Blaasontsteking en zwangerschap & blaasontsteking na seks

Een blaasontsteking of cystitis is een ontsteking van het slijmvlies in de blaas en wordt vaak veroorzaakt door Escherichia coli, een bacterie die in de darmen voorkomt. Veelvuldige aandrang om te plassen en pijn tijdens het plassen zijn veel voorkomende symptomen van een blaasontsteking. Blaasontsteking komt bij vrouwen veel vaker voor dan bij mannen. Een milde blaasontsteking kan goed reageren op eenvoudige maatregelen die iemand zelf kan nemen, zoals veel drinken.

Blaasontsteking

• Wat is een blaasontsteking?
• Wat is de oorzaak van een blaasontsteking?
• Klachten en symptomen blaasontsteking
• Hoe kan een blaasontsteking behandeld worden?

Wat is een blaasontsteking?

De blaas is een tijdelijke opslagruimte voor urine. De blaas is gelokaliseerd onderaan de buik, achter het schaambeen. Een volle blaas kan gemiddeld ongeveer 400 ml. urine bevatten.

Een blaasontsteking is een infectie van de blaas. Wanneer zich bacteriën in de (normaal gesproken steriele) blaas vermenigvuldigen, ontstaat er een ontsteking van het slijmvlies van de blaas. Een infectie van de blaas behoort tot de meest voorkomende infecties bij de mens. Ze komen vaak voor bij vrouwen, maar zeer zelden bij mannen. Ongeveer 20% van alle vrouwen krijgt ten minste eenmaal in haar leven een blaasontsteking. Bij een man neemt de kans op het krijgen van een blaasontsteking toe naarmate hij ouder wordt, als gevolg van een prostaatvergroting wat veel voorkomt bij oudere mannen.

Vermoedelijk krijgen vrouwen vaker een blaasontsteking doordat zij een kortere urinebuis hebben, waardoor bacteriën gemakkelijk via de plasbuis in de blaas terecht kunnen komen. Ook ligt de opening van de plasbuis van een vrouw dichter bij de anus. Vrouwen lopen hierdoor een groter risico op een blaasontsteking, vanwege de bacteriën in de anale zone. Voorts zijn vrouwen na de overgang gevoeliger voor blaasontsteking. Mogelijk hangt dit samen met de afname van het hormoon oestrogeen, als gevolg waarvan het slijmvlies van de plasbuis kwetsbaarder wordt.

Blaasontstekingen zijn op zich niet ernstig en kunnen vanzelf overgaan. Blaasontstekingen hebben echter de neiging om terug te komen. In zeldzame gevallen kan een blaasontsteking zich naar een nier verbreiden hetgeen veel pijn in de rug veroorzaakt. Een nierinfectie kan leiden tot blijvende nierschade. Het is dus heel belangrijk om de onderliggende oorzaak van een blaasontsteking te behandelen en om preventieve maatregelen te nemen om te voorkomen dat ze terugkomen.

Bij oudere mensen zijn blaasontstekingen vaak moeilijk te diagnosticeren. De symptomen zijn minder specifiek en worden vaak toegeschreven aan het ouder worden.

Wat is de oorzaak van een blaasontsteking?

De meeste blaasontstekingen worden veroorzaakt door verschillende stammen van Escherichia coli, een bacterie die in de darmen voorkomt. Vrouwen krijgen soms een blaasontsteking nadat zij seks hebben gehad. Vaginale geslachtsgemeenschap maakt het voor bacteriën makkelijker om de blaas te bereiken via de plasbuis. Vrouwen met een blaasverzakking, hebben meer kans op een ontsteking. Bij zwangere vrouwen kan de blaas worden samengedrukt als het ongeboren kind groeit en dit maakt hen vatbaar voor blaasontstekingen. Gebruik van condooms en het gebruik van zaaddodende middelen, verhogen het risico op urineweginfecties. Chlamydia trachomatis en Neisseria gonorrhea kunnen ook urineweginfecties veroorzaken bij seksueel actieve mensen die onveilig vrijen.

Als een man een blaasontsteking krijgt, is er vaak meer aan de hand. Bij mannen kan een blaasontsteking berusten op een aandoening aan de urinewegen. Ook kan het wijzen op de aanwezigheid van (blaas-)stenen of een prostaatvergroting. Bij kinderen is er bij een blaasontsteking vaak sprake van een anatomisch probleem.

Klachten en symptomen blaasontsteking

Veel voorkomende symptomen van een blaasontsteking zijn brandende pijn bij het plassen, frequente aandrang waardoor steeds kleine beetjes urine worden uitgeplast en het gevoel dat de blaas na het plassen niet geheel leeg is. Ook kan de urine er troebel uitzien of anders ruiken en soms kan er wat bloed bij de urine aanwezig zijn. Bij een bacteriële infectie kan er ook pijn in de onderbuik en/of onderrug optreden. Dit kan gepaard gaan met koorts en rillingen. Bij ouderen kan er als gevolg van de blaasontsteking urine-incontinentie optreden. Er zijn mensen die vrijwel wel geen klachten hebben van een blaasontsteking.

Hoe kan een blaasontsteking behandeld worden?

Milde blaasontstekingen kunnen goed reageren op eenvoudige maatregelen die iemand zelf kan nemen. Zo is het belangrijk om dagelijks voldoende - ongeveer twee liter per dag - te drinken, zodat bacteriën uit de blaas gespoeld worden. Voorts is het van belang om regelmatig te plassen en de plas niet op te houden, zodat bacteriën niet de kans krijgen zich te vermenigvuldigen. Plas hierbij de blaas altijd goed leeg. Verder is het verstandig om te plassen na het vrijen, zodat eventuele bacteriën worden uitgeplast. Het drinken van cranberrysap is bewezen effectief om een blaasontsteking te voorkomen. Vooral vrouwen met terugkerende blaasontstekingen hebben hier baat bij.

Mannen met een blaasontsteking of klachten die daarop wijzen, moeten altijd contact opnemen met de huisarts. Vrouwen die vermoeden dat zij een blaasontsteking hebben, hoeven niet altijd naar de huisarts. Als de klachten erg hinderlijk zijn of langer dan een week duren, is een bezoek aan de huisarts aan te raden. Vrouwen met een vermoedelijke blaasontsteking moeten in de volgende gevallen altijd naar de huisarts:

• als ze zwanger zijn;
• als ze koorts krijgen;
• als ze pijn in hun zij krijgen;
• als ze denken een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) te hebben.

Wanneer er andere verschijnselen zijn waarover men zich zorgen maakt, ook dan geldt het advies om met de huisarts te overleggen. Een huisarts behandelt urineweginfecties veelal met antibiotica.

Klik hier voor een special over urineweginfecties en klik hier voor een special over allerlei blaasaandoeningen.

Lees verder

• Buikpijn: pijn in buik en onderbuik links/rechts vrouw + man
• Urineweginfectie symptomen, oorzaken en behandeling
• Urine: pijn, irritatie, branderig gevoel plassen of urineren
• Blaas: blaasontsteking symptomen, pijn, aandrang en seks
• Blaasontsteking bij mannen + vrouwen (zwanger) behandelen