InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Multiple Sclerose: symptomen, behandeling en onderzoek MS

Multiple Sclerose: symptomen, behandeling en onderzoek MS

Multiple Sclerose: symptomen, behandeling en onderzoek MS Multiple Sclerose symptomen, oorzaak en behandeling. Multiple sclerose (MS) is een auto-immuunziekte waarbij het weefsel van het zenuwstelsel aangevallen wordt en beschadigd raakt. MS kan beschouwd worden als een inflammatoir proces (een ontstekingsproces), waarbij verschillende gebieden van het centrale zenuwstelsel (CZS), bestaande uit hersenen en ruggenmerg, steeds verder beschadigd raken, hetgeen een scala van klachten veroorzaakt betreffende de zintuigen, het bewegingsapparaat, evenwicht en lichaamsfuncties. Wat zijn de (eerste) symptomen multiple sclerose, hoe wordt multiple sclerose behandeld en wat is de prognose?

Multiple Sclerose: symptomen en behandeling


Wat is multiple sclerose (MS)?

Multiple sclerose (afgekort MS) is een auto-immuunziekte waarbij het weefsel van het zenuwstelsel aangevallen wordt. Myeline, het materiaal dat om zenuwvezels zit, wordt langzaamaan vernietigd en daardoor kunnen de zenuwen steeds minder impulsen doorgeven. MS kan beschouwd worden als een inflammatoir proces (ontstekingsproces), waarbij verschillende gebieden van het centrale zenuwstelsel (CZS), bestaande uit hersenen en ruggenmerg, steeds verder beschadigd raken, hetgeen een scala van klachten veroorzaakt betreffende de zintuigen, de beweging, het evenwicht en tal van lichaamsfuncties. Deze klachten zijn afhankelijk van welk deel in het zenuwstelsel getroffen wordt door de ziekte.

De schade aan de zenuwen wordt veroorzaakt door een ontsteking. Een ontsteking treedt op wanneer het eigen immuunsysteem van het lichaam de cellen van het zenuwstelsel aanvallen. Onderzoekers zijn er nog niet over uit waardoor de ontsteking precies veroorzaakt wordt. De meest voorkomende theorieën wijzen op een virus of een genetisch defect, of een combinatie van beide.

MS is een progressieve ziekte, wat betekent dat de schade aan de zenuwen (neurodegeneratie) erger wordt na verloop van tijd. Hoe snel MS voortschrijdt, varieert van persoon tot persoon.

Risicofactoren multiple sclerose (MS)

Multiple sclerose komt vaker voor bij personen van Noord-Europese afkomst; het komt vaker voor in landen met een gematigd klimaat dan in warme landen. Men weet niet wat de reden hiervan is. In sommige families komt het meer voor. Blanke mensen krijgen vaker multiple sclerose dan gekleurde mensen. Vrouwen lopen tweemaal zoveel kans op het ontwikkelen van MS dan mannen. MS treft meestal mensen tussen de leeftijd van 20 en 50 jaar, en de gemiddelde leeftijd waarop het begint is 34 jaar. Maar MS kan ook bij kinderen optreden.

Oorzaak multiple sclerose (MS)

MS wordt veroorzaakt door beschadiging van de myelineschede, dat is de beschermende en isolerende bekleding die zenuwcellen omringt. Dankzij de vetrijke myelineschede die die meeste zenuwvezels in hersenen en ruggenmerg omhuld, kunnen elektrische zenuwsignalen goed door de vezels geleid worden. Bovendien wordt het zenuwweefsel zélfaangetast (neurodegeneratie). Wanneer een zenuw beschadigd is, worden zenuwimpulsen vertraagd doorgegeven of juist helemaal niet meer doorgegeven, hetgeen allerlei klachten kan geven afhankelijk van welke zenuwcellen zijn aangedaan.

