InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Depressie en slaapproblemen

Depressie en slaapproblemen

Depressie en slaapproblemen Slecht kunnen slapen, steeds meer mensen hebben hier last van. Mensen komen moeilijker in slaap en worden eerder wakker. In veel gevallen is de oorzaak van deze slaapproblemen een depressie. Maar het kan ook andersom, in dit geval leid het slaaptekort tot een depressie.

Is er sprake van een depressie?

Het is vaak moeilijk vast te stellen of de slapeloosheid door een depressie wordt veroorzaakt, of dat de depressie het gevolg is van een slaaptekort. In veel gevallen is dit een kwestie van de kip en het ei.
Annie, een vrouw van achter in de 50 heeft last van slapeloosheid en gaat naar de huisarts. Ze vertelt hem dat ze de afgelopen zes maanden niet één nacht goed heeft kunnen slapen. De dokter maakt aantekeningen en vraagt of ze een echtgenoot heeft die haar misschien in haar slaap stoort. 'Nee', zegt Annie verdrietig, 'mijn man is vorig jaar plotseling aan een hartaanval overleden.' De dokter vraagt haar of ze al last van slaapproblemen had voordat haar man overleed. En dan ziet Annie het verband pas. Haar nachtelijke worstelingen zijn vlak na de dood van haar man begonnen. De depressie waaraan zij ten prooi is gevallen is de oorzaak van haar insomnia.

In hoeverre heeft een depressie invloed op het slapen?

Insomnia is een veel voorkomend verschijnsel bij depressies. Ongeveer negentig procent van de patiënten die aan een depressie lijden hebben last van insomnia, en ongeveer tien procent lijd aan hypersomnia, wat wil zeggen dat ze langer of meer slapen dan normaal is.
Mensen die lijden aan een depressie hebben vaak een minder verkwikkende slaap dan mensen die niet aan een depressie lijden. Depressieve mensen kunnen één, maar ook meerdere soorten slapeloosheid vertonen: regelmatig wakker worden voor het licht is, minder diepe slaap, kortere slaapduur. Verreweg de meest voorkomende soort slapeloosheid bij depressies is het vaak wakker worden voor het licht is.
Paul Hoagberg, een deskundige op het gebied van depressies, lijdt aan een tweeledige stoornis. Hij heeft zijn hele leven al last van manische en depressieve buien, maar het meest lijd hij onder de slapeloosheid waar zijn depressieve periodes mee gepaard gaan: 'In slaap vallen gaat goed, maar dan word ik om twee drie uur in de ochtend wakker, en voel ik me verschrikkelijk, echt verschrikkelijk....
F. Scott Fitzgerald, die ook aan depressies leed en zijn depressies met drank bestreed, heeft ooit geschreven dat het " in de duisternis van de ziel altijd drie uur 's ochtends is". Een hele goede beschrijving.'
Tijdens zijn depressies kan Hoagberg zich niet meer concentreren en is voortdurend angstig. Hij zegt dat het net is alsof hij 'uit zijn lichaam wil wegrennen, weg van zichzelf'. Zijn insomnia duurt overigens net zo lang als de depressie; wordt deze minder dan slaapt hij beter.

Wat zijn de symptomen van een depressie?

Statistisch gezien hebben vrouwen twee keer zoveel kans om een depressie te krijgen als mannen. Depressies doen zich ook vaker voor bij oudere mensen. Depressies op hoge leeftijd hebben vaak te maken met chronische ziekten; als men chronisch ziek is heeft dat een zeer grote invloed op de manier van leven. Een chronische ziekte tast het immuunsysteem aan; vandaar dat sommige specialisten denken dat eer een verband bestaat tussen het immuunsysteem en een depressie. Mensen van zestig jaar en ouder die last hebben van slapeloosheid, moeten beslist nagaan of ze last hebben van een depressie. Veel artsen maken de vergissing te denken dat insomnia bij ouderen te wijten is aan hun leeftijd. Weliswaar verandert de slaap met het klimmen der jaren, maar men mag er niet vanuit gaan dat de leeftijd de enige oorzaak is van het slecht kunnen slapen.
Depressiviteit is een niet aflatend gevoel; het is niet een kwestie van een slechte dag hebben. Als u minstens vier van de onderstaande symptomen heeft, en dat gedurende een periode van twee weken, dan kan het zijn dat u aan een depressie lijdt:
  • Aanhoudende somberheid
  • Voor veel bezigheden geen belangstelling meer
  • Zonder reden geïrriteerd of boos worden
  • Zich waardeloos of nutteloos voelen
  • Alleen willen zijn en met rust gelaten willen worden
  • Zich niet kunnen concentreren en geen beslissingen kunnen nemen
  • Zich sloom voelen, hetzij lichamelijk of geestelijk
  • Pijn hebben die niet goed behandeld kan worden
  • Slaapproblemen hebben ( vooral 's ochtends vroeg wakker worden)
  • Te veel slapen
  • Geen eetlust of juist te veel eetlust hebben
  • Overmatig alcohol of andere verslavende middelen gebruiken, ten einde zich beter te voelen
  • Regelmatig aan de dood of aan zelfmoord denken

Geen zin meer hebben in dingen die men vroeger wel leuk vond, wordt doorgaans gezien als een duidelijk teken van een depressie. Naar dit symptoom, in combinatie met aanhoudende neerslachtigheid, zoekt een psychiater als hij wil bepalen of een patiënt aan een depressie lijdt.

