InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Alvleesklierontsteking (pancreatitis): symptomen behandeling

Alvleesklierontsteking (pancreatitis): symptomen behandeling

Alvleesklierontsteking (pancreatitis): symptomen behandeling Alvleesklierontsteking symptomen. De medische term van alvleesklierontsteking is pancreatitis. Alvleesklierontsteking is een ontsteking van de alvleesklier. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen acute en chronische alvleesklierontsteking. Acute pancreatitis of alvleesklierontsteking veroorzaakt een breed scala aan klachten die plotseling optreden en ernstig kunnen zijn. Het meest voorkomende symptoom van acute pancreatitis is pijn. Vaak is er sprake van hevige pijn in de bovenbuik.

Alvleesklierontsteking


Wat is alvleesklierontsteking?

Alvleesklierontsteking, ook wel pancreatitis genoemd, is een ontsteking van de alvleesklier. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen acute en chronische alvleesklierontsteking of pancreatitis. Acute pancreatitis is een plotselinge ontsteking van de alvleesklier, gewoonlijk veroorzaakt door het vrijkomen van geactiveerde pancreasenzymen, en veroorzaakt hevige buikpijn. Acute alvleesklierontsteking kan levensbedreigend zijn indien er geen behandeling volgt. Chronische pancreatitis is een langdurige, aanhoudende ontsteking van de alvleesklier. Doordat bij chronische alvleesklierontsteking het gezonde alvleesklierweefsel wordt vervangen door littekenweefsel, leidt dit tot een steeds slechter functionerende alvleesklier. De aandoening is meestal pijnlijk en beschadiging van de alvleesklier is gewoonlijk onherstelbaar.

De alvleesklier heeft als belangrijkste functie het afscheiden van een vloeistof met enzymen ter bevordering van de spijsvertering (exocriene functie). Deze enzymen breken koolhydraten, eiwitten en vetten af in zeer kleine deeltjes, voordat zij door de darmen kunnen worden opgenomen. Tevens scheidt de alvleesklier de hormonen glucagon en insuline af die de suikerspiegel van het bloed reguleren (endocriene functie). Beide genoemde functies werken los van elkaar.

Pancreatitis kan optreden bij mensen van alle leeftijden, ofschoon het bijna nooit bij kinderen wordt aangetroffen. Pancreatitis komt bij zowel mannen als vrouwen voor, maar chronische pancreatitis komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Oorzaken alvleesklierontsteking

Alcoholmisbruik en galstenen zijn de twee belangrijkste oorzaken van pancreatitis; ze zijn goed voor 80% -90% van alle gevallen. Pancreatitis als gevolg van alcoholgebruik komt meestal voor bij patiënten die langdurig overmatig alcohol drinken, gedurende ten minste vijf tot zeven jaar. De meeste gevallen van chronische pancreatitis zijn het gevolg zijn van alcoholmisbruik.

Galstenen zijn stenen die in de galblaas worden gevormd. Een galsteen kan de galbuis, het kanaal waardoor gal in de twaalfvingerige darm komt, blokkeren. Hierdoor raakt de toevoer van de spijsverteringssappen van de alvleesklier geblokkeerd en komen de enzymen in de alvleesklier terecht alwaar ze een ernstige ontsteking veroorzaken. Pancreatitis als gevolg van galstenen komt het meeste voor bij vrouwen ouder dan 50 jaar.

De resterende 10% -20% van de gevallen van pancreatitis kunnen verschillende oorzaken hebben, zoals:
  • bepaalde afweeronderdrukkende geneesmiddelen en vochtafdrijvende middelen uit de thiazidegroep;
  • een virusinfectie van de alvleesklier;
  • grote hoeveelheden vetachtige stoffen in het bloed a.g.v. erfelijke hyperlipoproteïnemie.

In ongeveer 15% van de gevallen van acute pancreatitis en 40% van de gevallen van chronische pancreatitis, kan geen oorzaak worden aangewezen.

