Eczema herpeticum: huidinfectie herpes simplex virus (HSV)

Eczema herpeticum wordt meestal gezien als een complicatie van constitutioneel eczeem, waarbij de huid geïnfecteerd raakt door het herpes simplex virus (HSV). Deze boosdoener is bekend van de koortslip. Mannen en vrouwen van alle leeftijden kunnen eczema herpeticum krijgen, maar het wordt vaker gezien bij zuigelingen en kinderen met constitutioneel eczeem. Door toediening van antivirale middelen kan de ernst van de infectie verminderd worden.

Eczema herpeticum

• Eczema herpeticum - inleiding
• Oorzaak eczema herpeticum
• Klachten en symptomen eczema herpeticum
• Diagnose eczema herpeticum
• Behandeling eczema herpeticum

Eczema herpeticum - inleiding

Eczema herpeticum is een complicatie van constitutioneel eczeem, ook wel atopisch eczeem genoemd. Hierbij is de huid geïnfecteerd met een virus dat ook de bekende koortslip veroorzaakt: het herpes simplex virus (HSV). Het wordt gekenmerkt door koorts en groepen jeukende blaasjes.

Oorzaak eczema herpeticum

Wanneer het herpes simplex virus in een huidlaesie van een persoon met constitutioneel eczeem terechtkomt, veroorzaakt het eczema herpeticum. Het is een ernstige en potentieel levensbedreigende infectie.

De meeste gevallen van eczema herpeticum zijn het gevolg van herpes simplex virus type 1 of 2. Soms zijn er andere virussen in het spel, zoals coxsackievirus A16 (de veroorzaker van hand-, voet- en mondziekte, niet te verwarren met mond- en klauwzeer). HSV heeft - net als ieder ander virus - buiten het menselijk lichaam slechts een korte levensduur. Iemand raakt besmet met dit virus door direct huid- of slijmvliescontact (zoenen, seksueel contact) met een persoon die is geïnfecteerd of soms ook via bepaalde gebruiksvoorwerpen. Eczema herpeticum ontstaat meestal tijdens een eerste episode van herpes simplex-infectie (primaire infectie of primaire herpes genaamd). De verschijnselen treden na 5 tot 12 dagen op na contact met een besmet persoon.

Mannen en vrouwen van alle leeftijden kunnen eczema herpeticum krijgen, maar het wordt vaker gezien bij zuigelingen en kinderen met constitutioneel eczeem. Dit komt doordat de huidbarrière bij patiënten met constitutioneel eczeem minder effectief is; de huid is vaak stuk en daardoor vatbaar voor infecties. Atopici lijken voorts verminderde immuniteit voor een herpes infectie te hebben.

Eczema herpeticum kan ook optreden wanneer de huidbarrière op een andere manier is aangetast, bijvoorbeeld door:

• Brandwonden;
• Pemphigus vulgaris;
• De ziekte van Darier, een zeldzame erfelijke verhoorningstoornis van de huid;
• Mycosis fungoides, een zeldzame vorm van huidkanker;
• Ichthyosis, een erfelijke verhoorningsstoornis.

Mensen met constitutioneel eczeem of één van bovengenoemde condities, dienen te nauw contact met iemand met een actieve herpesinfectie te vermijden.

Klachten en symptomen eczema herpeticum

Eczema herpeticum begint met jeukende en/of pijnlijke blaren, die vaak optreden in groepjes. Voorkeurslocaties zijn het gezicht en de hals. De (pussige) blaasjes gaan in een later stadium over in korstjes en erosies. In zeldzame gevallen manifesteren de blaasjes zich over het gehele lichaam. Bij een eerste infectie met het virus, voelt de patiënt zich vaak ziek, is er vaak koorts en zijn de lymfeklieren gezwollen. De laesies genezen over een periode van 2-6 weken.

Meestal wordt alleen de huid en andere oppervlakkige delen van het lichaam geïnfecteerd. In zeldzame gevallen kunnen inwendige organen geïnfecteerd raken, zoals de longen, de lever en de hersenen (herpes-simplex-encefalitis). Deze vormen kunnen een dodelijke afloop hebben.

Diagnose eczema herpeticum

De diagnose wordt gesteld op basis van het klinisch beeld en door het doen van een viruskweek.

Behandeling eczema herpeticum

Doordat baby's, kinderen en volwassenen met atopisch eczeem, een potentieel dodelijke HSV-infectie kunnen ontwikkelen in de door eczeem aangedane huid, is behandeling te allen tijde geboden. De aandoening wordt beschouwd als één van de weinige dermatologische noodgevallen. Door toediening van antivirale middelen kan de ernst van de infectie verminderd worden. Tegelijk kan het aantal dagen dat de persoon met de infectie rondloopt aanzienlijk worden bekort. Snelle en adequate behandeling met antivirale medicatie doet de kans op een ziekenhuisopname afnemen. Een secundaire bacteriële huidinfectie met stafylokokken of streptokokken wordt behandeld met een systemisch antibioticum. Raadpleeg een oogarts als een ooglid of oog geïnfecteerd is geraakt of wanneer dit vermoed wordt.

Klik hier voor een special over eczeem.

Lees verder

• Koortslip baby: symptomen, behandeling en voorkomen
• Koortslip symptomen, besmettelijk, behandeling en genezen
• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid
• Seborroïsch eczeem, hoofdroos symptomen en behandeling
• Eczeem: jeukende rode (met blaasjes bedekte) plekken op huid