Brandende mond syndroom: branderig/pijnlijk gevoel mond/tong

Het ‘brandende mond syndroom’ (BMS) is een betrekkelijk zeldzame, doch uiterst onaangename aandoening, welke wordt gekarakteriseerd door een dubbelzijdig brandend gevoel van het mondslijmvlies waarbij geen zichtbare slijmvliesveranderingen zichtbaar zijn. De oorzaak is onbekend. BMS komt veel vaker bij vrouwen dan bij mannen voor. Het syndroom uit zich vooral boven het 40e jaar. Er is geen bewezen effectieve behandeling beschikbaar.

Brandende mond syndroom

• Het brandende mond syndroom
• Symptomen brandende mond syndroom
• Oorzaak brandende mond syndroom
• Diagnose en behandeling brandende mond syndroom

Het brandende mond syndroom

Het brandende mond syndroom (BMS) wordt ook wel mondbranden of Burning mouth syndrome genoemd. Bij BMS is er sprake van een chronische branderige pijn in de mond. De pijn kan invloed hebben op de tong en slijmvliezen van de mondholte. Dit gaat vaak gepaard met een metaalsmaak, een zoute of zelfs bloederige smaak in de mond en een droge mond. De pijn kan ernstig zijn, alsof de mond is verbrand. Het is onbekend wat de oorzaak van het brandende mond syndroom is. Aan de tong of slijmvliezen zijn geen afwijkingen zichtbaar. Aard en karakter van de klachten kunnen sterk verschillen van patiënt tot patiënt. Wanneer de klachten zich beperken tot de tong, spreekt men van glossodynie.

Symptomen brandende mond syndroom

Vaak ontstaan de klachten plotseling. De symptomen van brandende mond syndroom zijn onder meer:

• Een hinderlijk brandend gevoel aan beide zijden van de tong, lippen, het tandvlees, het verhemelte, keel of zelfs gehele mond.
• Een tintelend of verdoofd gevoel in de mond of op het puntje van de tong.
• Een droge mond (terwijl bij onderzoek van de mond de bevochtiging van het slijmvlies toch vrij normaal lijkt te zijn).
• Veranderingen van smaak: metaalsmaak in de mond, of een zoute of bloederig smaak in de mond.
• Verlies van smaak.
• Pijn in de mond.
• De pijn in de mond verergert als de dag vordert.
• Meer dorst.
• Slikproblemen.
• Tandenknarsen tijdens het slapen.

Patiënten beschrijven heel vaak hun klachten alsof zij hun mond of tong aan te heet voedsel hebben verbrand. De aard en ernst van de klachten varieert per patiënt. De klachten treden bijna altijd elke dag op, met in de loop van de dag verergering van de klachten. De klachten kunnen ook intermitterend zijn, waarbij er zelfs een aantal volledig pijnvrije dagen kunnen zijn. De meeste patiënten hebben dagelijks last van mondbranden, gedurende meerdere maanden en soms zelfs jaren. In de loop der jaren treedt vaak klachtenvermindering op. Bij sommige patiënten blijven de klachten vele jaren en bij hoge uitzondering zelfs levenslang bestaan.

Uit onderzoek blijkt dat patiënten met mondbrandklachten vaker last hebben van onder meer neerslachtigheid en chronische lage rugpijn, terwijl deze klachten niet in verband lijken te staan met de klachten over mondbranden.

Oorzaak brandende mond syndroom

De oorzaak is onbekend. Sommige onderzoekers suggereren dat het brandende mond syndroom is gerelateerd aan problemen met sensorische- en smaakzenuwen van het perifere of centrale zenuwstelsel. De oorzaak is in dat geval neurologisch van aard.

Oorzaken van mondbranden met zichtbare slijmvliesveranderingen zijn:

• Candidose: een schimmelinfectie.
• Landkaarttong of lingua geographica: een onschuldige aandoening van de tong.
• Mucocutane aandoeningen: aandoeningen met betrekking tot huid en slijmvliezen en dan in dit geval waarbij de afwijkingen van het mondslijmvlies gepaard kunnen gaan met een gevoel van branderigheid: lichen planus, erythema multiforme, pemphigus vulgaris en slijmvliespemfigoïd.
• Stomatitis: een pijnlijke ontsteking van het mondslijmvlies en de tong.

Diagnose en behandeling brandende mond syndroom

De diagnose kan pas gesteld worden door eerst andere aandoeningen die mondklachten veroorzaken uit te sluiten. Indien andere oorzaken zijn uitgesloten, er geen zichtbare afwijkingen van het slijmvlies zijn vastgesteld die kunnen wijzen op een primaire slijmvliesaandoening of een onderliggende systemische aandoening, de patiënt toch klaagt over een branderig gevoel aan beide zijden in de mond en de klachten langer dan zes maanden aanhouden, wordt er gesproken van BMS.

Doordat de oorzaak onduidelijk is, zijn er geen effectieve, op de oorzaak gerichte behandelingsmogelijkheden voor dit syndroom voorhanden. Er is tot nu toe geen bewezen effectieve behandelmethode beschikbaar. In de praktijk komt het vooral neer op een goede uitleg en geruststelling dat er niet sprake is van een kwaadaardige ziekte. Neuropathische pijnmedicatie kan verlichting van de klachten geven. Een recent onderzoek onder BMS-patiënten wijst erop dat antidepressiva en anxiolytica (angstremmers) bij sommige mensen enige verbetering van de klachten kunnen geven. Psychologische ondersteuning en ontspanningstherapie kunnen ook helpen de klachten te reduceren.

Klik hier voor een special over mond- en tongaandoeningen.

Lees verder

• Mond (tong) aandoeningen: aften/zweertjes/ontsteking/ (pijn)
• Mondkanker & tongkanker (tong- en mondaandoeningen)
• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid