Rosacea: rode kleur wangen+ neus, vlekken gezicht, couperose

Rosacea is een courante rode, acne-achtige, goedaardige, chronische huidaandoening die vele mensen van jong tot oud, maar vooral vrouwen van middelbare leeftijd, treft. De belangrijkste symptomen van rosacea zijn rode, roze, rozerode of soms paarsrode vlekken in het gezicht (wangen en voorhoofd), kleine uitgezette bloedvaatjes (deze fijne vaatverwijding noemt men 'couperose'), die soms vergezeld gaan van puistjes (pustels) en pukkeltjes of bultjes (papels).

Rosacea: rode kleur wangen en neus, vlekken gezicht, couperose

• Wat is rosacea?
• Oorzaken en risicofactoren van rosacea
• Verschijnselen en symptomen van rosacea
• Diagnose en behandeling rosacea
• Wat kunt u zelf doen tegen rosacea?

Wat is rosacea?

Rosacea is een veelvoorkomende rode, acneachtige, goedaardige, chronische huidaandoening die vele mensen van jong tot oud, maar vooral vrouwen van middelbare leeftijd, treft. Mannen hebben er minder vaak last van. De ziekte manifesteert zich vaak op latere leeftijd en komt slechts bij uitzondering voor het 30e levensjaar voor. Deze aandoeningen kenmerkt zich door periodieke ups en downs. Rosacea wordt niet beschouwd als besmettelijk.

De belangrijkste symptomen van rosacea zijn rode, roze, rozerode of soms paars-rode vlekken in het gezicht (wangen en voorhoofd), kleine uitgezette bloedvaatjes (deze fijne vaatverwijding noemt men 'couperose'), die soms vergezeld gaan van puistjes (pustels) en pukkeltjes of bultjes (papels). Rosacea wordt vaak aangezien voor acne. Rosacea wordt daarom ook wel aangeduid als acne rosacea.

Bij ruim de helft van alle patiënten met rosacea komen oogafwijkingen voor, die meestal vrij onschuldig maar soms ook vrij ernstig kunnen zijn.

De oorzaak van rosacea is onbekend. De aandoening is goed te behandelen, doch zelden definitief te genezen. Behandeling richt zich op het onderdrukken van de symptomen.

Oorzaken en risicofactoren van rosacea

De precieze oorzaak van rosacea is nog steeds onbekend. Er lijkt bij een groot aantal mensen een erfelijke component aanwezig te zijn. Vaak hebben patiënten naaste familieleden met rosacea. Er kunnen een aantal uitlokkende factoren worden aangewezen, die een reeds bestaande rosacea kunnen beïnvloeden. De belangrijkste hiervan zijn:

• Voeding: gekruid voedsel, alcohol of koffie.
• Geneesmiddelen: de aandoening verergert door het gebruik van vaatverwijdende middelen.
• Klimaat zonlicht, koude harde wind, een verandering in de luchtvochtigheid, overgang van kou naar warmte, dus ook hete douches of baden.
• Overgevoeligheid: verergering kan optreden door gebruik van bepaalde soorten crèmes, reinigingslotions, cosmetica en shampoo's.
• Infecties: een mijt - Demodex folliculorum - die soms wordt aangetroffen in wijde huidporiën van de neus, de bacterie Helicobacter pylori die wordt geassocieerd met maagzweren en gastro-intestinale aandoeningen.
• Emotionele factoren: stress, angst, angst, schaamte, enz. kunnen leiden tot blozen en verergeren rosacea.
• Hormonale factoren: opvliegers tijdens de menopauze kunnen de klachten doen verergeren.

Rosacea treft vooral blanke mensen met een licht huidtype en vrouwen. Het ontstaat meestal tussen het 30e en 50e levensjaar levensjaar. Erfelijkheid speelt mogelijk een rol bij het ontstaan van deze aandoening.

Verschijnselen en symptomen van rosacea

De symptomen van rosacea doen zich vooral voor op de neus, de wangen, het voorhoofd en de kin. De klachten ontstaan geleidelijk, hebben de neiging allengs te verergeren en ze verschillen van persoon tot persoon. Kenmerkende symptomen van rosacea zijn:

• Blozen of blozende wangen waarbij de roodheid in tegenstelling tot gewoon blozen soms uren aanhoudt;
• Blijvende roodheid;
• Pukkels of bultjes (papels);
• Puistjes (pustels);
• Uitgezette bloedvaatjes (couperose).

