Immunotherapie (bij hooikoorts)

In dit artikel wordt immunotherapie bij hooikoorts besproken. Nadat is uitgelegd wat immunotherapie betekent en in welke gevallen het voor kan komen, wordt het onderwerp toegespitst op hooikoorts. De methoden die men kan gebruiken om de klachten bij hooikoorts te doen verminderen, en in sommige gevallen, doen verdwijnen, zullen worden besproken.

Wat is immunotherapie?

Immunotherapie is een therapie, een kuur, waarmee het afweersysteem wordt gestimuleerd om een bepaalde kwaal te bestrijden. Het wordt ook wel desensibilisatie- of hyposensibilisatietherapie genoemd. Het lichaam krijgt een middel toegediend dat het afweersysteem op een bepaald gebied doet activeren. Het toedienen kan op verschillende manieren gebeuren: injecties, tabletten of vloeistof.
Een vaccinatie, bijvoorbeeld de jaarlijkse griepprik of de Mexicaanse griepprik, valt onder het begrip immunotherapie want een vaccinatie is erop gericht om het afweersysteem te helpen. Echter wordt een dergelijk taalkundig overeenkomst niet gemaakt.
Daarnaast kan het toedienen eenmalig zijn, zoals een griepprik, maar het kan ook een periode in beslag nemen, bijvoorbeeld bij het bestrijden van klachten bij hooikoorts.

Waar wordt immunotherapie voor gebruikt?

Nu immunotherapie gericht is op het afweersysteem wordt de therapie gebruikt voor afweersysteem gerelateerde kwalen. In de praktijk wordt immunotherapie onder meer gebruikt bij het bestrijden van tumoren in het lichaam. Kankerimmunotherapie is erop gericht dat het lichaam de afwijkende cellen, de tumoren of de uitzaaiingen, zelf opruimt. Een tegenovergestelde voorbeeld, waarbij het middel het lichaam niet aanzet tot ‘opruimen’ maar juist tot ‘niet opruimen’, wordt gegeven door auto-immuunziekten. Wanneer een persoon leidt aan een auto-immuunziekte, dan betekent dit dat het lichaam eigen cellen en stoffen als vreemd aanmerkt. Hierdoor maakt het antistoffen aan tegen deze vreemde, maar eigen, cellen en stoffen om deze te bestrijden. Het afweersysteem werkt niet zoals het hoort te werken, namelijk eigen cellen accepteren en de vreemde cellen bestrijden zoals dat bij een griepje of een virus wordt gedaan. Hetzelfde ziet men bij orgaantransplantatie. Immunotherapie wordt gebruikt om de afstotingsreactie van het lichaam ten opzichte van het nieuwe, vreemde, orgaan te remmen. Zonder immunotherapie zou het lichaam het orgaan als vreemd kunnen zien en het orgaan daardoor afstoten. Ten slotte wordt de therapie gebruikt bij het verminderen van de klachten die optreden bij een allergie, bijvoorbeeld hooikoorts of een wespenallergie.

Een allergie

Om de werking van immunotherapie te verduidelijken, wordt in dit artikel de immunotherapie bij het bestrijden van hooikoorts besproken. Zoals reeds aangegeven is hooikoorts een allergische reactie. Er bestaan verschillende soorten allergieën. Men kan allergisch zijn voor huisstofmijt of voor huisdieren. In het geval van hooikoorts is men allergisch voor het stuifmeel van struikgewas, zoals bomen, gras, struiken en onkruid. Het lichaam neemt dagelijks verschillende stoffen in, maar kan ze niet allemaal verdragen. Wanneer het lichaam in aanraking komt met stoffen die het niet kan verdragen, veroorzaakt het een reactie, een allergische reactie. Dit is een overgevoeligheid voor bepaalde stoffen.

De klachten bij hooikoorts

Bij hooikoorts kunnen de volgende klachten zich voordoen:

• Een verkoudheid;
• Een branderig en jeukend gevoel in de neus wat niesbuien veroorzaakt;
• Hoofdpijn door druk op het voorhoofd;
• Jeukende ogen en/of branderige ogen met als gevolg tranen;
• Opgezwollen oogleden met een rood oogwit;
• Jeukende rode bulten op de huid en/of zwellingen op het gezicht;
• Kortademigheid of een ademhaling met een pieptoon;
• Een droog en/of branderige keel met als gevolg een droge hoest.

Soorten immunotherapie

Immunotherapie bij hooikoorts kan toegediend worden door middel van injecties, tabletten en druppelcapsules. Afhankelijk van de klachten en andere medische gegevens, zoals leeftijd en andere ziektes, is een van de volgende methodes al dan niet geschikt voor een persoon met hooikoorts. Een algemeen beeld is dus niet te geven. De artsen onderling verschillen van mening over de methoden, terwijl er sommige zijn die overtuigd zijn van de werking van de therapie, zijn er anderen die de therapie niet voorschrijven. Het doorlopen van de periode, de kuur, die ieder middel voorschrijft, kan positief zijn (de klachten verminderen of verdwijnen) maar het kan ook zijn dat de kuur helemaal niks oplevert terwijl men wel de bijwerkingen van de medicijnen moest doorstaan. Naast deze factor speelt geld een rol, zo is Split One een duur middel. Besluit men, na bespreking met een arts, een van de volgende middelen te gebruiken, ga na of de verzekeraar het betaalt. Men wil niet opeens een rekening van 500 euro krijgen.

Tabletten
Grazax is een middel tegen een allergie voor graspollen. Door het middel te gebruiken verhoogt men de lichamelijke tolerantie tegen graspollen wat leidt tot een vermindering van allergische klachten. Grazax is een kuur, men dient het dagelijks voor de duur van drie jaar in te nemen. Men plaatst een tablet onder de tong totdat deze oplost. Aangezien het kan voor komen dat de tong opzwelt, vindt de eerste inname altijd onder medisch toezicht plaats.

Injecties
De bekendste medicijnen op dit terrein zijn Allergovit, Alutard SQ, Pollinex en Purethal. Het is de arts die de injecties zal toedienen. Immunotherapie met injecties werkt met een gelaagd systeem, in het begin krijgt men wekelijks een injectie met een lage dosering. De dosering zal steeds toenemen. Wanneer de hoogst mogelijke dosering is bereikt, zullen de injecties maandelijks toegediend worden. Allergovit wordt gebruikt voor bepaalde soorten graspollen. Alutard SQ kan gebruikt worden voor zowel boompollen- als graspollenallergie. Met Pollinex kan men kiezen tussen een graspolleninjectie of een boompolleninjectie. Bij Pollinex krijgt men gedurende drie jaar elk jaar voor het bloeiseizoen zes prikken. De eerste drie prikken worden toegediend met een tussenperiode van tussen de een en twee weken. De overige drie prikken worden met een tussenperiode van twee tot vier weken toegediend. Net als bij Grazax wordt een duur van drie jaar sterk aanbevolen bij een injectietherapie.

Druppels
Een derde vorm van immunotherapie is de druppelcapsule. In een klein capsule/flesje zit een aantal druppels van het middel. Men dient dit onder de tong uit te knijpen. Men houdt, net als bij Grazax, de vloeistof gedurende enige tijd vast en kan het dan doorslikken. Slit One (boompollen), Oralgen en Sublivac Best zijn voorbeelden van dergelijke medicijnen.