InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > PDS: buikpijn, opgeblazen gevoel, slijm bij ontlasting, pijn

PDS: buikpijn, opgeblazen gevoel, slijm bij ontlasting, pijn

PDS: buikpijn, opgeblazen gevoel, slijm bij ontlasting, pijn Buikkrampen of buikpijn, opgeblazen gevoel en winderigheid, slijm bij ontlasting en problemen met de stoelgang (diarree of juist verstopping) zijn veel voorkomende symptomen van het prikkelbare darm syndroom (PDS). PDS - ook wel spastische colon of spastische darm genoemd - kan op elke leeftijd voorkomen, maar het begint vaak in de adolescentie of in de vroege volwassenheid. Het komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. De behandeling is gericht op het verminderen van de klachten en kan onder meer bestaan uit het tijdelijk gebruik van laxeermiddelen die de darmwand prikkelen; het tijdelijk gebruik van een diarreeremmer; het gebruik van medicijnen die darmkrampen tegengaan; het gebruik van pijnstillers, zoals paracetamol.

PDS


Alternatieve benamingen

Prikkelbare darm syndroom (PDS); irritable bowel syndrome (IBS); spastisch colon; spastische darm.

Wat is het prikkelbare darm syndroom?

Het prikkelbare darm syndroom is een chronische gastro-intestinale (= het spijsverteringsstelsel betreffende) aandoening van onbekende oorzaak. Veel voorkomende symptomen zijn buikkrampen of buikpijn, opgeblazen gevoel en winderigheid, en problemen met de stoelgang (diarree of juist verstopping). Emotionele stress en drukte kunnen de aandoening verergeren.

Aangezien er bij PDS geen lichamelijke of zichtbare afwijking in het lichaam te zien is, wordt het niet als ziekte beschouwd maar behoort het tot de zogenaamde functionele buikklachten of maag-darmklachten. Dit houdt in dat de klachten veroorzaakt worden door een stoornis van het lichaam, maar dat er geen anatomische afwijking aan te wijzen is. Het prikkelbare darm syndroom is niet besmettelijk, of erfelijk bepaald.

PDS heeft grote invloed op het dagelijks leven. Negentien procent van de respondenten in een enquête van gehuwde of samenwonende mensen met PDS verklaarden dat zij problemen in hun persoonlijke relaties ervoeren als gevolg van deze aandoening, en 45% verklaarde dat PDS van invloed was op hun seksleven.[1]

Men gaat ervan uit dat 5-20 % van de Nederlandse bevolking last heeft van PDS. De diagnose wordt vooral gesteld bij jongvolwassenen in de leeftijd van 20-30 jaar. De aandoening komt ongeveer twee keer zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen.

Oorzaken, incidentie en risicofactoren prikkelbare darm syndroom

Bij PDS gaat om een combinatie van abdominale (= de buikholte betreffende) pijn, opgeblazen gevoel en obstipatie (ook wel constipatie genoemd), diarree, of een afwisselend patroon van deze problemen, waarbij ernst en de aard van de klachten kunnen wisselen en er zelfs periodes zijn zonder klachten.

Ofschoon het niet duidelijk is wat de oorzaak is van PDS, gaat het waarschijnlijk om een combinatie van factoren waarvan de belangrijkste zijn:

  • een gestoorde (spastische) beweging van de darm en/of een extra gevoelige darmwand;
  • stress en spanning zijn voor zover bekend geen veroorzakers van PDS, maar kunnen de klachten wel verergeren;
  • verkeerde voeding speelt mogelijk een rol bij het ontstaan van PDS: weinig vezels en veel fast food;
  • na een darminfectie of voedselvergiftiging lijkt PDS te kunnen ontstaan;
  • mogelijk is er sprake van een abnormale verwerking van prikkels in het maag-darmkanaal, met als gevolg dat mensen met PDS eerder (pijn)prikkels waarnemen dan andere mensen.

PDS kan op elke leeftijd voorkomen, maar het begint vaak in de adolescentie of in de vroege volwassenheid. Het komt vaker voor bij vrouwen.

Symptomen prikkelbare darm syndroom

De klachten en symptomen variëren van mild tot ernstig en verschillen van persoon tot persoon en soms zelfs van dag tot dag. Sommige patiënten hebben maandenlang achtereen klachten, afgewisseld door een klachtenvrije periode. De meeste mensen hebben milde symptomen.

