Droge huid op gezicht, benen, handen + jeuk, schilfers, pijn

Veel mensen hebben (bij tijd en wijle) last van een droge huid. Normaal gesproken is het niet ernstig, ofschoon een droge huid wel heel erg vervelend kan zijn. Jeuk en krabeffecten kunnen daarbij voorkomen. Een droge huid wordt vaak veroorzaakt door externe en dus te beïnvloeden omgevingsfactoren, zoals het veelvuldig wassen met zeep en lang en warm douchen. Dat is goed nieuws. Een persoon met een droge huid kan dus zelf vaak wat doen aan het probleem.

Droge huid

• Droge huid - inleiding
• De huidbarrière
• Klachten en symptomen droge huid
• Oorzaken droge huid
• Diagnose droge huid
• Behandeling droge huid
• Wanneer een arts raadplegen?

Droge huid - inleiding

Een droge huid komt veel voor en is in de regel niet ernstig, maar het kan wel ongemakkelijk en lastig zijn. Droge huid is vaak geen teken van een huidaandoening. Een droge huid wordt vaak veroorzaakt door externe en dus te beïnvloeden omgevingsfactoren, zoals het veelvuldig wassen met zeep en lang en warm douchen. Of blootstelling aan warm of koud weer met een lage vochtigheidsgraad en veel zwemmen. Een persoon met een droge huid kan veel doen om de conditie van zijn huid te verbeteren, zoals het gebruik van moisturizers (een speciale vochtinbrengende crème), minder (lang) baden en/of douchen en het vermijden van zeep. Chronische of ernstige droge huidproblemen vereisen een deskundige beoordeling door een dermatoloog (huidarts).

De huidbarrière

De belangrijkste functie van de huid is bescherming tegen teveel vochtverlies van binnenuit enerzijds en tegen invloeden van buitenaf, zoals chemicaliën, virussen, bacteriën of andere indringers, anderzijds. De huidbarrière wordt hoofdzakelijk gevormd door de bovenste huidlaag, de opperhuid genoemd. Bij een gezonde huidbarrière is het vochtgehalte in de huid in balans, maar indien de vetten in de huidbarrière om wat voor reden dan ook afnemen, dan verliest de huid vocht waardoor deze uitdroogt.

Klachten en symptomen droge huid

Een droge huid is vaak slechts een tijdelijk probleem, maar het kan ook een levenslange zorg zijn. De huid is vaak het droogst op armen en onderbenen, maar dit kan van persoon tot persoon sterk variëren. De symptomen van een droge huid zijn vaak afhankelijk van iemands leeftijd, zijn leef- en voedingspatroon, zijn gezondheidstoestand en de hoeveelheid tijd die hij besteedt aan de oorzaak van het probleem.

Een droge huid kan de volgende klachten geven:

• Een gevoel van een strakke of aangespannen huid, vooral na het douchen, baden of zwemmen;
• Een huid die lijkt gekrompen of uitgedroogd;
• Huid die ruw aanvoelt en er ruw uitziet, in plaats van glad;
• Jeuk, die soms zeer hevig kan zijn;
• Lichte tot ernstige schilfering;
• Fijne lijntjes of barstjes in de huid (= craquelé aspect);
• Diepe kloven die kunnen bloeden;
• Roodheid.

Een mogelijke complicatie van een gebarsten huid als gevolg van een ernstig droge huid, is een bacteriële huidinfectie met pus en korstvorming.

Oorzaken droge huid

Mogelijke oorzaken van een droge huid zijn onder meer:

• Weersomstandigheden (kou, wind en een droge lucht). Over het algemeen is de huid het meest droog in de winter, wanneer de temperatuur en de luchtvochtigheidsgraad daalt. Winterse omstandigheden kunnen ook veel bestaande huidaandoeningen verergeren.

• Centrale verwarming en airconditioning. Een centrale verwarming zorgt voor een droge atmosfeer.

• Warme baden en douches. Frequent en langdurig douchen of baden, vooral als het water heet is, veroorzaakt een droge huid, evenals frequent zwemmen, in het bijzonder in zwembaden met chloorwater.

• Zeep en andere reinigingsmiddelen. Niet alleen water, maar ook zeep spoelen de huidvetten weg, waardoor de huid uitdroogt.

• Blootstelling aan de zon. Een huid die veelvuldig aan (kunst)zonlicht is blootgesteld, is vaak droog, bleekgeel van kleur en voelt leerachtig aan.

• Aandoeningen. Bij sommige (aangeboren) aandoeningen, zoals psoriasis, eczeem, hypothyreoïdie (traag werkende schildklier), fibromyalgie (een vorm van weke delen reuma) en diabetes (suikerziekte), komt een droge huid vaker voor.