De papels en pustels treden vaak aanvalsgewijs op. Onbehandeld, heeft rosacea de neiging om geleidelijk te verergeren. Er kunnen op den duur grotere puistjes en infiltraten (dikke rode schijven) in de huid ontstaan. Sommige patiënten krijgen last van een opgezwollen huid, waarbij de huid verruwt en hard en knobbelig wordt. Er kunnen grofweg twee typen zwellingen van de huid onderscheiden worden. Sommige ontstaan door ophoping van vocht (oedeem) en voelen zacht aan. Deze verdwijnen vanzelf. Weer andere zwellingen zijn het gevolg van toename van bindweefsel in de huid. Deze zwellingen zijn knobbelig en voelen harder aan en verdwijnen niet spontaan. Het bekendste is het zogeheten rhinophyma, ook wel knobbelneus of bloemkoolneus genoemd (zie foto). Door een voortdurende toename van het bindweefsel en de talgklieren van de neus, ontstaat een plompe vorm en een onregelmatig oppervlak. Deze aandoening treedt nagenoeg alleen op bij oudere mannen.

Oogafwijkingen kunnen ook vorkomen bij mensen met rosacea voor. Men kan hierbij denken aan de volgende oogafwijkingen:

• Blefaritis: ontsteking van de randen van de oogleden;
• Keratoconjunctivitis: ontsteking van het hoornvlies en het bindvlies van het oog;
• Geïrriteerde ogen: droge ogen, branderigheid, steken, vermoeide, tranende ogen en een aanhoudend gevoel alsof er iets in het oog zit (gevoel van zandkorrels of stofje in het oog).

Voorts blijkt dat migraine bij relatief veel patiënten met rosacea voorkomt.

Diagnose en behandeling rosacea

Rosacea wordt meestal gediagnosticeerd op basis van de karakteristieke symptomen. Over het algemeen zijn geen aanvullende tests nodig om de diagnose te kunnen stellen. In bijzondere gevallen kan een huidbiopsie nodig zijn om de diagnose van rosacea te bevestigen. Soms kan de dermatoloog ook besluiten om allergietesten uit te voeren, teneinde een bijkomende allergie voor bepaalde stoffen uit te sluiten.

Er zijn vele mogelijke behandelingen van rosacea, afhankelijk van de ernst en de omvang van de symptomen. Behandeling richt zich op het onder controle houden van de symptomen. Bij stopzetting van de behandeling, kunnen de klachten na verloop van tijd weer de kop opsteken. Beschikbare medische behandelingen zijn:

• lokale behandeling met een metronidazolgel of een antibioticum;
• orale behandeling met tetracycline of retinoïde;
• uitgezette adertjes of vaatverwijdinkjes (couperose) kunnen worden behandeld met lasertherapie;
• rhinophyma kan middels heelkundige correctie behandeld worden (hierbij worden stukjes neushuid afgeschaafd).

Wat kunt u zelf doen tegen rosacea?

Er zijn een aantal factoren die rosacea uitlokken. Het vermijden van deze potentiële triggers kan helpen de symptomen te verlichten en het opflakkeren van de aandoening te voorkomen. Het kan nuttig zijn om een persoonlijk eetdagboek van voedingsmiddelen en andere triggers bij te houden die de symptomen verergeren. Individuele reactiepatronen variëren sterk wat betreft rosacea. Wat bij de ene persoon van invloed is op de aandoening, hoeft voor een ander niet te gelden en vice versa.

Vermijd middelen die vaatverwijding veroorzaken, zoals kruidig voedsel en alcohol. Roken iriteert de huid en is ook een trigger. Stop met roken en ga rokerige ruimtes uit de weg. Vermijd irritatie van de huid door extreme koude, gure wind en blootstelling aan zonlicht. Vermijd bij de verzorging van de huid potentiële huidirriterende middelen, douche niet te heet, was het gezicht altijd met handwarm water, gebruik geen (ruw) washandje en dep het gezicht voorzichtig droog, vooral niet wrijven.

Klik hier voor een artikelenreeks over huidaandoeningen en huiduitslag.

Lees verder

• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid
• Jeukende huid of jeuk aan de huid: plaatselijk, hele lichaam
• Huiduitslag: rode vlekken huid baby, kind, volwassene & jeuk
• Bruine vlekken op de huid: nek, hand, gezicht, schouder, arm
• Ziekte van Grover: symptomen sterk jeukende huidaandoening