Bij MS zijn er ontstekingsreacties van de myelineschede, waardoor deze beschadigd raken of vernietigd worden. Dit proces wordt demyelinisatie genoemd. Deze afbraak gaat gepaard met neurologische afwijkingen die sterk kunnen verschillen, aangezien het in verschillende gebieden van het CZS kan optreden.

Oorzaak MS: Een samenspel van factoren
"Lange tijd waren onderzoekers op zoek naar dé oorzaak van multiple sclerose (MS), maar het geheim achter de ziekte bleek minder gemakkelijk te ontrafelen dan gedacht. Het wordt veroorzaakt door een ongelukkig samenspel van genetische en omgevingsfactoren. 'Het is als bij de watersnoodramp van 1953. Als alle ongunstige factoren tegelijk de kop opsteken, breken de dijken door', zegt neuroloog en immunoloogprof. dr. Rogier Hintzen. Hij is hoofd van het Rotterdamse MS-centrum ErasMS. Onderzoekers zijn het er inmiddels over eens dat vooral een gebrek aan zonlicht en vitamine D en virusinfecties zoals de ziekte van Pfeiffer de grootste boosdoeners zijn. Genetische factoren lijken slechts voor vijfentwintig procent een rol te spelen. En tot slot bepaalt botte pech of de ziekte iemand wel of niet treft." (Bron: Monitor, www.erasmusmc.nl, oktober 2009)

Verschillende typen multiple sclerose (MS)

Door Lubin en Reingold (1996) is er een standaardindeling gemaakt in vier typen MS, maar in Nederland wordt over het algemeen twee typen MS onderscheiden:
  • Relapse-remitting (RR); en
  • Secondary-progressive (SP).

MS kan op verschillende manieren verlopen: in twee fasen, of direct vanaf de tweede fase of mensen blijven in de eerste fase en komen niet in de tweede (progressieve) fase.

De meest voorkomende vorm is het relapsing-remitting-type, waarbij de klachten en symptomen dagen of weken aanhouden en vervolgens maanden of zelfs jaren wegblijven. Een periode waarin klachten verergeren, wordt ook wel een Schub of exacerbatie genoemd. Bij een terugval ontstaan de klachten vrij plotseling en houden ze ten minste 24 uur aan. Daarna volgt een periode van verbetering, ook wel remissie genoemd. Soms houdt iemand last van restverschijnselen, zodat er langzaamaan achteruitgang optreedt na iedere exaberatie. In de periode tussen de terugvallen in, treedt geen achteruitgang op. Na verloop van tijd kan het eerste type overgaan in de tweede.

Ongeveer een derde van de mensen met MS heeft het type dat geleidelijk erger wordt: secondary-progressive. Dit type kent geen remissies. De klachten worden geleidelijk erger en de klachten herstellen niet of nauwelijks meer. Af en toe zijn er kleine verbeteringen. Soms treden er perioden in dat de klachten niet verergeren (stabiliteit). Grote terugvallen zijn er niet.

Verschijnselen, klachten en symptomen multiple sclerose (MS)

Symptomen variëren, aangezien de locatie en de ernst van elke aanval (exacerbatie) verschillend kan zijn. De symptomen kunnen in de eerste fase afzonderlijk optreden en in een later stadium gezamenlijk. Koorts, hete baden, blootstelling aan de zon, en stress kunnen de symptomen verergeren. Omdat de zenuwen in een deel van de hersenen of het ruggenmerg beschadigd kunnen raken, kunnen patiënten met multiple sclerose in vele delen van het lichaam symptomen en klachten krijgen.

Symptomen multiple sclerose met betrekking tot de spieren:
  • evenwichtsverlies;
  • spierspasmen of spierkramp (een spierspasme is een samentrekking van één of meer spieren, zonder dat de persoon daar invloed op heeft);
  • gevoelloosheid of tinteling in enig deel van het lichaam of een abnormaal gevoel in een bepaald gebied;
  • problemen met het bewegen van armen of benen;
  • problemen met lopen, een onzekere gang;
  • problemen met de coördinatie en het maken van kleine bewegingen, de fijne motoriek;
  • tremor in één of meer armen of benen (een tremor is een voortdurende schudbeweging van één of meer lichaamsdelen hetgeen wordt veroorzaakt door een onwillekeurige contractie of samentrekking van spieren);
  • spierzwakte of een zwaar gevoel in één of meer armen of benen.

