Artrose: symptomen, oorzaak en behandeling (slijtage)

Artrose: symptomen, oorzaak en behandeling. Artrose is een pijnlijke aandoeningen die de gewrichten treft. Het is een chronische gewrichtsstoornis van het bewegingsapparaat, waarbij het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruit gaat en na verloop van tijd zelfs geheel kan verdwijnen en het aangrenzende bot toeneemt. In de volksmond wordt dit proces ook wel 'slijtage' genoemd. Pijn, stijfheid en functieverlies zijn kenmerkend voor de ziekte. In het Engels wordt artrose osteoarthritis genoemd.

Artrose: symptomen, oorzaak en behandeling (slijtage)

• Artrose - inleiding
• Oorzaken van artrose
• Verschijnselen, klachten en symptomen van artrose
• Behandeling van artrose

Artrose - inleiding

Artrose is een pijnlijke aandoeningen die de gewrichten treft. Het is een chronische gewrichtsstoornis van het bewegingsapparaat, waarbij het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruit gaat en na verloop van tijd zelfs geheel kan verdwijnen en het aangrenzende bot toeneemt. In de volksmond wordt dit proces ook wel 'slijtage' genoemd. Pijn, stijfheid en functieverlies zijn kenmerkend voor de ziekte.

Artrose is voornamelijk een aandoening die zich manifesteert in de wervelkolom, heup, hand (duim), knie en voet. Maar andere gewrichten elders in het lichaam kunnen ook getroffen worden. Artrose komt vooral voor bij oudere mensen. Ook al is genezing niet mogelijk, er zijn behandelingen die de pijn kunnen verlichten en stijfheid en functieverlies kunnen tegengaan. Ook kan de patiënt maatregelen nemen om de schade zo beperkt mogelijk te houden.

Oorzaken van artrose

Artrose is slijtage van het kraakbeen van de gewrichten. Normaliter ontstaat er zo weinig wrijving in de gewrichten dat ze niet slijten, zelfs niet na jarenlang gebruik. Ofschoon deze aandoeningen vooral bij ouderen voorkomt, is het dus geen probleem dat onvermijdelijk hoort bij het ouder worden. Bij artrose treden er veranderingen op in het kraakbeen die ervoor zorgen dat het kraakbeen zacht wordt, waardoor er scheurtjes in het oppervlak ontstaan. Op de meest belaste plekken kan het kraakbeen op den duur volledig verdwijnen. Deskundigen weten niet precies waarom deze veranderingen in het kraakbeen plaatsvinden. Waarschijnlijk begint het met een afwijking van de cellen die de bestanddelen van kraakbeen aanmaken. Het kraakbeen kan op de meest belaste plekken op den duur volledig verdwijnen.

Bij artrose ontstaan er aan de randen van gewrichtsvlakken die zijn aangedaan zichtbare en voelbare knobbels, die ook wel osteofyten worden genoemd. Dit is in feite een inadequate reparatiereactie van het lichaam teneinde de gevolgen van artrose tegen te gaan door de aanmaak van bot naast het gewrichtskraakbeen. Deze knobbels beperken de beweeglijkheid van het gewricht. Ook kunnen zenuwbundels bekneld raken, hetgeen pijn, gevoelsstoornissen en krachtsverlies kan veroorzaken.

Hoewel nog niet bekend is waarom gewrichtskraakbeen van structuur verandert, is al wel duidelijk dat meerdere factoren een rol kunnen spelen, zoals aanleg, erfelijkheid, de bouw van een gewricht en de mate van belasting van het gewricht. Zo kunnen structurele overbelasting of herhaalde blessures een rol spelen. Het is wetenschappelijk aangetoond dat overgewicht (obesitas) een niet onbelangrijke prognostische factor is voor de ontwikkeling van artrose. Ook zijn eerdere trauma's een goede voorspeller voor het ontwikkelen van artrose.

Verschijnselen, klachten en symptomen van artrose

De symptomen van artrose zijn:

• Pijn: De gewrichten kunnen pijn doen, waarbij rugpijn het meest voorkomt. Beschadigde gewrichten veroorzaken in de wervelkolom een lichte pijn en stijfheid. Artrose onderin de rug of in de hals kan een doof gevoel, pijn en zwakte in een arm en/of been veroorzaken. De aandoening kan jarenlang redelijk stabiel blijven of zich juist zeer snel ontwikkelen. Bij veel mensen ontwikkelt de aandoening zich langzaam.

• Stijfheid: Mensen met artritis kunnen soms moeite hebben om 's-ochtends op te staan vanwege stramme en stijve spieren. Beweging vermindert de stijfheid. Door langere tijd te zitten, kan ook stijfheid ontstaan.

• Spierzwakte: De spieren rond het gewricht worden zwakker. Dit gebeurt vaak met artritis in de knie.

• Zwelling: Artrose kan leiden tot zwelling in uw gewrichten, waardoor ze gevoelig en pijnlijk worden.

• Misvormde gewrichten: vooral als de aandoening erger wordt.

• Functieverlies van het gewricht: Als de artritis erger wordt, kan het gewricht steeds minder makkelijk worden bewogen en op den duur kan het niet meer volledig worden gestrekt of gebogen.

• Kraken geluiden van de gewrichten: Door het onregelmatige oppervlak van het kraakbeen kunnen de gewrichten krakende, schurende of knarsende geluiden maken wanneer ze worden bewogen.

Behandeling van artrose

Het gezegde luidt: 'Rust roest'. Het is vooraleerst belangrijk een zo actief mogelijk leven te (blijven) leiden, waarbij overmatige overbelasting voorkomen moet worden aangezien hierdoor de artrose versneld kan toenemen. Gedoseerd bewegen is goed teneinde de spieren en banden die om de gewrichten liggen zo sterk mogelijk te houden. Behandeling van artrose bestaat normaliter uit leefstijladviezen en eventueel bewegingstherapie (fysiotherapie).

Om de pijn te bestrijden kunnen pijnstillers zoals paracetamol en eventueel een ontstekingsremmende pijnstiller (NSAID) zoals naproxen of diclofenac, worden gebruikt. Bij ontstekingen in de gewrichten, kan prednison worden gegeven of er kunnen op prednison lijkende middelen in gewrichten worden gespoten. In sommige gevallen wordt een langzaamwerkend anti-ontstekingsmiddel gegeven: hydroxychloroquine.

Lees verder

• Acute lage rugpijn, lage rugklachten: pijn in de onderrug
• Schouderklachten, pijn schouder: pees & slijmbeursontsteking
• Pijnlijke voeten, ontstoken tenen, pijn, irritatie, zwelling
• Tendinitis of peesontsteking in schouder, pols, knie of dij