Galstenen: verwijderen via kijkoperatie en dieet behandeling

De galblaas is een peervormig orgaan dat gal opslaat. Gal wordt in de lever geproduceerd. Ongeveer 30% van de mensen heeft galstenen, vaak op hogere leeftijd. De meeste mensen met galstenen hebben er echter geen last van, zodat behandeling niet nodig is. Lichte galsteenklachten kunnen vaak goed onder controle worden gehouden met een vetarm dieet. Bij aanhoudende pijn wordt bekeken of de galblaas operatief verwijderd moet worden, bij voorkeur via een kijkoperatie.

Galstenen

• Galblaas
• Galstenen
• Behandelmethoden galstenen
• Laparoscopische cholecystectomie

Galblaas

De galblaas is een peervormig hol orgaan dat is gelokaliseerd rechtsboven in de buikholte, onder de lever. De galblaas is via de galbuis met de lever verbonden. In de gal wordt de door de lever geproduceerde galvloeistof tijdelijk opgeslagen. De opgeslagen gal wordt afgescheiden via de centrale galgang naar de darm, op het moment dat vethoudend voedsel de darm binnenkomt. Gal is nodig voor een goede vertering van vetten.

Galstenen

Wanneer galvloeistof teveel indikt, ontstaat er een galsteen. Galstenen bestaan vooral uit cholesterol, maar ook uit bilirubine en kalkzouten. Galstenen variëren in grootte van een millimeter tot 2½ centimeter of groter. Er bestaan twee soorten galstenen:

• de cholesterolgalstenen; en
• de bilirubinepigmentstenen.

Onderzoekers zijn van mening dat galstenen worden veroorzaakt door een combinatie van factoren, waaronder erfelijkheid, lichaamsgewicht, verminderde galblaasmotiliteit (beweging), en vermoedelijk een vetrijk dieet. Door een verminderde galblaasbeweging, knijpt de galblaas zich onvoldoende leeg bij de maaltijd. Hierdoor blijft wat galvloeistof achter die kan gaan indikken.

Behandelmethoden galstenen

Iemand die weinig tot geen last heeft van galblaasstenen, behoeft niet behandeld te worden. Wanneer iemand af en toe last van pijn heeft, kan een dieet van minder vet voedsel uitkomst bieden. Bij aanhoudende pijn wordt bekeken of de galblaas operatief verwijderd moet worden. Dit gebeurt meestal via een kijkoperatie. Deze operatie wordt 'laparoscopische cholecystectomie' genoemd. Bij een verwijderde galblaas, zal de galfunctie overgenomen worden door de lever. Galstenen die zich in de hoofdgalgang tussen de lever en de darm bevinden, kunnen de galbuis afsluiten en daardoor ernstige problemen veroorzaken. Deze stenen kunnen meestal verwijderd worden met een endoscopie.

Laparoscopische cholecystectomie

Via laparoscopische cholecystectomie wordt de galblaas met de galstenen verwijderd, met behulp van een kijkbuis via de buikwand. Dit gebeurt onder algehele narcose. Er worden vier kleine sneetjes (incisies) in de buikwand gemaakt. Door ieder sneetje wordt een buisje aangebracht. Door het buisje die vlak onder de navel is aangebracht, zal de chirurg een dunne staafvormige lens(de laparoscoop) naar binnen schuiven. Via een uitwendige videocamera die is aangesloten op een televisiescherm, kunnen de chirurg en de assistenten alles zien terwijl met de handen de diverse instrumenten via de andere incisies bediend worden. Voorafgaande de operatie is er tijdelijk wat gas in de buik geblazen om wat ruimte te creëren.

Na de operatie vloeit het galvloeistof rechtstreeks vanuit de lever, via de galweg naar de dunne darm. Omdat de galblaas is verwijderd, kan het lichaam tussen de maaltijden door geen gal meer opslaan. Bij de meeste mensen heeft dit heeft weinig tot geen effect op de spijsvertering.

Na de ingreep kunnen de volgende klachten optreden:

• een pijnlijke keel (in verband met de anesthesie was er een buisje in de keel aanwezig);
• een blauwe plek op de buik;
• rond de plekken waar de incisies zijn gemaakt, kan de buik wat pijn doen;
• er kan een beetje vocht of bloed uit de wondjes op de buik komen (dit mag niet langer dan 1,5 dag duren);
• vanwege het gas dat in de buik is geblazen kan de patiënt nadien wat schouderpijn, een gevoelige buikstreek of een opgeblazen gevoel hebben (dit mag maximaal 48 uur bestaan).

De eerste tijd na de operatie is het verstandig heldere vloeistoffen te drinken, zoals water, thee zonder melk of limonade zonder koolzuur. Wanneer de patiënt niet misselijk is, kan hij voorzichtig beginnen met zacht voedsel. Vermijd vet of gekruid voedsel. Vers fruit, groenten, vruchtensap en muesli zijn aan te bevelen. De eerste 36 uur na de operatie mag de patiënt geen alcohol drinken.

De meeste mensen kunnen binnen 7 tot 10 dagen weer hun normale activiteiten oppakken. Soms duurt het wat langer.

Deze methode kan niet altijd worden toegepast. Wanneer een kijkoperatie niet mogelijk is, zal men een klassieke 'open' operatie uitvoeren. Het herstel na een open operatie duurt langer dan na een kijkoperatie. Na een kijkoperatie mag een patiënt over het algemeen dezelfde dag of de volgende dag weer naar huis, terwijl dit 2 tot 4 dagen is bij een open chirurgie en soms zelfs langer.

Klik hier voor een special over galblaasaandoeningen.

Lees verder

• Galstenen: symptomen, oorzaak, behandeling en verwijderen
• Galblaaskanker: symptomen, oorzaken, behandeling en prognose
• Acute galblaasontsteking: symptomen, oorzaak en behandeling