Peritonsillair abces: symptomen, oorzaak en behandeling

Een peritonsillair abces vormt zich in de weefsels van de keel naast één van de keelamandelen. Een abces is een pusophoping in een niet eerder bestaande holte. Een peritonsillair abces is meestal een complicatie van een amandelontsteking. Vaak zijn Streptococcus-bacteriën de boosdoeners. Het abces kan hevige keelpijn veroorzaken en andere klachten. Naast het voorschrijven van een antibioticum, zal de arts de pus via een incisie verwijderen en vervolgens afzuigen.

Peritonsillair abces

• Peritonsillair abces - inleiding
• Mogelijke oorzaken peritonsillair abces
• Klachten en symptomen peritonsillair abces
• Diagnose en behandeling peritonsillair abces

Peritonsillair abces - inleiding

Een peritonsillair abces of pusophoping vormt zich in de weefsels van de keel naast één van de keelamandelen, tonsillen genaamd. Een abces is een ophoping van pus, ook wel 'etter' genoemd, in een niet eerder bestaande holte. Het abces kan aanleiding geven tot pijn, zwelling en in ernstige gevallen verstopping van de keel. Als de keel wordt geblokkeerd door het abces, wordt slikken, spreken en zelfs ademen moeilijk.

Wanneer een amandelontsteking, bekend als 'tonsillitis', zich uitbreidt naar de omgeving en in de keel pus gevormd wordt, kan een peritonsillair abces ontstaan. Een peritonsillair abces komt het meest voor bij jongvolwassenen tussen het 20e en 40e levensjaar en komt relatief weinig voor bij kinderen.

Mogelijke oorzaken peritonsillair abces

Een peritonsillair abces is meestal een complicatie van tonsillitis. Het gaat vaak om een bacteriële infectie die is veroorzaakt door Streptococcus-bacteriën. Een abces rond de keelamandelen kan ook een complicatie zijn van parodontitis (vergevorderde tandvleesontsteking). Roken is een risicofactor in het ontstaan van een peritonsillair abces.

Klachten en symptomen peritonsillair abces

Het eerste symptoom van een peritonsillair abces is meestal een zere keel. Een periode van enkele dagen zonder koorts of andere symptomen kan volgen als het abces zich ontwikkelt. De verschijnselen bij een abces rond de keelamandelen zijn onder meer:

• hevige keelpijn, meestal aan één kant;
• zwelling van het aangedane gebied;
• pijnlijk slikken;
• hoge koorts en koude rillingen;
• spierspasmen in de spieren van de kaak (kaakkramp of trismus) en de hals (scheefhals of torticollis);
• oorpijn aan dezelfde kant als het abces;
• spreken met een gedempte stem, vaak omschreven als een 'hete aardappel' stem, alsof de patiënt met een hete aardappel in zijn mond praat;
• moeite met slikken van speeksel;
• vieze smaak in de mond en onwelriekende adem;
• draaien van het hoofd is pijnlijk.

Diagnose en behandeling peritonsillair abces

Een arts stelt de diagnose door de keelholte te bekijken en vast te stellen dat het gehemelte en het omringende weefsel unilateraal is opgezet. Het gehemelte en de huig worden door het abces naar het midden van de mondholte geduwd. Andere onderzoeken zijn vaak niet nodig, maar bij twijfel kan altijd een CT-scan worden gemaakt om het eventuele abces op te sporen. Bij vermoeden van een abces kan de arts met een injectienaald in het gebied trachten wat pus op te zuigen. Dit kan op kweek worden gezet om te achterhalen welk organismen de infectie veroorzaakt. Dit met het oog om te bekijken welke antibiotica het beste kan worden gebruikt.

Naast het voorschrijven van een antibioticum, zal de arts de pus via een incisie in het abces of het inbrengen van een naald verwijderen en vervolgens de inhoud ervan afzuigen. Een recidief is niet zeldzaam. Dit kan echter worden voorkomen door tonsillectomie uit te voeren. Bij deze ingreep worden de keelamandelen verwijderd.

Klik hier voor een special over abcessen.

Lees verder

• Abces in oksel, lies en borst / steenpuist (huidabces)
• Abces: hersenabces en kaakabces en vele andere abcessen
• Abces: peri-anaal abces, ontsteking slijmklier anus, billen
• Hidradenitis suppurativa: vele pijnlijke abcessen lichaam
• Zere keel, keelpijn (bij slikken): wat te doen, tips