Ouderenzorg: immobiliteit, slechthorendheid, slechtziendheid

Onder de functionele beperkingen bij ouderen verstaan we o.a. immobiliteit, slechthorendheid en slechtziendheid. De gevolgen van immobiliteit zijn dermate groot dat volledige bedrust voorkomen dient te worden. Slechthorendheid en doofheid leiden tot moeizaam contact en misverstanden. Ook slechtziendheid en blindheid komen veel voor bij ouderen. Dit artikel is een bewerking van het artikel 'Functionele beperkingen' van Herbert Habets.

Wat is immobiliteit?

Immobiliteit is bedlegerigheid en leidt tot verstoring van diverse lichaamsfuncties en tal van complicaties. Lichaamsbeweging en loopoefeningen zijn tijdig noodzakelijk om functie verlies te vermijden.

gevolgen van immobiliteit
Er zijn verschillende gevolgen op te noemen:

• ondervoeding
• obstipatie
• decubitus
• infecties
• delier
• dehydratie
• diepveneuze trombose

Vroegtijdige interventies kunnen mobiliteitsproblemen voorkomen.

slechthorendheid en doofheid

Slechthorendheid leidt tot verminderde communicatiemogelijkheden: het contact loopt stroef en er kunnen misverstanden ontstaan. Dit leidt tot frustratie en ontmoediging, en zelfs tot angst, achterdocht, depressiviteit en onzekerheid.

Oorzaken van slechthorendheid bij ouderen zijn presbyacusis en afsluiting van de uitwendige gehoorgang door oorsmeer.

Er zijn twee soorten interventies:

1. verwijdering van een eventuele cerumenprop
2. hoorapparaat aanschaffen

belangrijke aspecten van communicatie met slechthorende ouderen

• meer tijd voor een gesprek nemen
• oogcontact houden
• achtergrond geluiden reduceren
• op normaal volume praten
• in korte zinnen spreken
• werken met gebaren
• de oudere vragen belangrijke meegedeelde informatie te herhalen

Slechtziendheid

Slechtziendheid en blindheid komen relatief veel voor bij ouderen. Dit kan te maken hebben met een gestoorde beeldvorming of een verminderde waarneming. Er zijn vier oogziekten: cataract, glaucoom, maculadegeneratie en diabetisch retinopathie.

ouderdomsstaar of cataract (grijze staar)
De doorgankelijkheid voor de aanvoer van voedingsstoffen en verwijderen van afvalstoffen neemt af. Hierdoor vermindert de doorzichtigheid van de lens. Dit kan verholpen worden door een kunstlens of contactlens.

glaucoom of hoge oogdruk
De afvoer van vocht is niet meer goed geregeld door acuut glaucoom of het kanaaltje is dichtgeslibt. Bij acuut glaucoom is onmiddellijke operatie nodig. Bij dichtslibben kanaaltje kunnen oogdruppels helpen of laserbehandeling of operatie.

maculadegeneratie
Degeneratie van de macula (gele vlek) dat het scherpe zien mogelijk maakt. Het afnemen van de bloedvaten speelt een belangrijke rol. Bij de droge vorm neemt het gezichtsveld af. Bij de natte vorm lekt er vocht uit de bloedvaten onder het netvlies. Er is sprake van vervorming van beelden.

diabetische retinopathie
Het netvlies functioneert niet meer doordat de suikerziekte de bloedvaatjes in het netvlies aantast. Hierdoor neem de kwaliteit van het zien af. Er kan een laserbehandeling plaatsvinden of een operatie. Tevens moet de diabetespatiënten aangepaste leefregels voor voeding en medicijnen naleven.

Meer informatie: Ouderenzorg: verpleegkunde en mantelzorg.

Lees verder

• Ouderenzorg: artrose, osteoporose, diabetes mellitus
• Ouderenzorg: hart- en longziekte, beroerte, ziekte Parkinson
• Ouderenzorg: incontinentie/obstipatie bij ouderen
• Ouderenzorg: lichamelijke veranderingen bij ouderen
• Ouderenzorg: vallen bij ouderen – oorzaken/interventies