InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Keelkanker: oorzaken, symptomen, behandeling en prognose

Keelkanker: oorzaken, symptomen, behandeling en prognose

Keelkanker: oorzaken, symptomen, behandeling en prognose Bij keelkanker is er een kwaadaardige tumor aanwezig in of bij het strottenhoofd. Keelkanker staat ook bekend als strottenhoofdkanker of hoofdhalskanker. Het risico op keelkanker kan aanzienlijk verminderd worden door niet te roken en te pruimen en alcoholgebruik te beperken. Er is groeiend bewijs dat keelkanker die veroorzaakt is door HPV (afkorting van 'humaan papillomavirus') anders is dan keelkanker waar het virus geen rol speelt. Bij patiënten met een HPV-positieve tumor is de prognose gunstiger. De behandeling is afhankelijk van veel factoren, zoals de locatie en het stadium van de kanker. Behandeling van keelkanker bestaat meestal uit chemotherapie, radiotherapie en/of een operatie waarbij de kanker en soms de regionale lymfeklieren of een deel van de keel of strottenhoofd verwijderd worden.

Keelkanker


keelkanker: inleiding

De keelholte (farynx) is een holle buis van ongeveer 5 cm lang, die achter de neus begint en eindigt bovenaan de luchtpijp en de slokdarm. Keelkanker verwijst naar kwaadaardige tumoren die zich ontwikkelen in de keel (farynx), strottenhoofd (larynx) of amandelen. Men kan het risico op keelkanker verminderen door niet te roken en te pruimen en alcoholgebruik te beperken.

Klachten en symptomen keelkanker

Mogelijke symptomen van keelkanker zijn onder meer:
  • Hoesten;
  • Pijn of moeite met slikken;
  • Oorpijn;
  • Onophoudelijke keelpijn, een zere keel;
  • Een knobbeltje of zweer in de keel die niet geneest;
  • Veranderingen in de stem, zoals heesheid;
  • Gewichtsverlies.

Risicofactoren keelkanker

De volgende factoren verhogen het risico op keelkanker:
  • Blootstelling aan asbest;
  • Overmatig gebruik van alcohol;
  • HPV (humaan papillomavirus), een seksueel overdraagbare aandoening (SOA);
  • Slechte mondhygiëne;
  • Een gebrek aan groenten en fruit;
  • (Passief) roken of pruimen.

Er is groeiend bewijs dat keelkanker die veroorzaakt is door HPV anders is dan keelkanker waar het virus geen rol speelt. Uit een studie van Kian Ang c.s. in The New England Journal of Medicine blijkt dat de patiënten met squameus celcarcinoom in de keel in twee categorieën zijn te verdelen:
  • HPV-positieven; en
  • HPV-negatieven.

Bij patiënten met een HPV-positieve tumor is de prognosegunstiger. In vergelijking met HPV-negatieve keelkankerpatiënten is het risico om binnen drie jaar te overlijden maar liefst 58 procent lager.¹

Orale seks geeft mogelijk groter risico op keelkanker dan roken
Het human papilloma virus (HPV) dat verspreid wordt door onbeschermde orale seks lijkt nu de belangrijkste oorzaak van keelkanker bij mensen jonger dan 50 jaar, zo waarschuwen wetenschappers. Een Amerikaanse studie uit 2011 bij 271 mensen toonde aan dat mensen met meer dan zes seksuele partners bijna 9 keer meer risico lopen op de ziekte dan anderen en degenen die het virus opliepen, hadden 32 keer meer kans om kanker te ontwikkelen.

