Stress: de invloed van een ramp op het mentale leven

Een natuurramp zoals die in Japan in maart 2011 heeft niet alleen ernstige materiële schade tot gevolg, maar legt ook een zware hypotheek op de gezondheid van de slachtoffers op lange termijn. Het verwerken van een extreem zware catastrofe zoals een aardbeving gevolgd door een tsunami en een nucleaire ramp kan nog jaren later leiden tot postraumatische stress, depressie en angststoornissen.

Materiële en menselijke schade van een natuurramp

In maart 2011 werd Japan opgeschrikt door een verschrikkelijke natuurramp: een aardbeving met een verwoestende tsunami als gevolg. Bovendien kwamen meerdere kernreactoren in de problemen en dreigt er een nucleaire besmetting. Duizenden huizen en gebouwen werden verwoest en honderdduizenden mensen raakten al hun bezittingen kwijt. Tienduizenden mensen verloren het leven. Naast deze materiële gevolgen van de aardbeving krijgen de slachtoffers ook te maken met mentale gevolgen.

Het verwerken van extreme tegenslagen

Het is niet makkelijk om met tegenslagen om te gaan, zoals bijvoorbeeld het verlies van een geliefde of de verwoesting van al je bezittingen. Bij slachtoffers van een aardbeving en een tsunami wordt deze verwerking nog extra moeilijk. Extreem zware materiële schade zoals het verlies van je bezittingen gaat in dat geval gepaard met zware psychologische tegenslag, zoals het verlies van geliefde familieleden of het oplopen van fysieke schade aan je lichaam door nucleaire besmetting.

Posttraumatische stress na een ramp

Het verwerken van die uiterst zware tegenslagen leidt vaak tot stress, zelfs nog lang na de ramp zelf. Men spreekt dan vaak van posttraumatische stress: stress die een gevolg is van een toestand waarbij een persoon onder uitermate zware fysieke en mentale druk heeft gestaan. Voorbeelden van zulke toestanden zijn: oorlog, aardbeving, overstroming, ernstige verkeersongevallen...In zulke situaties heeft het slachtoffer doorgaans sterke angsten moeten doorstaan, al dan niet gepaard gaand met hevige fysieke pijn en de vrees om te sterven.

Angst en stress blijft voortduren

Wanneer eens het ergste leed lijkt geleden, is het nog niet zeker of je kan beginnen met verwerkingsproces. In het geval van een aardbeving heb je nog vaak te maken met naschokken, wat weer voor extra stress blijft zorgen. Als je dan net bekomen bent van de ramp, word je als slachtoffer nog extra angst aangejaagd door naschokken. Bovendien komt daar in het geval van de aardbeving van Japan in 2011 nog de onzekerheid bij van een nucleaire ramp. Wat dit laatste betreft is de angst voor nucleaire besmetting bij de bevolking enorm, vooral omdat men de omvang van het gevaar zo vlak na een aardbeving maar moeilijk kan inschatten.

Mentale gevolgen op lange termijn

Nog lang na de ramp zullen slachtoffers het moeilijk hebben om extreme tegenslagen zoals een aardbeving of een nucleaire ramp te verwerken. Slachtoffers kunnen fysieke aandoeningen gaan ontwikkelen en lopen een kans op depressie, angsstoornissen, en mentale problemen. Het komt er op aan om de slachtoffers zo goed mogelijk te begeleiden op psychologisch vlak en te laten opvolgen door een psycholoog die gespecialiseerd is in het opvangen van slachtoffers van dergelijke rampen.