InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Proctitis/endeldarmontsteking: symptomen ontstoken endeldarm

Proctitis/endeldarmontsteking: symptomen ontstoken endeldarm

Proctitis/endeldarmontsteking: symptomen ontstoken endeldarm Een ontstoken endeldarm wordt proctitis of endeldarmontsteking genoemd. Proctitis ulcerosa ofwel endeldarmontsteking is een ontsteking van het slijmvlies van de endeldarm, wat gepaard kan gaan met plotselinge hevige aandrang en bloed, slijm en pus bij de ontlasting. Proctitis kan eenmalig optreden als gevolg van een infectie van de endeldarm, maar er kan ook sprake zijn van een chronische proctitis. In de meeste gevallen wordt proctitis veroorzaakt door een seksueel overdraagbare aandoening. De behandeling van proctitis is afhankelijk van de oorzaak. Wanneer proctitis bijvoorbeeld wordt veroorzaakt door een soa, dan kan de arts een antibioticum voorschrijven.

Proctitis


Proctitis ulcerosa / endeldarmontsteking

Proctitis ulcerosa ofwel endeldarmontsteking is een ontsteking van het slijmvlies van de endeldarm ofwel het rectum, wat gepaard kan gaan met plotselinge hevige aandrang, loze aandrang en bloed, slijm en pus bij de ontlasting. De endeldarm is het laatste gedeelte van het spijsverteringskanaal en is ongeveer 12 cm lang. In de endeldarm wordt ontlasting tijdelijk opgeslagen, waarna het door de anus het lichaam verlaat.

Eenmalige of chronische proctitis
Proctitis kan eenmalig optreden als gevolg van een infectie van de endeldarm, maar er kan ook sprake zijn van een chronische proctitis, waarbij de patiënt last heeft van langdurige klachten of steeds terugkerende klachten. Wanneer de ontstekingen zich chronisch uitbreiden naar de gehele dikke darm, wordt gesproken van colitis ulcerosa.

Mogelijke oorzaken van een endeldarmontsteking

Er zijn veel mogelijke oorzaken van proctitis. De belangrijkste oorzaken zijn:

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's)
Soa's en dan in het bijzonder gonorroe, syfilis, genitale herpes, genitale wratten en chlamydia, zijn de meest voorkomende oorzaken van proctitis. Deze besmettelijke vormen van proctitis komen steeds vaker voor bij homoseksuele mannen en bij mensen die betrokken zijn bij (onveilige) oraal-anale of anale seks met wisselende partners.

Auto-immuunziekten
Auto-immuunziekten van het colon, waarbij het immuunsysteem ontregeld is en gezonde, lichaamseigen weefsels aanziet als lichaamsvreemd. van het colon, zoals ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.

Infectie
Een hiv-infectie salmonella-infectie, Shigella-infectie of een Campylobacter-infectie, kan een endeldarmontsteking in de hand werken.

Beschadiging of trauma
Mechanische beschadiging of trauma van de endeldarm, als gevolg van anale seks of een vreemd voorwerp die in de anus is ingebracht, bijvoorbeeld voor seksueel-erotische doeleinden, om obstipatie te bestrijden of door zelfverwonding bij mensen met een psychiatrische aandoening.

Bestralingsproctitis, ontstaat als gevolg van bestraling (radiotherapie) van een tumor in de buik of het bekken / Bron: Tdvorak / Wikimedia Commons
Bestralingsproctitis, ontstaat als gevolg van bestraling (radiotherapie) van een tumor in de buik of het bekken / Bron: Tdvorak / Wikimedia Commons
Bestraling
Door bestraling bij bijvoorbeeld baarmoederhalskanker of prostaatkanker, waardoor het slijmvlies van de endeldarm (tijdelijk) beschadigd kan raken en proctitis kan ontstaan.

Geneesmiddelen
Het gebruik van bepaalde geneesmiddelen zoals antibiotica, kan een ontstoken endeldarm veroorzaken. Een antibioticum doodt bacteriën in de darmen waardoor de schadelijk Clostridium difficile-bacteriën in het rectum kunnen gaan woekeren

Laxeermiddelen
Door langdurig gebruik van laxeermiddelen, kan het slijmvlies van de endeldarm geïrriteerd en ontstoken raken.

Onbekende oorzaak
Bij chronische proctitis is in de meerderheid van de gevallen de oorzaak onbekend en dit wordt 'idiopathische proctitis' genoemd. Idiopathisch betekent dat niet bekend is wat de oorzaak is.

