Hik (singultis): wat is het, hik stoppen, hikken bij baby's

De hik is een plotselinge, krachtige beweging of samentrekking van het middenrif, hetgeen het zo kenmerken hikgeluid veroorzaakt. De hik vinden de meeste mensen vervelend en soms kan het ook pijnlijk zijn. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen een kortdurende en een chronische vorm. Kortdurende hik komt veel voor, iedereen is ermee bekend. Kortdurende hik is onschuldig en behoeft geen behandeling. Bij chronische hik zal men op zoek gaan naar de onderliggende oorzaak.

Hik (singultis) : wat is de hik, hik stoppen, hikken bij baby's

• Wat is de hik?
• Oorzaken hik
• Hik stoppen

Wat is de hik?

De hik is een plotselinge, krachtige, onwillekeurige samentrekking (spasme) van het middenrif, ook wel diafragma genoemd. Het middenrif is een gespierde wand tussen buik en longen. Deze spiergroep scheidt de borstholte van de buikholte. Door deze onwillekeurige samentrekking ontstaat een zeer snelle inademing, die stokt door sluiting van de stemspleet (de spleet tussen de stemplooien of stembanden, ook wel rima glottidis genoemd). Deze sluiting produceert het typische hikgeluid.

Hik ontstaat spontaan en de frequentie kan variëren van 2 tot 60 keer per minuut. Het is een courant verschijnsel die meestal onschuldig en van korte duur is. Het is onaangenaam en lastig, maar vaak ook niet meer dan dat.

Oorzaken hik

In de meeste gevallen is er geen duidelijke oorzaak voor de hik. Hik kan ontstaan door onder meer de volgende oorzaken:

• Eet- en drinkgewoonten: te snel eten en drinken en niet goed kauwen; overmatig eten (in het bijzonder vet of kruidig voedsel);
• het drinken van te veel koolzuurhoudende dranken of alcohol. Door deze factoren worden de zenuwen in de keel en het middenrif geprikkeld, waardoor er krampen ontstaan in het middenrif.
• Ziekten aan aandoeningen: elke ziekte of aandoening die de zenuwen die betrekking hebben op het middenrif irriteren, zoals leveraandoeningen, longontsteking of andere longaandoeningen.
• Andere aandoeningen, zoals hersenvliesontsteking (meningitis), maagslijmvliesontsteking (gastritis), hernia diaphragmatica (hernia van het middenrif), bepaalde hartziekten en bepaalde hersenaandoeningen.
• Sommige medicijnen kunnen ook de hik als neveneffect hebben, zoals een aantal benzodiazepinen.
• Schadelijke dampen kunnen ook leiden tot de hik.
• Emotionele stress en plotselinge opwinding kunnen ook leiden tot de hik.
• Tabakgebruik

Er wordt onderscheid gemaakt tussen kortdurende of acute en chronische hikaanvallen. Bij een duur van meer dan 48 uur, is er sprake van een chronische hikaanval. Vooral medicijngebruik of voornoemde aandoeningen kunnen aanhoudende of chronische hik veroorzaken. Chronische hik kan leiden tot allerlei (ernstige) klachten, waaronder ondervoeding en gewichtsverlies, uitputting, uitdroging (dehydratie), oververmoeidheid en slapeloosheid.

Hik stoppen

De meeste hikaanvallen zijn snel weer over; vaak al na enkele minuten zonder iets te hoeven doen. Er is slechts zelden sprake van een medische noodsituatie. Raadpleeg de arts als de hik langer duurt dan drie uur, of als u er niet meer door kunt eten of slapen. Hik die langer duurt dan enkele uren kan tot pijn in de borst en uitputting leiden.

Wanneer aanhoudende hik gepaard gaat met andere klachten, zoals buikpijn, koorts, kortademigheid, braken, ophoesten van bloed of een samengeknepen gevoel (van de keel), dan moet een arts geraadpleegd worden.

Er zijn talloze maatregelen bekend die een hikaanval zouden kunnen stoppen door een geforceerde onderbreking van de ademhaling. Voorbeelden hiervan zijn het inhouden van de adem, snel een glas water leegdrinken, het laten schrikken van de persoon in kwestie of gorgelen met water. Een andere veelgehoorde techniek om de hik te laten stoppen, is ontspannen op de bank gaan liggen waarbij men zich concentreert op de ademhaling. Bij chronische hik helpen deze maatregelen niet.

Bij chronische hik zal de (huis)arts op zoek gaan naar de onderliggende oorzaak en proberen deze te bestrijden. Bij chronische hik kan medicamenteuze behandeling nodig zijn. deze medicijnen hebben soms vervelende bijwerkingen. In sommige ernstige gevallen is een chirurgische behandeling waarbij de N. phrenicus - een zenuw die een rol speelt bij de hik - wordt doorgesneden of geblokkeerd, het laatste redmiddel. Deze behandeling wordt zelden uitgevoerd en dan alleen in die gevallen waarbij de patiënt niet reageert op andere behandelingen. Deze ingreep kan nadelige gevolgen hebben voor de ademhaling.

Lees verder

• Symptomen uitdroging/uitdrogingsverschijnselen (o.a. baby)