De risico's van mondwater
Het regelmatig spoelen met mondwater geeft behalve een schoon en fris gevoel, ook een hoger risico op mond- en keelkanker. Uit onderzoek blijkt dat mensen die meer dan drie keer per dag gorgelen met de producten een verhoogde kans hebben op het ontwikkelen van deze ziekten. Het onderzoek onder ruim 1900 patiënten met deze vormen van kanker ondersteunt een eerdere Australische studie uit 2009. Daaruit bleek al dat mondwater met alcohol een verhoogde kans geeft op kanker, doordat kankerverwekkende stoffen gemakkelijker de binnenkant van de mond kunnen binnendringen. Onderzoekers waarschuwen dat mensen daarom af moeten van het routinematig gebruik van mondspoeling en beter gewoon kunnen poetsen en flossen. Doe dat in ieder geval goed, want ook slechte mondhygiëne kan leiden tot mond- en keelkanker, adviseert dokter David Conway van de Universiteit van Glasglow. (Bron: www.telegraaf.nl, 4 april 2014)

Diagnose keelkanker

De arts kan met behulp van een spiegeltje een tumor in de keel opsporen en bekijken. Dit kan de arts ook doen met een endoscoop (een apparaat dat voorzien is van een lichtbron en andere optische onderdelen waardoor het mogelijk de keel van binnenuit te belichten en te bestuderen), of een laryngoscoop (een instrument met spiegels waarmee het strottenhoofd bekeken kan worden). Als afwijkingen worden gevonden tijdens endoscopie of laryngoscopie, kan de arts meteen een weefselmonster worden nemen voor nader onderzoek.

Beeldvormend onderzoek behoort ook tot de mogelijkheden. Door middel van beeldvormend onderzoek, zoals een CT-scan (computertomografie) en een MRI (magnetic resonance imaging), kan de arts de plaats en omvang van de tumor bepalen.

Behandeling keelkanker

De behandeling is afhankelijk van veel factoren, zoals de locatie en het stadium van de kanker (de plaats en grootte van de tumor, mogelijke doorgroei in omliggend weefsel en uitzaaiingen), de algehele gezondheid van de patiënt en zijn persoonlijke voorkeuren. Bespreek de voordelen en risico's van alle behandelopties met de arts. De patiënt bepaalt samen met de arts welke behandelingen het meest geschikt zijn voor zijn situatie.

Behandeling van keelkanker bestaat meestal uit één of meer van de volgende opties:
  • Chemotherapie;
  • Radiotherapie;
  • Operatie waarbij de kanker en soms de regionale lymfeklieren of een deel van de keel of strottenhoofd verwijderd worden.

Een ander belangrijk onderdeel van de behandeling is om niet langer van tabak en alcohol te gebruiken.

Behandeling voor keelkanker veroorzaakt vaak complicaties. Na een operatie bijvoorbeeld, heeft de patiënt een opening (tracheostoma) in de hals naar buiten, waardoor hij voortaan ademt. Andere mogelijke complicaties zijn:
  • Moeite met eten of slikken;
  • Nekstijfheid en pijn;
  • Ademhalingsproblemen;
  • Spraakproblemen.

Prognose keelkanker

Indien keelkanker in een vroegtijdig stadium wordt ontdekt, dan is er ongeveer 90 procent kans op genezing. Als de kanker zich verspreidt naar de omliggende weefsels of lymfeklieren in de hals, dan is dit percentage ongeveer 50 tot 60 procent. Zodra de kanker is uitgezaaid naar andere delen van het lichaam, dan wordt het als ongeneeslijk beschouwd en is de behandeling palliatief.² Vroege opsporing van keelkanker is belangrijk voor een goede prognose.

Klik hier voor een special over strottenhoofdaandoeningen.