Klachten en symptomen proctitis

In de meeste gevallen zijn de klachten en symptomen van proctitis de volgende:
  • bloed, slijm of pus bij de ontlasting;
  • meerdere keren per dag plotselinge aandrang voor ontlasting;
  • loze aandrang komt ook veel voor;
  • diarree of obstipatie komt meestal niet voor;
  • koorts of verhoging komt bij proctitis vrijwel niet voor;
  • vervelend gevoel en pijn in de anus, welke verergert bij de stoelgang.

Bijkomende klachten en complicaties
Behalve deze lichamelijke klachten, kan een ontsteking die door een seksueel overdraagbare aandoening is veroorzaakt ook andere klachten veroorzaken, zoals koorts en bekkenpijn. Proctitis kan soms worden gecompliceerd door een anale kloof of een anaal abces. Bloedarmoede of anemie en ernstige bloedingen en zweren aan de binnenkant van het rectum, zijn andere mogelijke complicaties.

Negatieve sociale gevolgen van een endeldarmontsteking
Proctitis kan veel invloed op het dagelijks leven hebben, vanwege de angst om plotseling overvallen te worden door hevige aandrang. Hierdoor ondernemen veel patiënten steeds minder activiteiten, zoals boodschappen doen, winkelen, werken en reizen. Sociaal isolement kan het gevolg zijn.

Diagnose ontstoken endeldarm

De diagnose kan worden gesteld op basis van de volgende onderzoeken:
  • Lichamelijk onderzoek en het afnemen van een anamnese;
    Bloedtest / Bron: Istock.com/anna1311
    Bloedtest / Bron: Istock.com/anna1311
  • Monster van de ontlasting;
  • Bloedtest;
  • Het nemen van een biopsie (klein stukje weefsel), dat onder de microscoop verder bekeken kan worden
  • Rectoscopie/rectosigmoïdoscopie: onderzoek van de endeldarm met een buigzame slang (endoscoop), die een doorsnede heeft van ongeveer 1,5 cm, om de aard en de uitbreiding van de ontsteking vast te kunnen stellen.
  • Soms moet onderzocht worden of de ontsteking zich ook in de rest van de dikke darm heeft uitgebreid. Dit kan door middel van een sigmoïdoscopie of colonoscopie.

Koffie vermijden bij proctitis / Bron: Istock.com/PuwanaiSomwan
Koffie vermijden bij proctitis / Bron: Istock.com/PuwanaiSomwan

Behandeling proctitis

De behandeling van proctitis is afhankelijk van de oorzaak. Wanneer proctitis wordt veroorzaakt door een seksueel overdraagbare aandoening, dan kan de arts een antibioticum voorschrijven. Als de ontsteking wordt veroorzaakt door colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn, dan wordt vaak mesalazine of corticosteroïden worden voorgeschreven. Eventuele obstipatie of diarree kan worden bestreden met respectievelijk laxeermiddelen en diarreeremmers. Soms is een operatie nodig om een beschadigd gedeelte te verwijderen. Een lauw zitbad kan verlichting van de klachten geven. Het is af te raden om te eten voor het slapengaan. Het is verstandig om voldoende te drinken, maar vermijd cafeïne omdat dit de darmen kan irriteren.

Lees verder

© 2011 - 2016 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Proctitis: symptomen, diagnose en behandelingProctitis: symptomen, diagnose en behandelingBij een ontsteking van de endeldarm spreken we van ‘proctitis’. Het is een aandoening die eenmalig kan voorkomen, maar o…
Slijm bij ontlasting: oorzaken van slijm bij de ontlastingSlijm bij ontlasting: oorzaken van slijm bij de ontlastingWit slijm bij ontlasting, wat zijn de mogelijke oorzaken van slijm bij de ontlasting? Een beetje wit slijm bij de poep i…
Pijn aan anus: wat zijn de oorzaken van anale pijn?Pijn aan anus: wat zijn de oorzaken van anale pijn?Pijn aan de anus of pijn in het anale gebied komt relatief vaak voor. Pijn in de anus varieert in intensiteit. Gezien de…
Aambeien: symptomen en behandelingOpgezetten aderen in de endeldarm en rond de anus.....Aambeien. Oorzaken, Symptomen en behandeling. Grote of uitstulpend…
Proctoscopie: Inwendig kijkonderzoek van endeldarm en anusProctoscopie: Inwendig kijkonderzoek van endeldarm en anusEen proctoscopie is een inwendig kijkonderzoek van de anus en het slijmvlies van de endeldarm. Het onderzoek gebeurt doo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/monkeybusinessimages
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Afbeelding bron 1: Tdvorak / Wikimedia Commons
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/anna1311
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/PuwanaiSomwan

Reageer op het artikel "Proctitis/endeldarmontsteking: symptomen ontstoken endeldarm"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Darmaandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!