Hoe werkt ons hart?

Jaarlijks worden veel mensen getroffen door een hartkwaal. De klachten en verschijnselen hebben grote invloed op het leven van de patiënten en hun omgeving. Na een bezoek aan de cardioloog blijven toch veel mensen zitten met vragen over de werking van het hart.

Hoe ziet het hart er uit?

Het hart is een zeer krachtige spier in het lichaam. Het bestaat uit twee boezems (een soort voorportalen) en twee hartkamers. Boezems en kamers zijn van elkaar gescheiden door een stevige plaat van bindweefsel. Het bloed dat naar de boezems wordt toegevoerd, is afkomstig van aders of slagaders.

De hartspier is niet te vergelijken met andere spieren in het menselijk lichaam omdat het een holle spier is. Eigenlijk bestaat het hart uit een heel netwerk van spiercellen die door samentrekking de holte kleiner maken en door ontspanning de holte vergroten, een proces dat zich doorlopend afspeelt in 2 boezems en 2 kamers.

Hoe werkt het hart?

Tijdens de bloedcirculatie wordt het bloed door het hele lichaam gepompt:

• door samen te trekken (te contraheren) stuwt de hartspier het bloed weg in de slagaders;
• de linkerkamer pompt daarbij zuurstofrijk bloed het lichaam in, bedoeld voor de organen;
• via de aders komt zuurstofarm bloed van de organen weer terug in de rechterboezem. Deze fase wordt ook wel de vulfase genoemd;
• zodra de boezem is volgelopen, trekt zich deze samen (de contractie);
• doordat de hartkleppen tijdens het samentrekken zijn geopend, kan het bloed in de rechter hartkamer worden geperst;
• is de kamer gevuld, dan sluiten zich de hartkleppen weer, zodat geen bloed kan terugvloeien;
• vanuit de rechterkamer wordt het bloed naar de longen gepompt, waar het zich opnieuw van zuurstof voorziet;
• het zuurstofrijke bloed keert weer terug naar het hart via de linkerboezem, vervolgens naar de linkerkamer, en dan begint het hele proces weer opnieuw.

Door de voortdurende samentrekking en ontspanning wordt de bloedcirculatie in stand gehouden en wordt het bloed naar boven, respectievelijk naar beneden gepompt.

Waardoor klopt het hart: de prikkel

Het hart klopt onwillekeurig, dat betekent dat het (in de regel) niet kan worden beïnvloed door onze wil. Dat het hart klopt, wordt niet beïnvloed door zenuwvezels, maar door speciale hartspiercellen, zogenaamde “knopen”. We onderscheiden sinusknoop en AV-knoop.

De sinusknoop, die zich aan de bovenkant van het hart in de rechterboezem bevindt, is verantwoordelijk voor de elektrische prikkels van de boezems. Deze elektrische prikkels zetten het hart er dus toe aan om samen te trekken. Bij inspanning voert de sinusknoop het aantal prikkels per minuut op, zodat het hart sneller gaat kloppen en het bloed extra zuurstof naar spieren en organen brengt.

Bij inspanningen zoals joggen, of als het adrenalinegehalte door stress of opwinding stijgt, heeft het lichaam meer zuurstof nodig om goed te kunnen functioneren. Hartslag en ademhaling passen zich dan automatisch aan.

Waarom is een goede bloedsomloop zo belangrijk?

Ons bloed heeft eigenlijk een tweeledige functie:

• het zorgt voor het transport van de stoffen die de organen in ons lichaam nodig hebben;
• het voert de afvalstoffen die we weer kwijt moeten af via de lever en de nieren.

In de longen neemt het bloed zuurstof op en geeft het koolzuur af. Die zuurstof is van cruciaal belang voor de goede werking van onze organen en spieren. Zonder zuurstof kan een mens niet leven.

Meer weten over de functie en werking van het hart?

Wilt u meer weten over zaken als het hart en hartkwalen dan is de website van Gezondheidsplein.nl een absolute aanrader. Deze site heeft zich in de afgelopen jaren bewezen als een vindplek van begrijpelijke en betrouwbare medische informatie in de meest ruime zin.