Noten
  1. NEJM 2010, doi:10.1056/NEJMoa0912217: Human Papillomavirus and Survival of Patients with Oropharyngeal
  2. CancerNational Cancer Institute Staff. (n.d.) Throat (laryngeal and pharyngeal) cancer. http://www.cancer.gov/cancertopics/types/throat

Lees verder

© 2011 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
Keelkanker symptomen.
Gerelateerde artikelen
Keelkanker oorzaken, symptomen en behandelingKanker ontstaat wanneer cellen zich ongeremd delen en hun functie verliezen. Wanneer een kwaadaardige tumor zover groeit…
Aandoeningen aan de halsAandoeningen aan de hals kunnen veel verschillende oorzaken hebben. Zo kunnen aandoeningen aan de hals veroorzaakt worde…
Aandoeningen: slik- en passageklachtenSlikklachten en passageklachten zijn vervelende klachten omdat men hier vaak veel hinder van kan ondervinden met het inn…
Moeite met slikken en keelpijnMoeite met slikken en keelpijnHet moeite hebben met slikken, een gevoel van een brok in de keel en keelpijn zijn symptomen die vaak samengaan. Bekende…
Hete thee... oorzaak nr. 1 van brandwonden bij kindHete thee... oorzaak nr. 1 van brandwonden bij kindDe risico's van hete thee bij kleine kinderen worden onderschat door menige volwassene. Het gevolg is dat jaarlijks veel…
Bronnen en referenties
  • National Cancer Institute Staff. (n.d.) Throat (laryngeal and pharyngeal) cancer. http://www.cancer.gov/cancertopics/types/throat
  • NEJM 2010, doi:10.1056/NEJMoa0912217: Human Papillomavirus and Survival of Patients with Oropharyngeal Cancer

Reageer op het artikel "Keelkanker: oorzaken, symptomen, behandeling en prognose"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Pepita, 02-04-2014 14:05 #5
Hallo… Wat kan ik verwachten na de behandeling van hpv virus keelkanker. Na 7 weken bestraling en 3 chemokuren is het niet mogelijk om nog te kunnen eten. Hoelang duurt dit? Hebben wij het dan over maanden of 1 jaar?
Alvast bedankt voor reactie.

Groeten petra Reactie infoteur, 05-04-2014
U kunt deze vragen het beste voorleggen aan uw behandeld arts.

Christelle, 03-09-2013 13:21 #4
Hallo

Sinds een paar dagen heb ik nu last van iets in mijn keel en slijm. En na het lezen van enkele artikels online ben ik helemaal in paniek geraakt. Ik ben op zoek gegaan naar verschillende symptomen en ik heb geen last van mijn oren, ben niet hees en hoest niet. Maar toch denk ik dat ik misschien keelkanker heb. Ik ben zeker van plan om naar de dokter te gaan maar die gaat mij weer doorverwijzen naar een andere en tegen de tijd dat ze die vinden (de tumor) kan het zijn dat die 10 keer zo groot is?!
Ik ben een meisje en ben 20 jaar. Ik heb nooit orale sex maar rook en drink af en toe wel eens een glaasje. AUB stel mij gerust en zeg dat het ONMOGENLIJK is dat ik keelkanker heb.

Veel groetjes

Christelle Reactie infoteur, 19-09-2013
Last van keelpijn met slijmvorming is niet direct iets om je zorgen over te maken. Keelpijn wordt meestal veroorzaakt door een ontsteking, maar ook overbelasting (veel praten of verkeren in een rokerige ruimte bijvoorbeeld) kan een oorzaak zijn. Keelpijn gaat normaal gesproken binnen een week vanzelf over. Bel je huisarts als je zieker wordt en je niet meer kunt slikken. Ook als je klachten langer aanhouden dan een week (zonder verbetering) is het verstandig om de huisarts te bezoeken.

Danny, 04-02-2013 18:57 #3
Hallo mijn naam is Danny ik heb een vraag over keelkanker. Op het nieuws werd gezegd dat orale sex de kans verhoogt op keelkanker. Mijn vriendin in ingeënt tegen baarmoederhalskanker en we hebben alle 2 geen soa's. Lopen we nog steeds een verhoogde kans op keelkanker? Ps we roken alle2 niet en drinken zelden alcohol.
ik zou graag willen weten of we ons zorgen moeten maken.

