Buikvliesontsteking/peritonitis: symptomen, oorzaak, herstel

Buikvliesontsteking of peritonitis is een ontsteking van het peritoneum of buikvlies (het vlies dat de buikholte en de ingewanden bekleedt) en kan de volgende symptomen veroorzaken: hevige, constante buikpijn, koorts, opzwellen van de buik en misselijkheid en braken. Snelle behandeling is geboden, teneinde ernstige complicatie te voorkomen. Bij vermoeden van buikvliesontsteking, zal de patiënt ogenblikkelijk in het ziekenhuis worden opgenomen.

Buikvliesontsteking

• Wat is peritonitis?
• Wat zijn de oorzaken van peritonitis?
• Wat zijn de symptomen van peritonitis?
• Hoe wordt de diagnose peritonitis gesteld?
• Hoe wordt peritonitis behandeld?

Wat is peritonitis?

Peritonitis is een ontsteking en meestal een infectie van de buikholte en van het buikvlies (peritoneum). Het buikvlies is een dun, doorschijnend membraan of vlies, dat de buikholte bekleedt en de organen daarbinnen ondersteunt en bedekt.

Wat zijn de oorzaken van peritonitis?

Meestal wordt buikvliesontsteking veroorzaakt door een infectie die zich verspreidt vanuit een geïnfecteerd orgaan in de buikholte, zoals perforaties van de maag, darm, galblaas of blindedarm, wanneer bacteriën in de buikholte terechtkomen. Pelvic inflammatory disease (PID) bij seksueel actieve vrouwen is ook een veel voorkomende oorzaak van peritonitis. Peritonitis kan ook ontstaan ​​na complicaties die tijdens of na een operatie aan de buik plaatsvinden, als er bacteriën naar de buikholte zijn weggelekt. Peritonitis kan in enkele gevallen ook voortkomen uit irritatie van buikorganen, zonder enige vorm van infectie en zonder dat er bacteriën aan te pas komen. Zo kan een acute pancreatitis (alvleesklierontsteking) peritonitis veroorzaken.

Wat zijn de symptomen van peritonitis?

Symptomen kunnen variëren van persoon tot persoon. De symptomen van een buikvliesontsteking ontwikkelen zich doorgaans vrij snel. De meest voorkomende symptomen van peritonitis zijn:

• ernstige buikpijn, die verergerd door elke beweging die de patiënt maakt;
• misselijkheid en braken;
• koorts (38 °C of hoger);
• een gevoel van opzetten of opzwellen van de buik.

De symptomen van peritonitis kunnen sterk lijken op andere medische aandoeningen of problemen. Het is van belang dat peritonitis tijdig onderkend en behandeld wordt, aangezien er snel complicaties kunnen ontstaan.

Hoe wordt de diagnose peritonitis gesteld?

Bij vermoeden van buikvliesontsteking, zal de patiënt ogenblikkelijk in het ziekenhuis worden opgenomen. Een snelle diagnose van peritonitis is van vitaal belang, aangezien er vrij snel complicaties kunnen optreden. Naast een volledige medische anamnese en lichamelijk onderzoek, waarbij de buik wordt onderzocht op pijn of gevoeligheid, zullen er röntgenfoto's van de buik worden gemaakt. Ook is het mogelijk dat dat een laparoscopie (een kijkoperatie) wordt uitgevoerd, waarbij de arts de buikholte op afwijkingen onderzoekt. Voorts kan er met een naald vocht uit de buikholte opgezogen worden, zodat met het oog op een adequate behandeling in een laboratorium eventuele infectieuze organismen kunnen worden opgespoord en geïdentificeerd.

Hoe wordt peritonitis behandeld?

De behandeling van peritonitis is afhankelijk van de leeftijd, de algemene gezondheid en de medische voorgeschiedenis van de patiënt, de omvang van de aandoening en de onderliggende oorzaak. Bij een bacteriële infectie, zal de patiënt behandeld worden met een antibioticum. De patiënt krijgt zo nodig intraveneus vocht toegediend om uitdroging en shock tegen te gaan.

De behandeling van peritonitis is over het algemeen gericht op de behandeling van de onderliggende aandoening. Er wordt vaak meteen overgegaan tot operatief onderzoek, indien er mogelijk sprake is van een blindedarmontsteking of een doorgebroken, geperforeerde maagzweer. Snelle behandeling is uiterst belangrijk om ernstige complicaties te voorkomen.

Wanneer buikvliesontsteking in een vroegtijdig stadium wordt behandeld, herstelt de patiënt meestal vrij snel en zijn complicaties op lange termijn, zoals een verkleving waardoor een patiënt nog jaren na de ontsteking buikpijn kan hebben, vrij zeldzaam.

Lees verder

• Ontlasting: pijn, tumor/ontsteking/abces, stoelgang klachten
• Buikpijn: pijn in buik en onderbuik links/rechts vrouw + man
• Colitis ulcerosa: klachten, behandeling, voeding en dieet
• Acute galblaasontsteking: symptomen, oorzaak en behandeling
• Dikke darm-aandoening: Diverticulose, uitstulpingen darmwand