Symptomen multiple sclerose met betrekking tot de darmen en blaas:
Obstipatie en het lekken van ontlasting (incontinentie voor ontlasting);
  • moeite om het plassen op gang te laten komen;
  • frequente behoefte om te urineren;
  • sterke drang om te plassen;
  • urineverlies (incontinentie).

Symptomen multiple sclerose met betrekking tot de ogen:
  • dubbelzien;
  • ongemakken aan het oog;
  • oncontroleerbare snelle oogbewegingen;
  • verlies van het gezichtsvermogen (meestal per oog).

Gevoelloosheid, tintelingen of pijn:
  • gezichtspijn;
  • pijnlijke spierkrampen;
  • tintelingen of een brandend gevoel in de armen en benen.

Andere symptomen multiple sclerose betreffende de hersenen en zenuwen:
  • moeite met concentreren;
  • onduidelijke spraak;
  • geheugenverlies;
  • moeite met redeneren en het oplossen van problemen;
  • depressiviteit of somberheid (komt veel voor als de ziekte voortgeschreden is);
  • duizeligheid en evenwichtsproblemen;
  • gehoorverlies.

Seksuele symptomen multiple sclerose:
  • problemen om een erectie te krijgen (erectieproblemen);
  • problemen met vaginale lubricatie (het krijgen van een vochtige of natte vagina).

Spraak- en slik symptomen:
  • onduidelijke spraak;
  • problemen met kauwen en slikken.

Vermoeidheid is een veelvoorkomend en hinderlijk symptoom als de ziekte vordert. Het doet zich vaak in de namiddag voor.

Diagnose en behandeling multiple sclerose (MS)

Er zijn geen specifieke test of onderzoeken om multiple sclerose vast te stellen. Doordat de symptomen sterk kunnen varieren, wordt de diagnose gesteld door andere mogelijke oorzaken weg te strepen. Als er meer dan één laesie is op meer dan één plaats, die zijn ontstaan met een tussenpoos van ten minste één maand, kan de diagnose met zekerheid gesteld worden. De huisarts kan onderzoek verrichten en de persoon verwijzen naar de neuroloog die waarschijnlijk een MRI zal maken of te onderzoeken of er gebieden zijn waar 'demyelinisatie' (zie boven) zichtbaar is. Daarnaast kan de neuroloog ander onderzoek verrichten.

Behandeling multiple sclerose (MS)

Er is op dit moment geen behandeling voor multiple sclerose. Er zijn echter therapieën die de ziekte kunnen vertragen. Het doel van de behandeling is de symptomen onder controle te houden en bij de patiënt de kwaliteit van leven zo optimaal mogelijk te houden en dit omvat ook zijn zelfstandigheid.

Medicijnen kunnen worden ingezet om de progressie van multiple sclerose te vertragen. Bij het type met opflakkeringen kan interferon de remissieperioden verlengen en de duur van de aanvallen verkorten. Verder kan de arts via een infuus corticosteroïden toedienen teneinde de duur van de terugvallen te verkorten. Er is geen specifieke behandeling voor chronisch progressieve multiple sclerose.

