Liesbreuk: klachten, symptomen man/vrouw, liesbreukoperatie

Een liesbreuk is een uitstulping van het buikvlies in de liesstreek. Deze uitstulping ontstaat als gevolg van een zwakke plek of een opening in de buikwand. Dit wordt de breukpoort genoemd. Een liesbreuk kan aanleiding geven tot een pijnlijk, soms branderig gevoel in de lies en sommige mensen worden misselijk van een liesbreuk. De pijn in de liesstreek kan verergeren bij het voorover bukken, hoesten, te hard persen of (zwaar) tillen. Behandeling bestaat uit een (kijk)operatie.

Liesbreuk

• Wat is een liesbreuk?
• Klachten en symptomen liesbreuk
• Oorzaak liesbreuk
• Risicofactoren liesbreuk
• Behandeling liesbreuk
• Prognose liesbreuk

Wat is een liesbreuk?

De medische benaming voor een liesbreuk is hernia inguinalis. Een liesbreuk is een uitstulping van het buikvlies in de liesstreek, welke ontstaat als gevolg van een zwakke plek of een opening in de buikwand (de breukpoort). Het buikvlies en wat buikinhoud, zoals een stukje van de darm of wat vetweefsel, steekt door de breukpoort naar buiten, hetgeen een zwelling in de lies kan veroorzaken.

Klachten en symptomen liesbreuk

Sommige mensen met een liesbreuk hebben geen klachten en komen er pas tijdens een routine-onderzoek achter dat zij een liesbreuk hebben. In de meeste gevallen zijn er echter wel symptomen en is de uitstulping voelbaar en zichtbaar als een bobbel in de liesstreek. De uitstulping is meestal het beste zichtbaar als de persoon rechtop staat, vooral bij hoesten. Een liesbreuk kan aanleiding geven tot een pijnlijk, soms branderig gevoel in de lies en sommige mensen worden misselijk van een liesbreuk. De pijn in de liesstreek kan verergeren bij het voorover bukken, hoesten, te hard persen of (zwaar) tillen. Deze factoren vergroten de druk in de buikholte. Af en toe kunnen mannen met een liesbreuk last krijgen van pijn en zwelling in het scrotum, rond de testikels.

Soms kunnen er complicaties ontstaan. Zo kan bijvoorbeeld de darm bekneld raken in de opening, als gevolg waarvan de bloedvoorziening naar dat deel van de darm wordt belemmerd en het beklemde deel van de darm kan afsterven. Dit is een medische spoedsituatie, waarbij direct medisch ingrijpen is vereist.

Oorzaak liesbreuk

Sommige liesbreuken hebben geen aanwijsbare oorzaak. Maar vaak treedt een liesbreuk op ten gevolge van:

• Verhoogde druk in de buikholte door te hard persen tijdens de stoelgang of het urineren (zoals bij obstipatie en bij problemen met urinelozing door bijvoorbeeld een vergrote prostaat), het tillen van zware lasten, langdurig hoesten of niezen;
• een aangeboren zwakke plek in de buikwand;
• een combinatie van toegenomen druk in de buik en een reeds bestaande zwakke plek in de buikwand;
• een zwakke plek kan ook later ontstaan, doordat de buikwand uitrekt door bijvoorbeeld overgewicht of zwangerschap of als gevolg van een (sport)blessure.

Risicofactoren liesbreuk

Risicofactoren voor het ontwikkelen van een liesbreuk zijn onder meer:

• Geslacht. Mannen hebben veel meer kans op een liesbreuk vanwege een andere anatomie van het lieskanaal, de plek waar een liesbreuk ontstaat. Wel is uit onderzoek gebleken dat vrouwen vaker een femorale hernia (dijbeenbreuk) hebben dan mannen. Een dijbeenbreuk bevindt zich ter hoogte van het dijbeen.
• Familiaire risicoverhoging. Het risico op een liesbreuk neemt toe als iemand een naast familielid heeft, zoals een ouder of broer of zus, die een liesbreuk heeft gehad.
• Bepaalde medische aandoeningen. Cystic fibrosis (CF), ook wel taaislijmziekte genoemd, is een erfelijke ziekte met een beperkte levensverwachting. Mensen met taaislijmziekte moeten vaak hoesten en dit vergroot de kans op een liesbreuk. Vandaar dat rokers ook een grotere kans hebben op een liesbreuk.
• Aanhoudende obstipatie. Door verstopping gaan mensen tijdens de stoelgang persen en dat is een veel voorkomende oorzaak van een liesbreuk.
• Overgewicht. Dit vergroot de druk op de buikwand.
• Zwangerschap. Dit kan zowel een verzwakking van de buikspieren als een verhoogde druk op de buikwand veroorzaken.
• Bepaalde beroepen. Het hebben van een baan waarbij iemand langdurig moet staan ​​of zware lasten moet (op)tillen, verhoogt het risico op het ontwikkelen van een liesbreuk.
• Vroeggeboorte. Te vroeg geboren baby's hebben meer kans op een liesbreuk.
• Een liesbreuk hebben gehad. Mensen die eerder een liesbreuk hebben gehad, lopen meer dan gemiddeld kans om weer een liesbreuk te krijgen en dan meestal aan de andere kant.

Behandeling liesbreuk

Een liesbreuk verdwijnt nooit spontaan. Wachten tot het weer overgaat, heeft dus geen zin. Bovendien kan de breuk groter worden en (meer) klachten gaan veroorzaken. Een liesbreuk wordt operatief behandeld, waarbij er twee manieren zijn:

• de klassieke methode; en
• de kijkoperatie of endoscopie.

Specialisten geven aan de de laatste methode de voorkeur, ofschoon niet iedereen hiervoor geschikt is. Bijvoorbeeld wanneer de zwelling/uitstulping zeer groot en/of niet terug te duwen is in de buik. Of wanneer iemand al eens een buikoperatie heeft ondergaan. In deze gevallen wordt een zogeheten klassieke operatie uitgevoerd. Op de plaats van de liesbreuk wordt een incisie of snee in de huid gemaakt, waarna de breuk hersteld wordt. Het herstel duurt langer dan bij een kijkoperatie en er blijft er een zichtbaarder litteken over.

Bij een kijkoperatie is er minder pijn na de operatie en een sneller herstel: gemiddeld tussen de 7 en 10 dagen. Verder blijven er slechts drie minieme littekentjes over, op de plaats waar drie sneetjes van ongeveer een centimeter in de huid zijn gemaakt. Daardoorheen worden operatie-instrumenten en een piepkleine camera naar binnen gebracht. Bij kinderen is een kijkoperatie niet mogelijk.

Soms is er na een liesbreukoperatie sprake van nabloeding of wondinfectie.

Prognose liesbreuk

Bij een klein percentage van de geopereerde patiënten, kan er na enige tijd op dezelfde plaats opnieuw een breuk ontstaan. Om dit te verhelpen is dan weer een operatie nodig.

Lees verder

• Buikpijn: pijn in buik en onderbuik links/rechts vrouw + man
• Liespijn: pijn in de lies bij vrouwen, bij mannen: oorzaken
• Navelbreuk baby/volwassenen: symptomen, behandeling-operatie