Aromatherapie praktisch samengevat

Etherische olie, de geurstoffen uit planten, worden voornamelijk door stoomdistillatie verkregen uit lipbloemige en schermbloemige planten. Ze zijn vooral een ontsmettend, ontstekingswerend, slijmoplossend en ontspannend. Door de sterke, mogelijk ook irriterende werking moeten ze altijd voorzichtig gebruikt worden. Altijd eerst één druppel uittesten op de huid. De veiligste en veelzijdigste oliën voor eerste hulp gebruik zijn lavendel en teatree.

Basilicum / Ocimum basilicum 'methylchavicol'

Vooral krampstillend en kalmerend: e.o. voor de manager met maag - en darmproblemen

• Maagkramp, opgeblazenheid: 2 dr. inwendig na de maaltijd
• Stress, slapeloosheid: 2 dr. inwendig voor het slapen gaan + Lavendel uitw.

Nota: samenstelling komt overeen met Dragon, niet verwarren met O. basilicum 'linalol', Europese basilicum.

Bonekruid doorlevend / Satureja montana 'carvacrol'

Sterk anti-bacterieel, specifiek voor darmen, urinewegen en geslachtsorganen.

• Acute infecties: 2dr. + 1dr. Citroen inwendig (alleen volwassenen)
• Vermoeidheid na infectie (herstel)
• Seksuele vermoeidheid

Nota: Chemisch verwant aan Oregano en Tijm (fenolen).

Citroen / Citrus limonum 'limoneen'

Vooral ontsmettend en verfrissend in ruimtes, maar ook verfrissend voor mensen: bij misselijkheid, reisziekte en tijdens infectieziektes

• Reisziekte: 1dr. inwendig op de tong voor vertrek eventueel met Munt of Lavendel
• Vermoeidheid kinderen na infecties: 1dr. + 1dr. Ravensara inwendig 3x daags
• Misselijkheid (lever): 1dr. + 1dr. Munt 2x daags
• Misselijkheid begin zwangerschap: 2dr. 3x daags
• Verfrissen en ontsmetten van de leefruimte of van de klaslokalen

Nota: wordt niet door distillatie maar door uitpersing verkregen, heeft een opvallende gele kleur. Veelzijdig en onschuldig, goed voor de huisapotheek

Cypres / Cupressus sempervirens 'pineen'

Vooral toniserende werking op de aderen en waarschijnlijk ook een licht hormonale werking

• Spataderen: 1dr. inwendig 2x daags, lotion voor uitwendige massage: 40dr. + 40dr. Lavandula abrialis in 30ml macadamia-olie
• Hoestbuien: 1dr. + 1dr. Citroen (kinderen) of Tijm 'thymol' op lepel honing

Nota: Niet verwarren met andere Cypressoorten.

Eucalyptus / Eucalyptus globulus 'cineol'

Specifiek voor de onderste luchtwegen: bronchi en longen, slijmoplossend en bacteriedodend

• Beginnende bronchitis of griep: 1dr. + 2dr. Ravensara rug en borst inwrijven
• Neusverkoudheid: 1dr. E. radiata + 1dr. Grove den + 1dr. Pepermunt inhalatie (voorzichtig)

Nota: er bestaan 600 soorten Eucalyptus, waaronder ook E. radiata (veiliger, voor kinderen) en E. citriodora.

Geranium / Pelargonium graveolens 'geraniol'

Toniserend en regenererend voor de huid: wondhelend, infectiewerend

• Vette huid, verwijde poriën, acné: 20dr. in 30ml macadamia-olie als lotion
• Luchtverfrisser: + citroen

Nota: geur van rozen (geraniol) te gebruiken in pot-pourri, crèmes;
andere soorten: Pelargonium asperum

Hyssop - Hysopus officinalis ssp. decumbens

Specifiek geschikt voor astmatische aandoeningen

• Astma: 1dr. in de handen verwrijven en opsnuiven

Nota: Alleen de ondersoort 'decumbens' als etherische olie gebruiken

Kamille echte - Matricaria recutita 'chamazuleen'

Veelzijdig, geschikt voor de huid: anti-allergisch, verzachtend en wondhelend

• Huidirritatie, allergie: 50ml amandelolie + 2dr. kamille + 2dr. roomse kamille + 2dr. lavendel

Nota: Naast de Echte kamille (blauwe olie), is er ook nog de Roomse kamille (Anthemis nobilis) en de zog. Wilde of Marokkaanse kamille (Ormenis sp.)

Kruidnagel / Eugenia caryophyllata 'eugenol'

Pijnstillend (verdovend op zenuwuiteinden) en antiseptisch,

• vooral bij zenuwpijn en tandinfecties
• Darminfectie (tropen): 2dr. inwendig in een slok alcohol

Nota: gedroogde bloemknop met warme geur en hete smaak, herkomst Madagascar en Indonesië.

Kerryplant / Helichrysum italicum 'curcumeen' 'beta-dionen'

Vooral een antistollend effect op de bloedvaten

• Bloeduitstorting, kneuzing: 2dr. ter plaatse aanbrengen en inwrijven
• Couperose: 2dr. in gezichtscrème
• Koude handen / voeten: 50dr. + 50dr. Rozemarijn 'cinéol' in 100ml macadamia of andere vette olie

Nota: specifieke geur, niet alle Helichrysum zijn geschikt, geen H. stoechas gebruiken.

Lavendel echte / Lavandula angustifolia 'linalylacetaat'

De beste e.o. voor het vegetatieve zenuwstelsel, kalmerend en harmoniserend, maar ook een eerste hulpmiddel voor de huid

• Stress, angst: 3 druppels puur als massage zonnevlecht
• Brandwonden, Steken: 3 dr. puur
• Hoofdpijn: 2dr. + 2dr. munt op slapen inwrijven

Vele soorten en variëteiten, gekweekt en wild. Vooral 3 soorten: L. angustifolia, L. latifolia (Spijk) en een kruising tussen deze 2 soorten, L. hybrida (Lavandin)

Mandarijn / Citrus reticulata 'limoneen'

Zachte geur met ontspannende werking, vooral voor kinderen

• Zenuwachtige kinderen met slaapproblemen: verdampen in kamer
• Te proberen bij AHD

Nota: is essence, verkregen door persing van de vruchten, afhankelijk van de rijpheidsgraad (groen, geel of rood) krijg je min of meer een andere olie.

Muskaatsalie - Salvia sclarea 'sclareol'

Typische olie met licht hormonale (oestrogeenachtige), krampwerende en euforiserende! werking

• Pijnlijke menstruatie: 1dr. + 1dr. Dragon 2xdaags 1week vóór
• Depressieve stemming tijdens overgang: 1dr. + 1dr. Lavendel + 1dr. Bergamot 2x daags inwendig

Nota: het bloeiend kruid, zelfs al met zaadvorming wordt enkele dagen gedroogd en dan pas gedistilleerd.

Myrte / Myrtus communis 'cinéol'

Specifiek voor de luchtwegen: slijmoplossend en ontstekingswerend

• Hoest, Bronchitis: 1dr. + 1dr. Cypres inwendig met honing

Nota: verwant aan Eucalyptus.

Niaouli / Melaleuca quinquenervia 'cinéol, viridiflorol'

Anti-bacterieel en antiviraal, werkt ook krampstillend en daardoor goed bij astmatische aandoeningen

• Astma, Cara: 5dr. in vette olie voor massage nek, rug + Lavendel
• Virusinfecties (Herpes, griep): + Ravensara

Nota: Vele Melaleuca-soorten worden in aromatherapie gebruikt vb Teatree

Neroli / Citrus aurantium 'linalol, nerolidol'

Zenuwversterkend en stressverdrijvend, opwekkend

• Overspanning: 1dr. + 1dr. Lavendel puur voor masseren zonnevlecht
• Algemeen welzijn, om er beter tegen te kunnen: 1dr. op polsen en nek (parfum)

Nota: dure e.o. uit de oranjebloesem, wisselende kwaliteit, de geur moet bij het uitwrijven op de huid constant blijven.

Pepermunt / Mentha piperita 'menthol'

Veelzijdig, maar vooral nuttig als eerste hulpmiddel; krampwerend en pijnstillend voor maag en darmen en tezelfdertijd stimulerend.
Misselijkheid en braakneigingen: 1dr. + 1dr. Citroen op de tong
Hoofdpijn: 1dr. op slapen (opgelet voor de ogen) eventueel + 1dr. Lavendel
Flauwte: 1dr. inhaleren op zakdoek bvb.
Nota: Is natuurlijk hybride, die verder gecultiveerd werd, waardoor weer variëteiten ontstaan zijn met verschillend gehalte aan menthol bvb. Millymenthe.

Ravintsara / Cinnamomum camphora 'cineol'

Vooral bekend om zijn virusstatische werking, maar is ook algemeen ontstekingswerend en zenuwversterkend

• Beginnende griep: 3dr. voor inwrijven van nek en borst eventueel + Niaouli
• Herpes labialis: 1dr. + 1dr. Lavendel rechtstreeks op blaasjes (preventie en verzorging)
• Vermoeidheid (spieren), Uitputting: 1dr. + 1dr. Rozemarijn 'cineol' massage nek en wervelkolom

Beginnende depressie: 1dr. + 1dr. Kaneel inwendig
Nota: plant uit de Laurierfamilie, e.o. uit blad (ravina=blad, tsara=goed)

Rozemarijn / Rosmarinus officinalis 'cineol'

Cineolrozemarijn is opwekkend voor bloedsomloop en spieren, maar word vooral voor de bronchi en de longen gebruikt.

• Bronchitis, Rhinitis, Sinusitis: 1dr. + 1dr. Eucalyptus radiata, borst en rug inwrijven
• Spataderen, vermoeide benen: 1dr. + 1dr. Cypres

Nota: 3 chemotypes: R. officinalis 'cineol' (vooral Noord-Afrika) voor de luchtwegen, R. officinalis 'kamfer' (vooral Frankrijk) voor hart en circulatie en
R. officinalis 'bornylacetaat, verbenon' goed voor de lever

Tijm echte / Thymus vulgaris 'thymol'

Bacteriedodend (breed spectrum), slijmoplossend en algemeen stimulerend

• Bronchiale aandoeningen: 1dr. + 1dr. Cypres 3x daags op tong
• Hoest met slijm: 1 dr. in lepel honing of hoestsiroop
• Verzwakking, vermoeidheid na infecties: 1dr. + 1dr. Rozemarijn 'cineol'

Nota: De e.o. van Echte tijm kan zeer verschillend zijn van samenstelling, fenoltype zoals thymol en carvacrol (sterk werkend) en alcoholtypes zoals geraniol, linalol en thujanol (zacht werkend)

Tea tree / Melaleuca alternifolia '4-terpineol'

Veelzijdig werking tegen bacteriën, virussen, schimmels en parasieten

• Beginnende verkoudheid: 2dr. inwendig
• Voetschimmels: 2dr. puur of in talkpoeder
• Darmschimmels en Candida: 1dr. + 1dr. Kaneel, 3x daags inwendig
• Wratten: aanstippen 3x daags 1dr.

Nota: Hét natuurlijk 'antibiotica' van de Australiërs, goed verdragen op de huid.

Wintergreen - Gaultheria procumbens

Specifieke pijnstillende werking (methylsalicylaten)

• Gewrichtsontsteking, tenniselleboog: 3dr. in vette olie op gewricht
• Artrose, rugpijn: massage wervelkolom 2dr. + 2dr. Citroeneucalyptus

Nota: Typische geur van methylsalicylaten zoals in e.o. van Betula lenta en Moerasspiraea

Ylang-Ylang - Cananga odorata 'linalylacetaat'

Rustgevend en tezelfdertijd toniserend (afrodisiacum)

• Hartritmestoornissen, hoge bloeddruk: 2dr. + 2dr. lavendel uitwendig op zonnevlecht
• Potentieproblemen: 2dr. + 2dr. Rozemarijn massage onderrug (heiligbeen)

Literatuur

• Balz - Etherische oliën en geneeskrachtige essences. Uitg. Schors
• Baudoux - L'Aromathérapie. Atlantica 2000
• Belaiche - Traité de phytothérapie et d'aromathérapie. Maloine
• Davis Patricia - Aromatherapie van A tot Z
• Devlieghere & VanHove - Etherische oliën
• Enz Margrit - Aromatologie. JoyVerlag 2001
• Franchomme & Pénoël - L'Aromathérapie exactement
• Gattefossé - Aromathérapie. Girardot 1937
• Tisserand - Een wereld van geuren.
• Valnet - L'Aromathérapie. Livre de poche
• Wormwood Valerie - The fragrant mind. Doubleday

© 2010 Herborist, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op 30-01-2010. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Herborist is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Etherische oliën: Etherische oliën, ook bekend als essentiële of aromatische oliën, worden uit planten gewonnen en worden, omwille van hun specifieke eigenschappen, vaak gebruikt in de aromatherapie en in sc…
• Aromatherapie en de genezende werking van etherische oliën: Etherische olie ook wel essentiële olie genoemd bestaat uit gezuiverde extracten van planten. Deze oliën hebben een heilzame en geneeskrachtige wer…
• Douglasspar in geur: In de Cevennes! Vandaag plukken en distilleren we Douglassparnaalden. Wij oogsten de takken bij Michel in Le Pompidou aan een wandelpaadje dat naar een verlaten huis La Folie voert en da…
• Wat is aromatherapie?: Aromatherapie is het gebruiken van geuren van vluchtige oliën, ten behoeve van geestelijk emotioneel welbehagen.Een geur kan bijvoorbeeld gebruikt worden om een persoon te stimuleren o…
• Hydrolaten of gedistilleerde kruidenwaters: Rozenwater en oranjebloesemwater zijn bekende hydrolaten, die we vooral kennen omwille van hun toepassing in cosmetica en keuken. De laatste jaren worden er ook hy…

Bronnen en/of referenties

• Herboristen Opleiding 'Dodonaeus' http://kruidwis.blogspot.com/ en http://www.everyoneweb.com/herbarius/