Cholesterolremmer remt mogelijk achteruitgang van MS-patiënten
Het slikken van een bepaalde groep cholesterolverlagende medicijnen (simvastatine) werkt mogelijk remmend op de ontwikkeling van Multiple Sclerose (MS). Statines zijn cholesterolremmers die ontstekingsremmend werken en die de bescherming van het zenuwstelsel positief beïnvloeden. Het hersenvolume van patiënten die de cholesterolremmers slikten slonk langzamer en hun fysieke beperkingen verbeterden. (Bron: www.nationalezorggids.nl, 20 maart 2014)

Nieuw wetenschappelijk onderzoek kan spoedig een ommekeer teweegbrengen in de diagnose en behandeling van multiple sclerose (MS)
Lawrence Steinman en collega's van de Stanford Universiteit in de Verenigde Staten hebben onderzoek verricht, dat een ommekeer teweeg kan brengen in de diagnose en behandeling van multiple sclerose. De studie suggereert dat er twee belangrijke typen van MS zijn en dat een eenvoudige bloedtest de ene van de andere kan onderscheiden. Dat is op zich al een belangrijke bevinding. Maar nog belangrijker is dat één soort van MS goed reageert op bèta-interferon, algemeen beschouwd als de beste behandeling van MS op dit moment. Het andere type reageert er niet goed op en bij hen kan de ziekte zelfs verergeren bij toediening van bèta-interferon.

De belangrijkste implicatie van dit onderzoek, is dat een simpele bloedtest uitsluitsel kan geven wie wel en wie niet reageren op bèta-interferon. Lawrence Steinman verwacht dat ongeveer 25% van de patiënten tot de groep behoren die geen baat hebben bij een behandeling met bèta-interferon. (Bron: http://www.emedicinehealth.com).

Na ziekte van Pfeiffer meer kans op MS
De conclusie van een Deens onderzoek uit 2007 luidt:
Het risico op het krijgen van multiple sclerose is verhoogd bij personen met voorafgaande ziekte van Pfeiffer, ongeacht geslacht, leeftijd en de verstreken tijd vanaf het moment van infectie of de ernst van de infectie. Het risico van multiple sclerose kan snel oplopen na de ziekte van Pfeiffer en houdt ten minste 30 jaar aan vanaf de infectie. (Arch Neurol. 2007 Jan;64(1):72-5.)

Lees verder

© 2010 - 2014 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Multiple ScleroseMultiple ScleroseEr zijn zo'n 16.000 mensen in Nederland die Multiple Sclerose hebben. Het is een ziekte die de zenuwen in je lichaam aan…
Multiple Sclerose: oorzaken, symptomen en behandelingMultiple Sclerose: oorzaken, symptomen en behandelingMultiple Sclerose(MS) is een aandoening van het centraal zenuwstelsel. Wereldwijd lijden hier naar schatting zo'n 1,2mil…
Multiple Sclerose: Symptomen, oorzaken en vroege tekenen MSMultiple Sclerose: Symptomen, oorzaken en vroege tekenen MSWat is nou eigenlijk Multiple Sclerose ofwel MS? Hoe weet je of je misschien MS zou kunnen hebben of niet? Wat zijn de v…
Multiple Sclerose en HomeopathieMultiple Sclerose en HomeopathieMultiple sclerose is een aandoening waarbij het centrale zenuwstelsel wordt aangetast. Naast de reguliere behandelingen…
Multiple sclerose en curcumaMultiple sclerose en curcumaSommige kruiden lijken echte wondermiddelen te zijn. Zo blijkt uit onderzoek dat het specerij geelwortel en meer bepaald…
Bronnen en referenties
  • Arch Neurol. 2007 Jan;64(1):72-5.
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Fred D. Lublin, Stephen C. Reingold, and National Multiple Sclerosis Society (USA) Advisory Committee on Clinical Trials of New Agents in Multiple Sclerosis: Defining the clinical course of multiple sclerosis: Results of an international survey; Neurology 1996 46: 907-911.
  • Monitor, www.erasmusmc.nl, oktober 2009
  • www.umm.edu
  • www.emedicinehealth.com
  • www.msvereniging.nl

Reageer op het artikel "Multiple Sclerose: symptomen, behandeling en onderzoek MS"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Ik, 30-11-2011 20:26 #1
"Multiple sclerose (MS) is een auto-immuunziekte waarbij het weefsel van het zenuwstelsel aangevallen wordt en beschadigd raakt". Er wordt Gedacht dat het een auto-immuunziekte is, dit is echter niet bewezen!

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!