Hoge bloeddruk, olijfblad en hibiscus

Hoge bloeddruk? Te hoog cholesterol? Naast een gezonde voeding en een bewegende leefstijl kunnen ook geneeskrachtige planten mee helpen om de conditie van uw hart en bloedvaten te verbeteren. Kruiden zoals meidoorn en knoflook zijn er voor bekend maar ook olijfblad en hibiscus kunnen uw bloeddruk reguleren.

Olijfblad (Olea europaea)

Eén van de meest interessante kruiden om toe te passen bij hypertensie is het olijfboomblad (Olea europaea). Het bevat als voornaamste werkzame stof oleuropeïne, een bittere stof die behoort tot de iridoïdglycosiden en waarvan de werking ondersteund wordt door polyfenolen zoals het bioflavonoïde luteoline. Van olijfbladextract is een dosis afhankelijk hypotensief (bloed-drukverlagend) effect aangetoond. In standaard dierenmodellen voor het testen van bloeddrukverlagende medicijnen blijkt olijfbladextract de door L-NAME (nitro-L-arginine methylesther) chemisch opgewekte bloed­drukverhoging te kunnen neutraliseren. In een klinische trial leidt een waterig extract van olijfblad tot een significante bloeddrukdaling en een klinisch onderzoek bij tweelingen toonde aan dat 1000 mg olijfbladextract na 6 weken leidde tot een significante daling van de systolische bloed­druk met 13 mm kwikdruk (en van de diastolische bloeddruk met 5 mm kwikdruk).

Er zijn minstens twee verklaringen voor dit bloeddrukverlagende effect. Vooreerst zou olijfblad door het inhiberen (remmen) van het ACE (Angiotensine Converting Enzyme) de omzetting van angiotensine 1 tot het bloeddrukverhogende hormoon angiotensine 2 afremmen. Verder zou olijfbladextract door een antioxiderende werking de door het vaatwandendotheel gepro­duceerde stof stikstofmonoxide (NO) beschermen tegen degradatie door vrije radicalen, waardoor de natuurlijke bloedvatverwijdende werking van deze substantie wordt behouden.

Hibiscus sabdariffa

De bloemkelken van Hibiscus sabdariffa (Nederlandse namen: o.a. hibiscus, Jamaicazuring, karkade en roselle) worden in de volks­geneeskunde van verschillende zuiderse landen al lang ingezet bij hypertensie. De laatste jaren is het hypotensieve (bloeddrukverlagend) effect van hibiscus door klinisch onderzoek bevestigd. Zo leidde de dage­lijkse inname van thee van 10 g hibiscus tot een significante verlaging van de gemiddelde systolische bloeddruk van 139 tot 124 mm kwikdruk en van de diastolische bloeddruk van 91 tot 80 mm kwikdruk, en scoorde hierbij even goed als 50 mg van het bloeddrukverlagende medicijn captopril3. Een ander klinisch onderzoek toonde aan dat Hibiscus bij gemiddelde uitgangs­waarden van 146,5 / 97,8 de systolische bloeddruk met gemiddeld 17,1 mm kwikdruk en de diastolische bloeddruk met gemiddeld 12 mm kwik­druk deed dalen. Aangetoond is dat hibiscus dit doet door ondermeer de natriumuitscheiding te bevorderen en net zoals olijfblad de ontspannende werking op de bloedvaten van NO (stikstofmonoxide) te ondersteunen.

Verder mag van zowel van olijfbladextract als van hibiscusextract gezegd worden dat ze helpen het proces van atheroclerose, aderverkalking af te remmen. Niet alleen is er een dosisafhankelijk cholesterolverlagend effect van aangetoond, ze verhinderen vooral de oxidatie van LDL-cholesterol tot oxycholesterol, de "echte slechte" cholestérol die neerslaat op de vaatwand. Zo dankt olijfblad dit effect aan het sterke antioxiderende vermogen van zijn verschillende polyfenolen, die in verschillende tests significant de oxidatie van LDL-cholesterol sterker afremmen dan vitamine E. Ten slotte is ook aangetoond dat olijfbladextract de adhesie (het verkleven) van bloedplaatjes aan de bloedvatwand vermindert en dat hibiscus antitrombotisch (bloedverdunnend) werkt, wat ook de vorming van atherosclerotische plaques (neerslag) helpt af te remmen.

Zowel van het olijfbladex­tract als van hibiscusextract is een uitstekende tolerantie aangetoond, met afwezigheid van acute en chronische toxiciteit.