Wat zijn de oorzaken van een depressie?

In de meeste gevallen wordt een depressie door een combinatie van factoren veroorzaakt. De meest voorkomende oorzaak is erfelijke aanleg. Tweederde van de depressiepatiënten hebben familieleden die ook aan een depressie geleden hebben. Kinderen met ouders die aan een depressie lijden, hebben vijftien procent kans om het ook te krijgen; kleinkinderen, neven en nichten lopen een risico van 7 procent. Mensen zonder familieleden met een depressie hebben slechts twee tot drie procent kans om deze ziekte te krijgen. Zelfs kinderen van depressieve ouders die geadopteerd worden en in een ander gezin worden grootgebracht, hebben drie keer zoveel kans om depressief te worden.
De bewijzen voor erfelijke aanleg worden gestaafd door het onderzoek naar eeneiige tweelingen. Men heeft ontdekt dat als één van de tweeling depressief is, is de ander zeventig procent kans heeft om die ziekte ook te krijgen, dit gaat zelfs op wanneer de tweelingen afzonderlijk van elkaar grootgebracht worden.
Erfelijke aanleg is niet de enige oorzaak van depressie. Gebeurtenissen en ervaringen zoals een chronische ziekte, het verlies van een dierbaar iemand, ontslagen worden, pensionering, relatieproblemen, onverwerkt verdriet, onderdrukte woede, hulpeloosheid, drug- en alcoholmisbruik zijn allemaal factoren die tot een depressie kunnen leiden.

Hoe wordt een depressie behandeld?

U kunt een aantal dingen in uw manier van leven veranderen en daarmee uw kans verhogen om een matige depressie te boven te komen. Ik noem vijf factoren.
  1. Omdat een depressie erger wordt wanneer u niet actief bent, kunt u in uw dagelijkse programma een bepaalde vorm van lichaamsbeweging opnemen. Lichamelijke activiteit is zowel goed voor uw geestesgesteldheid als voor uw lichamelijke gezondheid.
  2. Reserveer tijd voor dingen die u leuk vind.
  3. Probeer de mogelijke oorzaken van uw depressie te herkennen en vermijd die indien mogelijk.
  4. Maak het uzelf niet zo moeilijk. Richt u niet op de negatieve aspecten van uw persoonlijkheid en/of uiterlijk, maar kijk naar de positieve aspecten en houd u daaraan vast.
  5. Ga te rade bij een zelfhulpgroep. Hier krijgt u de gelegenheid om uw problemen met een meevoelend iemand te bespreken. Uw huisarts kan u hierbij behuplzaam zijn.

In geval van een ernstige depressie moet u hulp van een deskundige inroepen. Meer dan tachtig procent van de patiënten hebben baat bij een professionele behandeling. Als uw arts u medicijnen voorschrijft om uw depressie te bestrijden, bedenk dan dat veel medicijnen talloze bijwerkingen hebben, waaronder slaapstoornissen. Als u denkt dat uw slaap problemen door een depressie wordt veroorzaakt, moet u de zaak dus niet nog erger maken door die medicijnen te slikken. Vertel uw arts over uw slaapproblemen en vraag in hoeverre die verband houden met uw depressie en met de behandeling daarvan.

Lees verder

© 2011 - 2014 P1234, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
SlaapstoornissenSlaapstoornissenDe helft van de Nederlanders boven de dertig jaar heeft op enig moment in het leven een periode last of last gehad van s…
Slaapstoornissen: soorten en oorzakenSlaapstoornissen: soorten en oorzakenEen redelijk groot percentage ( ongeveer 5%) volwassenen slaapt slecht. Minimaal twee keer per week heeft men last van e…
Probleem of stoornis: Slaapstoornis + psychische stoornisSlaapproblemen zijn bij de meeste geestesstoornissen een veelvoorkomend kenmerk en dikwijls in eerste instantie de reden…
Aandoeningen: slaapproblemen!Slaapproblemen komen meer voor dan je denkt. Het is een veelvoorkomend probleem. Eenderde van alle volwassenen in Nederl…
SlaapstoornissenSlaapstoornissen's Nachts goed slapen is niet vanzelfsprekend. Veel mensen lijden aan slaapstoornissen, vermoedelijk meer dan 10 procent…

Reageer op het artikel "Depressie en slaapproblemen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: P1234
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Slaapproblemen
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!