Symptomen die kunnen optreden zijn:
  • buikpijn en een opgeblazen gevoel beschouwen zowel huisartsen als patiënten als de belangrijkste symptomen van PDS;
  • de pijn in de buik laat zich omschrijven als: zeurende, krampende of stekende pijn in de buik;
  • buikpijn en/of buikkrampen wordt soms minder of gaat soms weg na een stoelgang of na een maaltijd;
  • problemen met de stoelgang: diarree en/of verstopping dat gepaard gaat met pijn tijdens het ontlasten (poepen);
  • een wisselend ontlastingspatroon;
  • gasvorming en winderigheid;
  • bij drukken op de buik een pijnlijke en gevoelige dikke darm;
  • slijm bij ontlasting, zonder bloed;
  • zuurbranden;
  • slikklachten;
  • een brok in de keel;
  • problemen met urinelozing, klachten bij het plassen (pijn bij het plassen - dysurie);
  • hoofdpijn;
  • moeheid;
  • onregelmatige menstruatie;
  • pijn bij of na de seksuele gemeenschap;
  • spierpijn en/of gewrichtsklachten;
  • misselijkheid;
  • minder goed verteren van voedsel;
  • herhaaldelijk boeren (dyspepsie).

De (buik)pijn kan zo hevig en intens zijn, dat normale bezigheden moeten worden onderbroken of volledig worden stopgezet.

Diagnose en behandeling van PDS

Een structurele of biochemische verklaring voor de symptomen moeten uitgesloten worden, vooraleer men de diagnose PDS kan stellen. De diagnostische criteria van de Rome-criteria zijn:

De patiënt heeft last van steeds terugkerende pijn (of onaangenaam gevoel) in de buik, met ten minste twee van de onderstaande kenmerken:
  • De pijn wordt minder na de stoelgang.
  • Het begin van de (pijn)klachten hangt samen met een verandering in de frequentie van de ontlasting.
  • Het begin van de (pijn)klachten hangt samen met een verandering in de vorm van de ontlasting.

Teneinde de diagnose 'PDS' te kunnen stellen moeten de klachten ten minste 6 maanden geleden begonnen zijn. Als de patiënt gedurende drie van die zes maanden voldoet aan bovengenoemde criteria, kan de diagnose 'PDS' gesteld worden.[2]

Het doel van de behandeling is het verlichten van de symptomen. Het veranderen van de leefstijl kan in sommige gevallen zinvol zijn. Hierbij kan gedacht worden aan regelmatige lichaamsbeweging, verbeterde slaapgewoonten en stress- en spanningsreductie.

Vezels zijn maar weinig effectief bij het prikkelbare darm syndroom, zo bleek uit onderzoek: "De voordelen van vezels bij de behandeling van PDS zijn marginaal voor algemene PDS-symptomen en obstipatie. Oplosbare en onoplosbare vezels hebben bij sommige patiënten mogelijk een verschillend effect op algemene PDS-symptomen. Verder onderzoek in de huisartsenpraktijk is noodzakelijk om het effect en bijwerkingen van vezels bij de behandeling van PDS te beoordelen."[3]

De behandeling kan verder bestaan uit:
  • het tijdelijk gebruik van laxeermiddelen die de darmwand prikkelen;
  • het tijdelijk gebruik van een diarreeremmer;
  • het gebruik van medicijnen die darmkrampen tegengaan;
  • het gebruik van pijnstillers, zoals paracetamol;
  • bij sommige PDS-patiënten kunnen lage doseringen van antidepressiva een gunstig effect hebben op de klachten;
  • in sommige gevallen kan bekkenfysiotherapie verlichting van de klachten geven.

Dagboek helpt bij prikkelbare darmsyndroom
Gedragstherapie via een pocketcomputer vermindert doemdenken en pijn bij patiënten met het prikkelbare darmsyndroom. De behandeling is effectief op de korte en deels ook op de lange termijn. Dit blijk uit een publicatie van onderzoekers van het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) in het Journal of Psychosomatic Research. De onderzoekers onderzochten de haalbaarheid en effect van cognitieve gedragstherapie -het bijstellen van irrationele verwachtingen en opvattingen van de patiënt- ondersteunt met een pocketcomputer (iets groter dan een mobiele telefoon).

Patiënten hielden vier weken lang, drie keer per dag een elektronisch dagboek bij en kregen dagelijks feedback van een psycholoog. Het elektronisch dagboek op de pocketcomputer heeft als voordeel dat mensen, zodra ze een seintje krijgen, het dagboek bij kunnen houden tussen hun dagelijkse bezigheden door. Patiënten met de pocketcomputer stelden hun belemmerende opvattingen over de klacht bij. En door positiever te denken over de klacht, nam ook de pijn af. Op de langere termijn blijft het effect op de opvattingen merkbaar, maar neemt de pijn weer toe. Wanneer de therapie af en toe kortdurend herhaald wordt, blijft misschien ook het gunstige effect op de pijn behouden. Een controlegroep van 38 patiënten vulde alleen de vragenlijsten in.[4]

Specials

Noten
  1. http://www.emedicinehealth.com
  2. http://www.romecriteria.org
  3. Bijkerk CJ, Muris JWM, Knottnerus JA, Hoes AW, De Wit NJ. Vezels zijn maar weinig effectief bij het prikkelbaredarmsyndroom: een systematische review. Huisarts Wet 2005;48(4):158-64.
  4. Oerlemans, S., Cranenburgh, O. van, Herremans, P.J., Spreeuwenberg, P., Dulmen, S. van: Intervening on cognitions and behavior in irritable bowel syndrome: a feasibility trial using PDAs. Journal of Psychosomatic Research, 70 (2011) 3, p. 267-277.

Lees verder

© 2010 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
PDS symptomen en Pijn in onderbuik links rechts.
Gerelateerde artikelen
Slijm bij de ontlasting, wat te doen?Slijm bij de ontlasting, wat te doen?Slijm bij de ontlasting is een symptoom dat mensen zorgen baart. Is dit ook nodig? Vaak denken mensen dat het een voorbo…
Afscheiding bij ontlasting: rood en geel slijmAfscheiding bij ontlasting: rood en geel slijmAfscheiding bij de ontlasting is in veel gevallen onschuldig en geen reden tot paniek. Het is een natuurlijk proces om d…
Bloed bij ontlasting hond en puppy: symptomen en oorzakenBloed bij ontlasting hond en puppy: symptomen en oorzakenBloed bij ontlasting hond en puppy. Voor de eigenaar van een hond kan het zien van bloed bij de ontlasting van zijn of h…
Last van obstipatie?Last van obstipatie?Wanneer je last hebt van obstipatie heb je problemen met je stoelgang. Dit is erg vervelend en kan best pijnlijk zijn. H…
Veel last van slijm? Flutter is alternatief voor FluimucilVeel last van slijm? Flutter is alternatief voor FluimucilBijna iedereen moet af en toe wel eens slijm ophoesten, dat uit de longen afkomstig is. Zeker mensen met COPD hebben daa…
Bronnen en referenties
  • Bijkerk CJ, Muris JWM, Knottnerus JA, Hoes AW, De Wit NJ. Vezels zijn maar weinig effectief bij het prikkelbaredarmsyndroom: een systematische review. Huisarts Wet 2005;48(4):158-64.
  • http://www.romecriteria.org
  • http://www.emedicinehealth.com
  • http://www.henw.org/archief/volledig/id2173-prikkelbaredarmsyndroom-in-de-huisartsenpraktijk.html
  • http://www.mlds.nl/ziekten/38/pds-prikkelbare-darm-syndroom/klachten/
  • Oerlemans, S., Cranenburgh, O. van, Herremans, P.J., Spreeuwenberg, P., Dulmen, S. van: Intervening on cognitions and behavior in irritable bowel syndrome: a feasibility trial using PDAs. Journal of Psychosomatic Research, 70 (2011) 3, p. 267-277.

Reageer op het artikel "PDS: buikpijn, opgeblazen gevoel, slijm bij ontlasting, pijn"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

D. van Erven, 18-12-2013 08:47 #3
Deze klachten kunnen veroorzaakt worden door het consumeren van tarwe en een overgevoeligheid daarvoor. Dat wil ik graag toevoegen.

Kelly, 17-02-2013 08:28 #2
Hallo. De symtonen zijn herkenbaar ik heb zp pijn in me buik. Vooral als ik moet hoesten of moet poepen of moet plassen krijg ik ooodoet k steken in mebuik en bij windjes laten doet het ook pijn en alscik moet poepen of plassen krijg ik steek in me buik maar bij me anus doet ook veel pijn

Marianne, 07-02-2013 11:04 #1
Goeie morgen

Ik heb al jaren lang van mijn ontlasting en het is steeds verschillend, dan hard zacht maar nu heb ik ook veel slijm ertussen zitten. Heb ook het idee dat mijn buik opgezet is. Mijn vraag is wat kan ik er nou aan doen?
ps kan het ook te maken hebben dat ik een verzakking heb?
Met vr gr mevr Bruinzeel Reactie infoteur, 16-02-2013
Het is van belang dat u dit laat beoordelen door uw huisarts. Pas als u weet wat er aan de hand is, kun je samen met de huisarts bekijken wat je er het beste aan kunt doen.

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Prikkelbare Darm Syndroom, PDS
Bronnen en referenties: 6
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!