Symptomen alvleesklierontsteking

Acute pancreatitis of alvleesklierontsteking veroorzaakt een breed scala aan klachten die plotseling optreden en ernstig kunnen zijn. Het meest voorkomende symptoom van acute pancreatitis is pijn. Bijna iedereen met een acute pancreatitis ervaart pijn. De pijn kan zich plotseling aandienen of geleidelijk opbouwen. Als de pijn plotseling begint, is het meestal zeer ernstig. Vaak is er sprake van hevige pijn in de bovenbuik, meestal met uitstralingspijn naar de rug, die verergert bij bewegen en na het eten. Personen met acute pancreatitis voelen zich meestal erg ziek. Naast de pijn, kunnen er ook andere symptomen optreden, zoals:
  • misselijkheid en overgeven;
  • koorts en koude rillingen;
  • opgezwollen (harde) buik die pijn doet bij aanraking;
  • er lijkt zich een bloeduitstorting onder de huid van de buik te bevinden;
  • versnelde hartslag (een snelle hartslag kan te wijten zijn aan de pijn en koorts, of het kan door een interne bloeding worden veroorzaakt).

Acute pancreatitis kan leiden tot shock waarbij de bloeddruk tot een gevaarlijk niveau daalt hetgeen levensbedreigend kan zijn.

Bij chronische pancreatitis komt pijn minder vaak voor dan bij de acute vorm. Sommige mensen hebben pijn, maar de meeste mensen ervaren geen enkele pijn. Personen die wel last hebben van pijn, ervaren vaak aanhoudende pijn in de bovenbuik, dikwijls met uitstraling naar de rug. Andere mogelijke symptomen zijn misselijkheid en overgeven en verlies van eetlust. Complicaties zijn een gevolg van de verminderde werking van de alvleesklier:
  • verminderde enzymenproductie veroorzaakt beperkte opname van voedingsstoffen, hetgeen tot een vettige, volumineuze ontlasting kan leiden, vitaminetekort en gewichtsverlies;
  • een verminderde insulineproductie kan diabetes of suikerziekte tot gevolg hebben.

Behandeling alvleesklierontsteking

Medische behandeling is meestal gericht op het verlichten van de klachten en het voorkomen van verdere verslechtering en functieverlies van de alvleesklier. Bij bepaalde complicaties van een acute pancreatitis of chronische pancreatitis kan een operatie of een bloedtransfusie noodzakelijk zijn. Als de situatie ernstig is, zal de persoon permanent worden bewaakt op de intensive care.

Bij acute pancreatitis, zal keuze voor de behandeling plaatsvinden op grond van de ernst van de aanval. Als er geen complicaties aanwezig zijn, richt de zorg zich meestal op verlichting van de symptomen en het ondersteunen van lichamelijke functies, zodat de alvleesklier kan herstellen. Als blijkt dat de persoon een galsteen heeft, dan zal deze verwijderd worden via een behandeling die bekend staat als ERCP (Endoscopische Retrograde Cholangio-Pancreaticografie), waarbij met een endoscoop de galwegen en de alvleesklier worden bekeken. Via de endoscoop wordt contrastvloeistof in de afvoerbuisjes van de galwegen en alvleesklier gespoten, waarna met behulp van een röntgenapparaat de afwijkingen zichtbaar worden. Vervolgens kan de behandelend arts via de endoscoop met speciale instrumenten ingrepen verrichten, zoals het verwijderen van (gal)stenen of het plaatsen van een buisje om de afvloed van gal te herstellen. Indien het aangetaste alvleesklierweefsel geïnfecteerd is geraakt, zal dit operatief moeten worden verwijderd.

