Wondroos op been, voet, gezicht: besmettelijk en behandeling

Wondroos, ook wel belroos genoemd, is een bacteriële infectie van de lederhuid en het onderliggende weefsel, waarbij de huid (glanzend) rood en pijnlijk wordt. Wondroos komt in de meeste gevallen voor op het onderbeen, maar kan ook op andere plekken, zoals arm of gezicht, verschijnen. Wondroos wordt behandeld met antibiotica. Wondroos kan voorkomen worden door wondjes, krassen en splinterverwondingen goed te reinigen en te desinfecteren.

Wondroos

• Wat is wondroos?
• Oorzaak wondroos
• Klachten en symptomen wondroos
• Diagnose wondroos
• Behandeling wondroos

Wat is wondroos?

De medische benaming van wondroos is erysipelas. Wondroos is een snel uitbreidende bacteriële huidinfectie die wordt veroorzaakt door bacteriën, meestal streptokokken. Wondroos wordt thans beschouwd als een specifieke vorm van cellulitis. Door de ontsteking wordt de huid (glanzend) rood en pijnlijk. De roodheid ontstaat door schade aan de bloedvaten. Voorkeurslocatie is het onderbeen, maar wondroos kan zich ook op andere plekken manifesteren, zoals op de arm of in het gezicht. De aandoening kan bij zowel kinderen als volwassenen voorkomen. Wondroos treedt vooral op bij mensen met een verminderde afweer.

De kans dat iemand met wondroos iemand anders besmet is uiterst gering. In veel gevallen wordt wondroos veroorzaakt door een bacterie van de Streptococcus groep, welke veel voorkomt en niet direct besmettelijk is. Soms is er sprake van een bijkomende bacterie (Stafylococcus Aureus), die besmettelijker is.

Oorzaak wondroos

Wondroos wordt meestal veroorzaakt door streptokokken. De bacteriën dringen via een klein, vaak onopgemerkt wondje, bijvoorbeeld een kloofje tussen de tenen of een schaaf- of brandwond aan het onderbeen, naar binnen en infecteren de huid. Dit veroorzaakt een pijnlijke rode zwelling die zich progressief uitbreidt. Wondroos kan ook bij een grotere wond ontstaan, zoals een open been. De wondroos hoeft niet altijd direct rond het wondje voor te komen.

Patiënten die lijden aan lymfoedeem en dikke enkels hebben als gevolg van ophoping van vocht in de onderbenen, lopen meer kans wondroos te krijgen. Patiënten met diabetes (suikerziekte) of hartfalen kunnen van wondroos behoorlijk ziek worden.

Klachten en symptomen wondroos

Vaak is bij wondroos een been aangedaan, maar soms ook het gezicht of een arm. De volgende symptomen kunnen optreden:

• De aangetaste huid wordt plotseling rood, warm, gezwollen en pijnlijk, waarbij de rand scherpbegrensd en verheven is;
• Er kunnen (bloed)blaren ontstaan;
• (Hoge) koorts, koude rillingen, algeheel gevoel van ziek zijn;
• Hoofdpijn en braken;
• Opgezette lymfeklieren (in de liezen of in de hals, afhankelijk van waar de wondroos zich voordoet).
• Soms zijn de lymfebanen ontstoken (lymfangitis), hetgeen zich uit zich als een rode streep tussen de aangedane plaats en de regionale lymfeklieren.

Wanneer behandeling uitblijft, kan de infectie zich in de diepte uitbreiden en de spieren aantasten, kunnen er abcessen ontstaan of kan er bloedvergiftiging (sepsis) optreden.

Diagnose wondroos

Normaal gesproken kan de diagnose wondroos gesteld worden op basis van de kenmerkende verschijnselen. Een biopsie van de huid is meestal niet nodig.

Behandeling wondroos

Antibiotica in de vorm van tabletten of capsules worden voorgeschreven om de aandoening te bestrijden. In ernstige gevallen is een ziekenhuisopname geïndiceerd en wordt antibiotica toegediend via een infuus. Bij vaak terugkerende wondroos, is een onderhoudsbehandeling met penicilline injecties nodig.

Algemeen geldt: bedrust. Bij wondroos op het been kan genezing worden bevorderd door het been in te zwachtelen. Naderhand kan een steunkous nodig zijn, wanneer het been wat dikker en een beetje rood blijft. De zwelling kan worden verminderd door het been hoog te leggen.

Het is van belang om te achterhalen hoe de bacterie de huid is binnengedrongen. De port d'entrée dient opgespoord en adequaat behandeld te worden om recidief te voorkomen. Dit kan bijvoorbeeld een wondje tussen de tenen zijn, die wordt veroorzaakt door een schimmelinfectie. Behandeling met antischimmelcrème is dan geboden. Ook dient de patiënt hygiënemaatregel in acht nemen om te voorkomen dat de schimmel terugkomt (klik hier voor meer informatie over voetschimmel).

Lees verder

• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid