Cochleair implantaat voor prelinguaal doven

De cochleair implantaat is een implantaat waar een kapotte slakkenhuis kan vervangen. Hij stuurt de signalen direct naar de gehoorzenuw. De postlinguaal doven en jonge dove kinderen onder 8 jaar oud hebben meeste baat bij een cochleair implantaat. Voorheen kwamen oudere prelinguaal doven niet in aanmerking voor cochleair implantaat in verband met slechte resultaten van verstaanscore. Het situatie is nu veranderd. Een beperkte groep prelinguaal doven komen in aanmerking voor nieuwe generatie CI. In de jaren 90 van vorige eeuw waren CI-teams teleurgesteld over resultaten van eerste groep prelinguaal doven van eerste generatie CI. Veel prelinguaal doven profiteren niet van oudere cochleair implantaat. Sinds 2003 zijn er een aantal verbeteringen in een cochleair implantaat gebracht. Daardoor komen een beperkte groep prelinguaal doven in aanmerking voor CI komen.

Wat is prelinguaal doven?

De mensen die doof waren geboren of doof geworden waren voor 3 jaar oud. Daardoor hebben ze nog niet begonnen met taalverwerving. In Nederland leven ongeveer 14.500 prelinguaal dove volwassenen en oudere dove kinderen boven 8 jaar. De meeste prelinguaal doven hebben gebarentaal als eerste taal beheersen Een beperkte groep prelinguaal doven (40 procent) kan in staat zijn om te liplezen. Toch moeten ze rest van klanken gokken. De gokgehalte van liplezen is erg hoog,zodat er veel misverstanden kunnen ontstaan.De lipleesvaardigheid werkt alleen in combinatie met zware hoortoestellen. Veel prelinguaal doven spreken monotoon,omdat ze hun eigen stem kunnen niet horen. Meeste prelinguaal doven kunnen moeilijke klanken zoals u, uu, oe, au niet uitspreken. Sommige prelinguaal doven spreken 'letterlijk' geschreven taal dan gesproken taal. De gesproken taal wijkt af van geschreven taal.

Er zijn drie groepen prelinguaal doven:

1. een orale opvoeding (gesproken taal)
2. een tweetalige opvoeding(gebarentaal en gesproken taal)
3. een manuale opvoeding (alleen gebarentaal)

Een beperkte groep prelinguaal doven met orale of tweetalige opvoeding hebben de hoortoestellen gedragen,omdat ze kleine bruikbare restgehoor hebben. Met behulp van de hoortoestellen hebben ze logopedie gevolgd in dovenschool.

Is een verschil tussen zwaarslechthorenden en prelinguaal doven met restgehoor?

De zwaarslechthorenden hebben vaker met hun hoortoestellen gebruikt om te liplezen dan prelinguaal doven met kleine restgehoor. Met hun hoortoestellen hebben zwaarslechthorenden ongeveer 40-80 dB gehoorverlies op alle frequentie. De doven met klein restgehoor hebben tussen 70-120 dB gehoorverlies ondanks hun hoortoestellen.De doven zonder restgehoor hebben meer dan 120 dB gehoorverlies. Daardoor hebben ze meer last van bijwerkingen, zoals hoofdpijn, duizeligheid ,van de hoortoestellen. Bij hogere frequenties gaat de gehoor flink achteruit. Daardoor wordt liplezen moeilijker.

Wat zijn factoren voor succesvolle prelinguaal dove ci-gebruikers?

Om goede resultaten te verkrijgen moeten CI-teams goed onderzoeken:

• gehalte van bruikbare gehoorzenuw
• hoeveelheid bruikbare restgehoor met hoortoestel
• kwaliteit van slakkenhuis
• gebruik hoortoestel
• duur van doofheid
• oorzaak van doofheid
• spreekvaardigheid (spraakproductie)
• taalbeheersing
• motivatie om lange hoortraining te volgen
• horende omgeving

Voor prelinguaal doven vormt een redelijke spraakproductie een belangrijke eis,zodat de CI-teams de resultaten kunnen voorspellen of verwachten. Door strenge eis hebben veel prelinguaal doven besloten op advies van ci-team om hun ci-traject te stoppen,omdat veel prelinguaal doven niet voldoende verstaanbaar kunnen spreken. Meeste prelinguaal doven hebben bewust een cochleair implantaat niet genomen,want de meeste prelinguaal doven zijn tevreden over hun leven en hun identiteit. Slechts 1 tot 3 procent prelinguaal doven hebben hele ci-traject doorgelopen en krijgen een ci. Meeste voorkomende oorzaak van prelinguaal verworven doofheid van CI-gebruikers zijn: hersenvliesontsteking,zuurstofgebrek, CMV , trauma, bepaalde medicijnen en onbekend. Bij hersenvliesontsteking mag de slakkenhuis niet verbeend worden.

De belangrijkste factoren voor goede revalidatieverloop zijn:

• beschikbaarheid van partner
• optimale fittingen
• goede communicatie met audioloog en logopedist
• goede werking van cochleair implantaat
• frequentie logopedie
• beschikbaarheid revalidatiematerialen

Deze factoren kunnen de resultaten beinvloeden. De nazorg van de ci-teams is erg belangrijk. De klachten of/en bevindingen van prelinguaal doven worden mogelijk door de audioloog snel verholpen met nieuwe fittingen.

Wat zijn verwachte resultaten van prelinguaal doven?

Eerste groepen met orale en tweetalige opvoeding hebben redelijke resultaten met een cochleair implantaat geboekt. Ze scoren gemiddeld ongeveer 50-70 procent spraakverstaan. De resultaten zijn nogal wisselend. Enkelen met 2 cochleair implantaten hebben meer dan 70 procent spraakverstaan gescoord. Ze moeten uiteraard vaker hoortrainingen doen dan laatdoven. De duur van hoortrainingen kan oplopen tot ongeveer 1 a 2 jaar. Omdat ze minder ervaring met gesproken taal hebben. Op dovenscholen hebben ze niet geoefend met luistervaardigheid,maar ze hebben wel geoefend met lipleesvaardigheid en spreekvaardigheid. Op basis van hun spreekvaardigheden zullen ze eigen stem moeten ontwikkeld tijdens hoortrainingen.De spraakelementen toonhoogte en tijd worden geïntroduceerd voor deze groep. Een groep prelinguaal doven die doof geworden waren hebben wel betere resultaten dan een groep die doof geboren waren. Echter scoren de prelinguaal doven minder goed dan postlinguaal doven en jonge dove kinderen. Overige doven met manuale opvoeding of zonder restgehoor hebben geen baat bij een cochleair implantaat,omdat ze meer last van achtergrondsgeluiden hebben.