Bij chronische pancreatitis richt de behandeling zich op het verlichten van pijn en het voorkomen van verdere verslechtering van de alvleesklier. De persoon zal aangeraden worden alcohol en vetrijk eten te vermijden. Daarnaast kan de persoon medicijnen nodig hebben ter vervanging van de hormonen en enzymen die de alvleesklier normaal gesproken zou produceren. Medicatie wordt voorgeschreven voor ernstige pijn. Soms zal er een endoscopische behandeling (ERCP) plaatsvinden. In een enkel geval is een operatie nodig om pijnklachten te bestrijden. Tijdens een dergelijke ingreep kan de arts oud ontstoken weefsel (littekenweefsel) verwijderen. Ook kan een operatie nodig zijn zijn om het alvleeskliersap goed door te laten stromen naar de dunne darm. In dat geval wordt de afvoergang van de alvleesklier opnieuw met de dunne darm verbonden. Slechts zelden is het nodig om een deel of de gehele alvleesklier te verwijderen.

Lees verder

© 2010 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Alvleesklier: functie en aandoeningenDe alvleesklier heeft aan de ene kant een staart, en aan de andere kant loopt deze breed uit. De functie van de alvleesk…
Welke symptomen moet je beschouwen als een alarmsignaal?Welke symptomen moet je beschouwen als een alarmsignaal?Als je last krijgt van bepaalde symptomen, is het niet altijd makkelijk om de ernst ervan in te zien. Je weet niet altij…
Buikvliesontsteking/peritonitis: symptomen, oorzaak, herstelBuikvliesontsteking/peritonitis: symptomen, oorzaak, herstelBuikvliesontsteking symptomen, oorzaak, behandeling en herstel. Buikvliesontsteking of peritonitis is een ontsteking van…
AlvleesklierkankerAlvleesklierkankerIn Nederland krijgen er ongeveer 1500 mensen per jaar te maken met alvleesklierkankerpatiënten. Deze vorm van kanker tre…
Dyspepsie of opgeblazen maag: oorzaken, behandeling en tipsDyspepsie of opgeblazen maag: oorzaken, behandeling en tipsWie heeft er al niet eens last gehad van een opgeblazen gevoel in de buik? Als je een ongemakkelijk, onaangenaam gevoel…
Bronnen en referenties
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen.

Reageer op het artikel "Alvleesklierontsteking (pancreatitis): symptomen behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Thj Molenaar, 27-05-2013 11:03 #2
Hallo
heb 3 maanden in het ziekenhuis gelegen met acute alvleesklier ontsteking. nu na 4 maanden thuis is alles gelukkig weer goed en kan goed eten, en ben weer aangekomen. is het gevaarlijk als ik 's avonds een glaasje wijn of een glaasje bier drink? zou het graag willen weten, is niet belangrijk maar toch.
Gr.Ton Molenaar Reactie infoteur, 27-05-2013
De patiëntenfolder 'Dieetadviezen bij een ontstoken alvleesklier' van het Antonius Ziekenhuis te Nieuwegein schrijft over alcohol bij acute alvleesklierontsteking het volgende:
"U mag absoluut geen alcohol meer drinken als alcohol de oorzaak is geweest van de acute alvleesklierontsteking. Als alcohol niet de oorzaak is geweest, mag u alcohol met mate gebruiken. Dat betekent: voor mannen maximaal 2 (standaard)glazen per dag en voor vrouwen maximaal 1 (standaard)glas per dag."

Over alcohol bij chronische alvleesklierontsteking wordt gesteld:
"Wat de oorzaak ook is: bij een chronische alvleesklierontsteking geldt een totaal alcoholverbod. Alcohol kan de achteruitgang van de alvleesklier versnellen en veel pijn veroorzaken. Alcohol zorgt ervoor dat de alvleesklier extra spijsverteringsenzymen afscheidt. Dat kan schadelijk zijn voor de cellen van de alvleesklier."

Kimberley Pex, 24-03-2012 07:21 #1
De alvleesklier kan ook lijden onder te veel maagzuur. 't Kan zelfs gebeuren dat maagzuur in de alvleesklier terechtkomt en deze aantast. De alvleesklier kan ook maagzuur terugstoten, en reflux veroorzaken. De boeken van dr. Alfred Vogel met alle tips, uitleg en dieetadviezen kunnen 'n grote steun zijn.

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Alvleesklier aandoeningen
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!