Nierkanker: symptomen, oorzaak, diagnose en behandeling

Bij nierkanker is er een kwaadaardig gezwel (ook wel tumor genoemd) in de nier. De meest voorkomende niertumor bij volwassenen is het niercelcarcinoom. Deze tumor onstaat in de nierbuisjes. Nierkanker geeft aanvankelijk meestal geen klachten. Het is daarom moeilijk om de ziekte in een vroeg stadium vast te stellen. Later kan er bloed in de urine aanwezig zijn of kan aanhoudende pijn in de rug optreden. Verschillende behandelingen zijn mogelijk bij nierkanker.

Nierkanker

• Nierkanker: inleiding
• Klachten en symptomen nierkanker
• Oorzaak nierkanker
• Diagnose nierkanker
• Behandeling nierkanker

Nierkanker: inleiding

Nierkanker is kanker die ontstaat in de nieren. De nieren zijn twee boonvormige organen, elk ongeveer ter grootte van een vuist. Elk mens is toegerust met twee nieren, die zich achter de buikholte bevinden, aan weerszijden van de wervelkolom waarbij de rechter nier wat lager ligt dan de linker nier. De nieren hebben als functie om een teveel aan water en afvalstoffen uit ons lichaam af te voeren.

Niercelcarcinoom is bij volwassenen de meest voorkomende vorm van nierkanker. Deze vorm wordt ook wel Grawitztumor genoemd. Deze tumor ontstaat in de nierbuisjes, die deel uitmaken van de nefronen (de filtertjes) in de nier. Een andere vaker voorkomende vorm van nierkanker is de Wilms-tumor, ook nefroblastoom genoemd. Deze vorm komt alleen voor bij kinderen. Vaak treedt deze vorm van nierkanker op gedurende de eerste 5 levensjaren van het kind. In de meeste gevallen is maar één nier aangetast. De incidentie van nierkanker lijkt toe te nemen, maar het is niet duidelijk waarom.

Klachten en symptomen nierkanker

Nierkanker veroorzaakt in een vroeg stadium zelden symptomen. Daarom is het moeilijk om de ziekte vroegtijdig vast te stellen. Later kan nierkanker onder meer de volgende symptomen geven:

• Bloed in de urine, waardoor de urine roze, rood of colakleurig kan zijn;
• Aanhoudende pijn in de rug (in de zij, de nierstreek) en merkbare zwelling;
• Vaak en langdurig vermoeid zonder duidelijke oorzaak;
• Gevoel van lusteloosheid en apathie;
• Nachtzweten;
• Verlies van eetlust;
• Onverklaard gewichtsverlies
• Intermitterende koorts.

Oorzaak nierkanker

Het is niet precies duidelijk wat de oorzaak van niercelcarcinoom is. Sommige mensen lopen een groter risico lopen om nierkanker te krijgen. Risicofactoren zijn:

• Overgewicht.
• Roken. Het blijkt dat rokers naar schatting een anderhalf keer zo grote kans hebben op nierkanker als niet-rokers.
• Hoge bloeddruk.
• Langdurige dialyse. Dialyse is een behandeling voor mensen van wie de nieren niet goed werken. Het verwijdert afvalstoffen uit het bloed.
• Von Hippel-Lindau (VHL) syndroom. Dit is een zeldzame erfelijke en aangeboren aandoening. De oorzaak is een verandering in het erfelijk materiaal, als gevolg waarvan er meer kans is op het ontstaan van goedaardige of kwaadaardige gezwellen (tumoren) op verschillende plekken in het lichaam waaronder de nieren.
• Beroepsrisico. Sommige mensen hebben een hoger risico op het krijgen van nierkanker, omdat ze in contact komen met bepaalde kankerverwekkende chemicaliën of stoffen op hun werkplek).
• Geslacht. Mannen hebben meer kans dan vrouwen om nierkanker te krijgen.
• Oudere leeftijd. Het risico op nierkanker neemt toe naarmate iemand ouder wordt.

Diagnose nierkanker

Nierkanker kan gediagnosticeerd worden op basis van de volgende onderzoeken:

• Lichamelijk onderzoek. De arts onderzoekt algemene gezondheid van de patient en hij kijkt of er sprake is van koorts en hoge bloeddruk. De arts voelt ook in het niergebied.
• Bloed- en urineonderzoek.
• Beeldvormende onderzoeken, zoals echografie, doppler-echografie. computertomografie (CT) of magnetic resonance imaging (MRI).
• Een cystoscopie. Dit is een 'kijkonderzoek' waarbij gebruik wordt gemaakt van een cystoscoop, een holle buis met een kijkertje aan het einde van de buis.
• Het doen van een biopsie. Hierbij wordt een stukje weefsel (een biopt) weggenomen voor nader onderzoek.

Behandeling nierkanker

Verschillende behandelingen zijn mogelijk bij nierkanker. De behandeling hangt af van de volgende factoren:

• het soort kankercellen waaruit de tumor is ontstaan;
• de mate van kwaadaardigheid van de kanker is;
• het stadium waarin de kanker zich bevindt, dat wil zegen de mate waarin de ziekte zich in het lichaam heeft uitgebreid.

Deze factoren bepalen ook de doel van de behandeling. Wanneer genezing mogelijk is, zal een curatieve behandeling worden ingezet. Dat is een op genezing gerichte behandeling. Als genezing is uitgesloten doordat de ziekte bijvoorbeeld uitgezaaid is, dan kan er een palliatieve behandeling worden gestart. Dat is een behandeling waarbij de klachten zoveel mogelijk worden bestreden en de ziekte zoveel mogelijk wordt geremd.

Nierkanker kan behandeld worden door een operatie, met behulp van medicijnen of door een combinatie van medicijnen en een operatie. Wanneer er geen uitgroei of uitzaaiingen zijn vastgesteld, dan wordt de nier operatief verwijderd. Vaak zal de arts de gehele nier en het omliggende weefsel verwijderen. Bij een kleine tumor kan een gedeelte van de nier soms behouden blijven. Ook kan er een behandeling met medicijnen worden gestart.

• Klik hier voor een special over nieraandoeningen.
• Klik hier voor een special over kanker.

Lees verder

• Nierstenen: symptomen, oorzaak, behandeling en verwijderen
• Nierbekkenontsteking: symptomen, klachten en behandeling
• Urine: bloed in urine, bloed plassen, uitdroging, kleur-geur
• Bijnieren klachten: hyperaldosteronisme/ziekte van Conn
• Bloed in urine vrouw + man oorzaken, symptomen hematurie