Keelkanker: oorzaken, symptomen, behandeling en prognose
Bij keelkanker is er een kwaadaardige tumor aanwezig in of bij het strottenhoofd. Keelkanker staat ook bekend als strottenhoofdkanker of hoofdhalskanker. Het risico op keelkanker kan aanzienlijk verminderd worden door niet te roken en te pruimen en alcoholgebruik te beperken. Er is groeiend bewijs dat keelkanker die veroorzaakt is door HPV anders is dan keelkanker waar het virus geen rol speelt. Bij patiënten met een HPV-positieve tumor is de prognosegunstiger.Keelkanker
- keelkanker: inleiding
- Klachten en symptomen keelkanker
- Risicofactoren keelkanker
- Diagnose keelkanker
- Behandeling keelkanker
- Prognose keelkanker
keelkanker: inleiding
De keelholte (farynx) is een holle buis van ongeveer 5 cm lang, die achter de neus begint en eindigt bovenaan de luchtpijp en de slokdarm. Keelkanker verwijst naar kwaadaardige tumoren die zich ontwikkelen in de keel (farynx), strottenhoofd (larynx) of amandelen. Men kan het risico op keelkanker verminderen door niet te roken en te pruimen en alcoholgebruik te beperken.Klachten en symptomen keelkanker
Mogelijke symptomen van keelkanker zijn onder meer:- Hoesten;
- Pijn of moeite met slikken;
- Oorpijn;
- Onophoudelijke keelpijn, een zere keel;
- Een knobbeltje of zweer in de keel die niet geneest;
- Veranderingen in de stem, zoals heesheid;
- Gewichtsverlies.
Risicofactoren keelkanker
De volgende factoren verhogen het risico op keelkanker:- Blootstelling aan asbest;
- Overmatig gebruik van alcohol;
- HPV (humaan papillomavirus), een seksueel overdraagbare aandoening (SOA);
- Slechte mondhygiëne;
- Een gebrek aan groenten en fruit;
- (Passief) roken of pruimen.
Er is groeiend bewijs dat keelkanker die veroorzaakt is door HPV anders is dan keelkanker waar het virus geen rol speelt. Uit een studie van Kian Ang c.s. in The New England Journal of Medicine blijkt dat de patiënten met squameus celcarcinoom in de keel in twee categorieën zijn te verdelen:
- HPV-positieven; en
- HPV-negatieven.
Bij patiënten met een HPV-positieve tumor is de prognosegunstiger. In vergelijking met HPV-negatieve keelkankerpatiënten is het risico om binnen drie jaar te overlijden maar liefst 58 procent lager.¹
Het human papilloma virus (HPV) dat verspreid wordt door onbeschermde orale seks lijkt nu de belangrijkste oorzaak van keelkanker bij mensen jonger dan 50 jaar, zo waarschuwen wetenschappers. Een Amerikaanse studie uit 2011 bij 271 mensen toonde aan dat mensen met meer dan zes seksuele partners bijna 9 keer meer risico lopen op de ziekte dan anderen en degenen die het virus opliepen, hadden 32 keer meer kans om kanker te ontwikkelen.
Diagnose keelkanker
De arts kan met behulp van een spiegeltje een tumor in de keel opsporen en bekijken. Dit kan de arts ook doen met een endoscoop (een apparaat dat voorzien is van een lichtbron en andere optische onderdelen waardoor het mogelijk de keel van binnenuit te belichten en te bestuderen), of een laryngoscoop (een instrument met spiegels waarmee het strottenhoofd bekeken kan worden). Als afwijkingen worden gevonden tijdens endoscopie of laryngoscopie, kan de arts meteen een weefselmonster worden nemen voor nader onderzoek.Beeldvormend onderzoek behoort ook tot de mogelijkheden. Door middel van beeldvormend onderzoek, zoals een CT-scan (computertomografie) en een MRI (magnetic resonance imaging), kan de arts de plaats en omvang van de tumor bepalen.
Behandeling keelkanker
De behandeling is afhankelijk van veel factoren, zoals de locatie en het stadium van de kanker (de plaats en grootte van de tumor, mogelijke doorgroei in omliggend weefsel en uitzaaiingen), de algehele gezondheid van de patiënt en zijn persoonlijke voorkeuren. Bespreek de voordelen en risico's van alle behandelopties met de arts. De patiënt bepaalt samen met de arts welke behandelingen het meest geschikt zijn voor zijn situatie.Behandeling van keelkanker bestaat meestal uit één of meer van de volgende opties:
- Chemotherapie;
- Radiotherapie;
- Operatie waarbij de kanker en soms de regionale lymfeklieren of een deel van de keel of strottenhoofd verwijderd worden.
Een ander belangrijk onderdeel van de behandeling is om niet langer van tabak en alcohol te gebruiken.
Behandeling voor keelkanker veroorzaakt vaak complicaties. Na een ooperatie bijvoorbeeld, heeft de patiënt een opening (tracheostoma) in de hals naar buiten, waardoor hij voortaan ademt. Andere mogelijke complicaties zijn:
- Moeite met eten of slikken;
- Nekstijfheid en pijn;
- Ademhalingsproblemen;
- Spraakproblemen.
