Alvleesklier: functie en aandoeningen

De alvleesklier heeft aan de ene kant een staart, en aan de andere kant loopt deze breed uit. De functie van de alvleesklier is dubbel. De meest voorkomende aandoening aan de alvleesklier is de alvleesklierontsteking. Kanker aan de alvleesklier wordt alvleesklierkanker of pancreascarcinoom genoemd.

Alvleesklier

De alvleesklier wordt ook wel pancreas genoemd. Het is een orgaan van 12 tot 15 centimeter lang. Dit orgaan ligt achter de maag en het achterste buikvlies, en voor de wervelkolom. De alvleesklier heeft aan de ene kant een staart, en aan de andere kant loopt deze breed uit. Het brede gedeelte ligt ter hoogte van de twaalfvingerige darm. De staart van de alvleesklier ligt ter hoogte van de milt.

Functie

De functie van de alvleesklier is dubbel. Van de ene kant maakt de alvleesklier een alvleeskliersap. Dit alvleeskliersap helpt mee met de vertering van voedsel. De hoeveelheid sap die de alvleesklier aanmaakt is 1 tot 1.5 liter per dag. Dit sap bestaat uit enzymen die eiwitten, vetten en koolhydraten kunnen splitsen. De enzymen die geproduceerd worden zijn nog niet actief, dit om te voorkomen dat de enzymen de alvleesklier zelf aantasten. Via een afvoergang worden de enzymen naar de twaalfvingerige darm gestort. Eenmaal in de darmen aangekomen, worden de enzymen actief. Ten tweede maakt de alvleesklier hormonen aan. Deze hormonen dragen bij aan de suikerstofwisseling. De hormonen die aangemaakt worden, vormen speciale groepjes cellen. Deze worden de eilandjes van Langerhans genoemd. Deze eilandjes bevatten twee soorten cellen: alfacellen die glucagon aanmaken en betacellen die insuline maken. Deze twee zijn belangrijk bij het suikergehalte in het bloed. Bij een daling van het suikergehalte, wordt er meer glucagon aangemaakt. Bij een stijging van het suikergehalte wordt er meer insuline aangemaakt. Bij een tekort aan insuline ontstaat er suikerziekte.

Alvleesklierontsteking

De meest voorkomende aandoening aan de alvleesklier is de alvleesklierontsteking. Bij acute pancreatitis is er sprake van een versterf van het alvleesklierweefsel. Dit ziet men soms bij mensen met galstenen. Het gal komt dan in de alvleesklier terecht en activeert daar de enzymen. Deze enzymen verteren dan de alvleesklier. De alvleesklier maar ook het omliggende buikvlies wordt hierdoor ernstig aangetast. Dit is te herkennen door een plotselinge en zeer heftige buikpijn, midden in de bovenbuik. Vaak gevolgd door een shock. Het is dan zaak om snel in te grijpen. Vaak wordt een gedeelte van de alvleesklier verwijderd.

Bij chronische pancreatitis is er sprake van een pin in de bovenbuik die vaker terug komt. Het ziektebeeld is vaak erg onduidelijk. Het meest komt dit voor bij alcoholisten.

Alvleesklierkanker

Kanker aan de alvleesklier wordt alvleesklierkanker of pancreascarcinoom genoemd. Elk jaar krijgen ongeveer 1.670 mensen in Nederland met alvleesklierkanker te maken. Deze vorm van kanker wordt vaak pas laat ontdekt. Bij mannen komt alvleesklierkanker vaker voor dan bij vrouwen. Voor een volledige uitleg over alvleesklierkanker, verwijs ik naar het artikel leven met kanker: alvleesklierkanker.

Onderzoek

De alvleesklier kan onderzocht worden met behulp van een echo of een röntgenfoto. Hiermee is de gehele alvleesklier te zien. Met endoscopie kan men alleen de kop ban de alvleesklier bekijken. Dit gebeurt door middel van een flexibele slang die via de darmen naar binnen gaat. Met een ECRP kan men de afvoerbuizen van de alvleesklier bekijken. Verder kunnen er ook bloedafname worden gedaan, waarbij men ook de enzymen kan bekijken. Hierdoor is er een beeld te krijgen van de werking van de alvleesklier.