zo dicht mogelijk op tegen het lichaam dragen, of op de schouder. Gebruik eventueel een rugzak en houd de rug altijd recht.