• Slechte leefgewoonten. Te weinig drinken, ongezond eten en roken kunnen een droge huid veroorzaken.

Diagnose droge huid

De arts kan door de huid te bekijken en te voelen vaak al de diagnose stellen. Aanvullende onderzoeken zijn normaal gesproken niet nodig. Een aantal huidziekten die ook een droge huid kunnen veroorzaken, moeten worden uitgesloten:

• Keratosis pilaris. Keratosis pilaris veroorzaakt kleine, acne-achtige bultjes, die meestal optreden op de bovenarmen, benen of billen, en meestal geen jeuk of pijn veroorzaken. De verhevenheden creëren ruwe plekken en geven de huid een kippenvel of schuurpapier aspect.

• Ichthyosis vulgaris. Dit is een erfelijke huidaandoening, die wordt gekenmerkt door een droge en schilferende huid met verdikking van de hoornlaag.

• Craquelé-eczeem. Deze aandoening wordt ook wel asteatotisch eczeem genoemd. Het is een huidaandoening die wordt gekenmerkt door een droge, schilferige huid en komt vooral bij ouderen voor.

• Psoriasis. Een chronische huidziekte, waarvan psoriasis vulgaris de meest voorkomende vorm is. Dit type kenmerkt zich door de karakteristieke plaques op de huid: dikke, rode, schilferige plekken. Deze plekken kunnen overal op het lichaam voorkomen, doch de voorkeurslocaties zijn de knieën, ellebogen, hoofdhuid, romp en nagels.

Bij twijfel kan de arts een stukje weefsel wegnemen ter onderzoek.

Behandeling droge huid

In de meeste gevallen reageert een droge huid goed op de volgende middelen en methoden:

• Bij uitdroging van de huid gaat de huid zelf extra huidvetten produceren, onafhankelijk van de crème die van buitenaf op de huid gesmeerd wordt. Het is verstandig een droge huid te behandelen met een vette crème en minder vaak (of lang) te douchen of in bad te gaan. Op deze manier kan de huid herstellen; weggespoelde huidvetten kunnen worden vervangen waardoor de huidbarrière wordt hersteld. Een vaseline houdende crème wordt vaak aanbevolen. Gebruik sowieso parfumvrije en hypoallergene huidverzorgingsproducten.

• Niet te lang douchen en altijd lauw water gebruiken. Schrob de huid niet schoon met borstels en andere hulpmiddelen. Gebruik zachte bad- of douchesponzen. Wrijf na het douchen nooit de huid droog, maar dep de huid droog. Doe dit altijd met een schone en droge handdoek. Smeer binnen drie minuten na het afdrogen een vettige huidemulsie op het lichaam, zodat de huid niet uitdroogt.

• Vermijd veelvuldig contact met water en irriterende stoffen, zoals zeep en (af)wasmiddelen. Hierdoor kunnen er scheurtjes ontstaan in de opperhuid, als gevolg waarvan huiddbeschadigingen kunnen optreden. Was de handen met lauw water en weinig zeep. Spoel daarna de handen goed af, zodat er geen zeepresten achterblijven en dep vervolgens de handen droog. Gebruik daarvoor een droge schone handdoek of papieren handdoekjes. Smeer na het afdrogen de handen in met een vette handzalf. Trek tijdens schoonmaakwerkzaamheden PVC of nitrile handschoenen aan, zodat contact met irriterende stoffen wordt vermeden. Draag hieronder katoenen handschoenen.

• Stook het huis niet te warm, zodat de atmosfeer niet te droog wordt. Zorg voor vochtverdampers aan de centrale verwarmingsradiatoren en vul deze tijdig bij met water. Deze vochtverdampers houden de vochtigheidsgraad van de lucht op peil.

• Bescherm bij koud en guur weer de huid met goede kleding en handschoenen.

• Een gezond en gevarieerd dieet is nodig voor een gezonde huid. Zo'n dieet bestaat uit voldoende koolhydraten, eitwitten, groente en fruit en niet te veel vet. Drink daarnaast voldoende water. Stop met roken.

Wanneer een arts raadplegen?

De meeste gevallen van een droge huid reageren goed op veranderingen van leefgewoonten of het aanbrengen van een goede beschermende crème. Raadpleeg de huisarts als de droge huid ondanks alle inspanningen niet verbeterd, men niet kan slapen van de jeuk of last heeft van een huidinfectie.

Lees verder

• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid
• Psoriasis vulgaris: symptomen, behandeling en voeding, dieet
• Eczeem: jeukende rode (met blaasjes bedekte) plekken op huid
• Huiduitslag: rode vlekken huid baby, kind, volwassene & jeuk
• Jeukende huid of jeuk aan de huid: plaatselijk, hele lichaam