Prognose keelkanker
Indien keelkanker in een vroegtijdig stadium wordt ontdekt, dan is er ongeveer 90 procent kans op genezing. Als de kanker zich verspreidt naar de omliggende weefsels of lymfeklieren in de hals, dan is dit percentage ongeveer 50 tot 60 procent. Zodra de kanker is uitgezaaid naar andere delen van het lichaam, dan wordt het als ongeneeslijk beschouwd en is de behandeling palliatief.² Vroege opsporing van keelkanker is belangrijk voor een goede prognose.Klik hier voor een special over kanker en klik hier voor een special over strottenhoofdaandoeningen.
Noten
- NEJM 2010, doi:10.1056/NEJMoa0912217: Human Papillomavirus and Survival of Patients with Oropharyngeal
- CancerNational Cancer Institute Staff. (n.d.) Throat (laryngeal and pharyngeal) cancer. http://www.cancer.gov/cancertopics/types/throat
Lees verder
Gerelateerde artikelen
Prolactinoom: oorzaken, symptomen en behandeling Een prolactinoom is een tumor die teveel prolactine produceert. Deze tum…Maagkanker oorzaken, symptomen en behandeling De maag is een soort van holle zak die voor tijdelijke opslag en ontsmettin…
Slokdarmkanker oorzaken, symptomen en behandeling De slokdarm is een gespierde holle buis die het voedsel van de mondholt…
Knobbeltje in de borst, borstkanker? Twaalfduizend keer per jaar wordt bij vrouwen borstkanker gediagnosticeerd en is daa…
Leverkanker, oorzaken, symptomen en behandeling De lever is betrokken is bij de afbraak van gevaarlijke stoffen voor het…
Bronnen en referenties
- National Cancer Institute Staff. (n.d.) Throat (laryngeal and pharyngeal) cancer. http://www.cancer.gov/cancertopics/types/throat
- NEJM 2010, doi:10.1056/NEJMoa0912217: Human Papillomavirus and Survival of Patients with Oropharyngeal Cancer
Reageer op het artikel "Keelkanker: oorzaken, symptomen, behandeling en prognose"
Reacties
Mel, 29-04-2012 16:54 #2
Thomas, de kans dat je op jouw leeftijd een ernstige ziekte hebt, is erg klein. De klachten die je hebt kunnen het gevolg zijn van een scala aan andere biologische factoren maar ook psychische factoren. Je zorgen maken om iets kan ook zorgen voor sensaties als een brok in de keel, langzamere genezing van kwaaltjes, e.d.
Het is wel belangrijk om biologische factoren uit te sluiten. MRI, CT- en bloedonderzoek zijn hier voorbeelden van en het lijkt alsof je hiervoor al veel hebt laten doen. Ik neem aan dat daar niks uitgekomen is, maar dat je dit niet gerust stelt?
Als je meer geruststelling wil, is het een idee om met je huisarts te overleggen over een second opinion. Het is daarbij wel belangrijk te concretiseren wat er gedaan zal worden en of/hoe je dat zal geruststellen. Bijvoorbeeld: als er een nieuwe MRI gedaan zal worden en er komt niks uit, kun je daar dan iets mee? Zo niet, wat gaat je gerust stellen en is die verwachting haalbaar?
Sommige klachten ben helaas geen duidelijke aanwijsbare oorzaak en als we dan duidelijke antwoorden willen, zullen we hoe dan ook worden teleurgesteld.
Daarbij: kunnen je ouders niet helpen hierbij? Het lijkt alsof je er alleen voor staat, kunnen zij niet met je huisarts overleggen? Problemen tussen of met je ouders, problemen op school (pesten bijvoorbeeld) kunnen voor kinderen en jongeren ook de oorzaak zijn van een hele hoop klachten. Is er een schoolpsycholoog aanwezig aan wie je je zorgen (over je lichaam) kwijt kan?
Het is wel belangrijk dat je er over praat in je omgeving. Je draagt een veel te zware last met je mee.
Hoop dat je je snel weer beter voelt.
Mel
Thomas, 01-02-2012 22:08 #1
Hallo,
ik ben Thomas een jongen van 14 jaar over 4 dagen 15. en ik leef in een wereld van angst voor kanker waar ik al jaren mee zit. ik heb veel onderzoeken gedaan, ik heeb een mri scan van mijn hersenen gehad een onderzoek van mijn evenwichts orgaan door mij draaiduizeligheid en een bloedonderzoek voor de verdikte lymfeklieren die in mijn hele lichaam zijn verdikt. sinds zeker 7 maanden heb ik veel last met slikken. het lijkt net of er een knobbel onder mijn strotten hoofd zit. Stem veranderingen zijn hierbij duidelijk aanwezig waarvan ik niet weet of het de baard in de keel is of een symptoom van keelkanker… Mijn huisarts vind mij maar een hypochonder omdat ik het zegmaar altijd al fout heb gehad. Het lijkt net of ik nu gewoon niet meer serieus wordt genomen. Mijn vraag is dat als ik door mijn hele lichaam wel 18 verdikte lymfeklieren heb met een doorsnede van gemiddeld 2, 5cm en veel last heb met slikken alsof er een knobbel onder mijn strotten hoofd zit en stemveranderingen (waarvan ik niet weet of het de baard in de keel is of iets anders) heb waar ik trouwens al 2, 5 tot 3 jaar in totaal last van heb(de dikke klieren vooral) aanduid naar kanker?