Mvg Danny Reactie infoteur, 05-02-2013
Keelkanker kan onder meer worden veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Dit virus wordt verspreid via de slijmvliezen. Door onveilige (orale) seks kan het worden doorgegeven. In de laatste dertig jaar is het aantal dragers van het HPV-virus met ruim een derde toegenomen. Vooral jonge, blanke mannen hebben vaker het HPV-virus. Naast mond- en keelkanker, kan het ook penis- en anuskanker veroorzaken. Daarom wordt nu onderzocht of jonge mannen tegen het virus ingeënt zouden moeten worden. Bij meisjes gebeurt dit al om baarmoederhalskanker te voorkomen. Lees hier verder: www.hpvtest.nl

Mel, 29-04-2012 16:54 #2
Thomas, de kans dat je op jouw leeftijd een ernstige ziekte hebt, is erg klein. De klachten die je hebt kunnen het gevolg zijn van een scala aan andere biologische factoren maar ook psychische factoren. Je zorgen maken om iets kan ook zorgen voor sensaties als een brok in de keel, langzamere genezing van kwaaltjes, e.d.
Het is wel belangrijk om biologische factoren uit te sluiten. MRI, CT- en bloedonderzoek zijn hier voorbeelden van en het lijkt alsof je hiervoor al veel hebt laten doen. Ik neem aan dat daar niks uitgekomen is, maar dat je dit niet gerust stelt?
Als je meer geruststelling wil, is het een idee om met je huisarts te overleggen over een second opinion. Het is daarbij wel belangrijk te concretiseren wat er gedaan zal worden en of/hoe je dat zal geruststellen. Bijvoorbeeld: als er een nieuwe MRI gedaan zal worden en er komt niks uit, kun je daar dan iets mee? Zo niet, wat gaat je gerust stellen en is die verwachting haalbaar?
Sommige klachten ben helaas geen duidelijke aanwijsbare oorzaak en als we dan duidelijke antwoorden willen, zullen we hoe dan ook worden teleurgesteld.

Daarbij: kunnen je ouders niet helpen hierbij? Het lijkt alsof je er alleen voor staat, kunnen zij niet met je huisarts overleggen? Problemen tussen of met je ouders, problemen op school (pesten bijvoorbeeld) kunnen voor kinderen en jongeren ook de oorzaak zijn van een hele hoop klachten. Is er een schoolpsycholoog aanwezig aan wie je je zorgen (over je lichaam) kwijt kan?

Het is wel belangrijk dat je er over praat in je omgeving. Je draagt een veel te zware last met je mee.

Hoop dat je je snel weer beter voelt.

Mel

Thomas, 01-02-2012 22:08 #1
Hallo,
ik ben Thomas een jongen van 14 jaar over 4 dagen 15. en ik leef in een wereld van angst voor kanker waar ik al jaren mee zit. ik heb veel onderzoeken gedaan, ik heeb een mri scan van mijn hersenen gehad een onderzoek van mijn evenwichts orgaan door mij draaiduizeligheid en een bloedonderzoek voor de verdikte lymfeklieren die in mijn hele lichaam zijn verdikt. sinds zeker 7 maanden heb ik veel last met slikken. het lijkt net of er een knobbel onder mijn strotten hoofd zit. Stem veranderingen zijn hierbij duidelijk aanwezig waarvan ik niet weet of het de baard in de keel is of een symptoom van keelkanker… Mijn huisarts vind mij maar een hypochonder omdat ik het zegmaar altijd al fout heb gehad. Het lijkt net of ik nu gewoon niet meer serieus wordt genomen. Mijn vraag is dat als ik door mijn hele lichaam wel 18 verdikte lymfeklieren heb met een doorsnede van gemiddeld 2,5cm en veel last heb met slikken alsof er een knobbel onder mijn strotten hoofd zit en stemveranderingen (waarvan ik niet weet of het de baard in de keel is of iets anders) heb waar ik trouwens al 2,5 tot 3 jaar in totaal last van heb(de dikke klieren vooral) aanduid naar kanker?

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Kanker, gezwellen en tumoren
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!