Folliculitis keloidalis: ontsteking haarzakjes op het hoofd

Folliculitis keloidalis is een niet-besmettelijke en relatief zeldzame huidaandoening, waarbij de haarzakjes op het behaarde hoofd ontstoken raken, wat vaak leidt tot ernstige littekenvorming. Het komt vooral voor op het achterhoofd en in het nekgebied. De aandoening komt hoofdzakelijk voor bij jongvolwassen negroïde mannen, maar ook anderen kunnen het krijgen. De oorzaak is (nog) niet duidelijk. Behandeling van folliculitis keloidalis is gericht op het tegengaan van de ontstekingreactie.

Folliculitis keloidalis

• Folliculitis keloidalis - inleiding
• Klachten en symptomen folliculitis keloidalis
• Oorzaak folliculitis keloidalis
• Vóórkomen folliculitis keloidalis
• Diagnose folliculitis keloidalis
• Behandeling folliculitis keloidalis

Folliculitis keloidalis - inleiding

Folliculitis keloidalis is een niet-besmettelijke zeldzame huidaandoening die vooral voorkomt op het achterhoofd en in het nekgebied. Folliculitis keloïdalis is een ontsteking van de haarzakjes op het behaarde hoofd, wat vaak leidt tot ernstige littekenvorming. Het treft vaak jongvolwassen negroïde mannen, maar ook anderen kunnen het krijgen. De oorzaak is niet duidelijk.

Klachten en symptomen folliculitis keloidalis

In eerste instantie verschijnen er jeukende rode, ronde bultjes, meestal gelokaliseerd op het achterhoofd en de nek. Soms ontstaan er puskoppen rond de haarzakjes (folliculitis), welke soms kunnen overgaan in een abces. Naarmate de tijd vordert ontstaan er confluerende littekenplakken, hetgeen gepaard kan gaan met pijn. Een abnormale toename van littekenweefsel in de huid wordt 'keloïd' genoemd. Deze plekken zijn meestal een paar centimeter in omvang, maar ze kunnen ook veel groter worden. Uiteindelijk zal de haargroei in het aangedane huidgebied verdwijnen, waardoor er kale plekken ontstaan.

De aandoening moet qua uiterlijke verschijningsvorm niet verward worden met:

• Acne conglobata (een ernstige vorm van acne);
• Acne vulgaris;
• acneïforme erupties;
• Folliculitis decalvans (een ontstekingsziekte van de hoofdhuid die tot kaalheid en littekenvorming leidt);
• Hidradenitis suppurativa (een chronische inflammatoire huidziekte, die wordt gekenmerkt door een terugkerende ontsteking van de haarzakjes en talgklieren waarbij zich talloze pijnlijke abcessen vormen);
• Perifolliculitis capitis abscedens et suffodiens (een pijnlijke en mutilerende huidafwijking).

Oorzaak folliculitis keloidalis

Het is nog niet bekend waardoor de ontstekingsreactie die gericht is tegen de haarwortelzakjes in de nek wordt veroorzaakt. De oorzaak moet waarschijnlijk gezocht worden in het eigen afweersysteem van het lichaam. De aandoening kan worden verergerd door een kort kapsel en door dicht op de (hoofd)huid te scheren.

Vóórkomen folliculitis keloidalis

Deze huidaandoeningen komt vooral voor bij negroïde personen, vaak mannen en zelden vrouwen. De man-vrouw-verhouding is ongeveer 20:1. De meeste gevallen doen zich voor bij personen tussen 14 en 25 jaar. Het komt bijna niet voor dat de huidaandoening zich manifesteert vóór de puberteit of na het 50e levensjaar.

Diagnose folliculitis keloidalis

Op grond van het klinische beeld wordt de diagnose gesteld. Eventueel wordt er een huidbiopsie genomen als de klinische presentatie atypisch is en andere vergelijkbare aandoeningen uitgesloten moeten worden.

Behandeling folliculitis keloidalis

Bepaalde zaken kunnen ontstekingen in de hand werken. Daarom is het allereerst belangrijk om niet te vaak en te diep te scheren en geen irriterende en geparfumeerde haarproducten te gebruiken. Ook is het aan te raden om geen tatoeage in de nekregio te laten zetten.

Behandeling van folliculitis keloidalis is gericht op het remmen van de ontstekingreactie. Bij milde vormen kan een lokale antibiotica voorgeschreven worden. De dermatoloog kan ook kiezen voor het aanbrengen van corticosteroidzalf ('hormoonzalf'). Een injectie van corticosteroid in de ontstekingshaarden en littekens behoort ook tot de mogelijkheden. Verwijdering van de littekens door de (plastisch) chirurg of behandeling van littekenweefsel met een CO2 laser zijn ook behandelopties.

Klik hier voor een special over hoofdhuidaandoeningen.

Lees verder

• Pseudofolliculitis barbae: symptomen, oorzaak en behandeling
• Acne Vulgaris (jeugdpuistjes) bestrijden, behandeling, tips
• Acne aestivalis, mallorca acne, zomeracne: symptomen en tips
• Huiduitslag: rode vlekken huid baby, kind, volwassene & jeuk
• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid