Blaren op voet en hand: behandelen, doorprikken & voorkomen

Een blaar is een ophoping van vocht in een holte tussen de opperhuid en de lederhuid als gevolg van abnormale wrijving. Soms treedt een secundaire infectie van de blaar op. Voorkomen is beter dan genezen, zo luidt het spreekwoord. Blaren kunnen worden voorkomen door het nemen van allerlei preventieve maatregelen. Kleine, niet al te pijnlijke blaren kunnen het beste ongemoeid worden gelaten. Grote, pijnlijke blaren kunnen worden behandeld. In dit artikel bespreken we hoe dat het beste kan.

Blaren

• Blaren - inleiding
• Oorzaak van blaren
• Mogelijke complicaties
• Voorkomen van blaren
• Behandeling van blaren

Blaren - inleiding

Een blaar is een ophoping van helder vocht in een holte tussen de opperhuid en de lederhuid. In de lederhuid vult de holte zich echter niet met helder vocht, maar met bloed. In dat geval spreekt men van een bloedblaar. Een blaar is gelokaliseerd op plaatsen die aan langdurige of hevige wrijving hebben blootgestaan. Het treedt vooral op aan handen en voeten. Bij wandelaars komen blaren regelmatig voor. Niet alleen beginnende wandelaars kunnen er door getroffen worden, maar soms ook getrainde wandelaars.

Oorzaak van blaren

Naast abnormale wrijving kunnen verschillende andere factoren een rol spelen in het ontstaan van blaren, zoals vocht en hitte. Eerst ontstaat roodheid en als de frictie tussen de opperhuid en de lederhuid langer duurt, ontstaat een holte die is gevuld met vocht. Deze reactie van de huid voorkomt beschadiging als gevolg van de wrijving.

Abnormale wrijving kan ontstaan door verschillende oorzaken:

• door slecht passend schoeisel, zowel te ruime als te krappe schoenen;
• schurende sokken, de naad van een sok, een plooi in de sok, niet-aansluitende sokken;
• een steentje of andere onregelmatigheid in de schoen;
• anatomiscge afwijkingen van de voet;
• langdurig lopen, vooral op aflopend terrein.

Blaarbevorderende factoren zijn transpiratievocht tussen de voeten en de sokken, wat de huid week en gevoelig maakt en lopen op een hete ondergrond, bijvoorbeeld bij warm weer. Warmte op de huid vergoot namelijk de kans op blaren. In slecht geventileerde schoenen stijgt de temperatuur van de voeten nog sneller.

Mogelijke complicaties

Soms treedt een secundaire infectie van de blaar op. Dit kan gepaard gaan met lymfangitis (ontsteking van de lymfvaten als gevolg van een bacteriële infectie), of lymfadenitis (een infectie van de lymfklieren). Een enkele keer kunnen klachten in het bewegingsapparaat ontstaat, doordat de patiënt gedurende langere tijd een abnormaal looppatroon aanneemt ter ontlasting van een pijnlijke voetblaar.

Voorkomen van blaren

Voorkomen is beter dan genezen, zo luidt het spreekwoord. Blaren kunnen worden voorkomen door onder meer de volgende maatregelen:

• Door regelmatig te lopen kunnen de voeten aan de schoenen wennen.
• Schaf ademende leren en goed passende wandelschoenen aan.
• Gebruik dikke, naadloze sokken, met bij voorkeur een dunne binnensok van acryl of polyester.
• Soms kunnen (neopreen) inlegzolen blaargevoelige plaatsen ontlasten, doch slechte inlegzolen kunnen het probleem verergeren.
• Smeer een aantal weken voor een langere trektocht of wandelvierdaagse, dagelijks de voeten in met kamferspiritus, GehWohl of GehFit. Dit bevordert de verharding van de voethuid, waardoor deze minder blaargevoelig is.
• Was de voeten met koud water en gebruik daarbij geen zeep. Dit voorkomt dat de huid zachter wordt.
• Harde en dikke eeltplekken kunnen blaren veroorzaken. Daarom is het zaak om overmatig eelt te (laten) verwijderen.
• Plak gevoelige plaatsen voor een wandeling preventief af met leukoplast of sporttape.
• Neem een extra paar sokken mee en verwissel van sokken tijdens de middagpauze. Laat dan ook de schoenen even uitdampen.
• Trek meteen na de wandeling schoenen en sokken uit. Door de voeten met koud water te wassen, wordt de voethuid minder zacht.

Behandeling van blaren

Kleine, niet al te pijnlijke blaren kunnen het beste ongemoeid worden gelaten.¹ Grote, pijnlijke blaren kunnen als volgt worden behandeld:

• Desinfecteer de blaar en omgeving met 10% providonjoodoplossing ;
• Met een schone blarenprikker moet de blaar aan twee zijden gepuncteerd worden;
• Daarna leegdrukken of -rollen met een wattenstokje en nadrogen;
• Ten slotte de blaarrest afdekken met hydrocolloïd verband (zelfhechtend wondverband met goede absorptie van wondvocht), of eventueel een zinkoxidepleister;
• Daarna droge sokken aantrekken en schoenen talken voor gebruik.

Een bloedblaar kan op dezelfde manier behandeld worden als een gewone blaar.

Klik hier voor een special over voetklachten.

Noot

1. A.W.C. van Veelen: Voetblaren/combustio pedis, in: Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010, p.816.

Lees verder

• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid
• Pompholyx (blaasjeseczeem): blaasjes & blaren handen-voeten
• Bulleus pemfigoïd: blaren op de huid en slijmvliezen
• Erythema Exsudativum Multiforme minor + major: behandeling
• Mond (tong) aandoeningen: aften/zweertjes/ontsteking/ (pijn)