InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Anale jeuk / jeuk aan anus: oorzaak, behandeling zalf-crème

Anale jeuk / jeuk aan anus: oorzaak, behandeling zalf-crème

Anale jeuk / jeuk aan anus: oorzaak, behandeling zalf-crème Anale jeuk, ofwel jeuk aan anus. Peri-anale jeuk wordt ook wel pruritis ani genoemd. De meeste mensen gaan bij jeukklachten aan de anus niet naar de huisarts, maar proberen zelf de jeuk te bestrijden. Voor veel mensen is het een gênant probleem, waar ze zich voor schamen. Anale jeuk kan allerlei oorzaken hebben, waaronder huidaandoeningen als psoriasis en eczeem, interne ziekten als suikerziekte, overmatige transpiratie, enz. De behandeling van anale jeuk is afhankelijk van de oorzaak van het probleem. Bij een jeukende anus is het in de eerste plaats belangrijk om de uitlokkende factoren weg te nemen. De jeuk kan desgewenst bestreden worden met een zalfje.

Anale jeuk / jeuk aan de anus / anus jeuk


Anale jeuk / jeuk aan de anus - inleiding

Anale jeuk is jeuk rond de anus - de uitmonding van de endeldarm of rectum. De jeuk kan zich rond de anus bevinden of zich uitbreiden, is vaak intens en kan gepaard gaan met een sterke drang om te krabben. Hierdoor kan er een vicieuze cirkel van jeuk, branderigheid en krabben ontstaan, waardoor een traumatische dermatitis (ontsteking van de huid) ontstaat die weer jeuk geeft. Jeukende huid rond de anus wordt ook wel 'pruritus ani' genoemd.

Anale jeuk kan veel oorzaken hebben, waaronder huidaandoeningen als psoriasis en eczeem, ziekten als diabetes of leverziekte, huidaanhangsels (marisken), fistels, worminfecties en het gebruik van zeep of ontsmettingsmiddelen. Veel mensen ervaren bij tijd en wijle anale jeuk. Wees niet beschaamd om er met de huisarts over te praten. Met de juiste behandeling en zelfzorgmaatregelen, kan in de meeste gevallen de anale jeuk adequaat bestreden worden.

Het is verstandig de huisarts te raadplegen wanneer er sprake is van ernstige anale jeuk, wanneer de klachten aanhouden of verergeren, bij bloedverlies en wanneer de oorzaak niet achterhaald kan worden.

De incidentie van perianale jeuk in de huisartsenpraktijk is één per duizend patiënten per jaar. Iets meer mannen dan vrouwen kloppen met deze klacht bij de huisarts aan. Uitlokkende factoren zijn:
  • een zittend beroep;
  • overgewicht;
  • grote psychische spanningen; en
  • fors alcohol- en koffiegebruik.

Oorzaken anale jeuk / jeuk aan de anus

De meeste gevallen van anale jeuk worden veroorzaakt door een onschuldig probleem. Soms kan anale jeuk echter een teken zijn van een afwijking of medische aandoening. Mogelijke oorzaken van anale jeuk zijn onder meer:

  • Droge huid. Bij het ouder worden, wordt de huid in en rond de anus gevoeliger voor droogte. Een droge huid kan leiden tot aanhoudende, intense jeuk aan de anus.

  • Overmatige transpiratie. Vocht rond de anus als gevolg van overmatig zweten.

  • Overmatige perianale bevochtiging. Door ondoelmatige hygiëne, zoals te veel schoonhouden met droog en hard toiletpapier of hardhandig de billen af te vegen of juist te weinig schoonhouden, waardoor er ontlastingsresten achterblijven.

  • Fecale incontinentie. Anale jeuk kan ook worden veroorzaakt door veelvuldige diarree of het ontsnappen van kleine hoeveelheden ontlasting (fecale incontinentie).

  • Overmatig gebruik van laxeermiddelen. Overmatig of oneigenlijk gebruik van laxeermiddelen kan leiden tot chronische diarree en dit vergroot het risico van anale irritatie en jeuk.

  • Onvoldoende ventilatie. Onvoldoende ventilatie als gevolg van slecht ademend ondergoed, plastic stoelen en overgewicht, kunnen ook aanleiding geven tot anale jeuk.

  • Allergisch contacteczeem. Als gevolg van een allergische reactie door overgevoeligheid voor bepaald stoffen in bijvoorbeeld vochtig toiletpapier.


  • Mariske. Een mariske is een huidflapje rond de anus. Dit onschuldige fenomeen is naar men vermoedt een restant van een aambei en kan aanleiding geven tot jeukklachten, vooral wanneer er restjes ontlasting rond het flapje achterblijven.

  • Schimmelinfecties. Een schimmelinfectie kan behoorlijke jeuk veroorzaken.

  • Aambeien. Anale jeuk kan een symptoom van aambeien zijn.

  • Anale kloven en fistels. Een klein scheurtje in de anus ontstaat meestal door obstipatie (verstopping). Een peri-anale fistel is een verbinding of 'gangetje' tussen de endeldarm en de huid. Het kan ontstaan na een ontsteking in een anaalplooi of anaalkliertje.


  • Worminfecties. Wormpjes worden vooral gezien bij kinderen en kunnen ook anale jeuk veroorzaken.

  • Interne ziekten. Interne ziekten die met anale jeuk gepaard kunnen gaan, zijn suikerziekte (diabetes mellitus), hypothyreoïdie (een tekort aan schildklierhormonen), uremie (bloedvergiftiging door onvoldoende werking van de nieren), icetrus (geelzucht) en hematologische ziekten. Vaak is de ziekte reeds bekend en is perianale jeuk niet het eerst symptoom dat optreedt bij de patiënt.

Onderzoek door de huisarts

Het is verstandig de huisarts te raadplegen wanneer er sprake is van ernstige, aanhoudende en/of verergerende anale jeuk, bij bloedverlies of wanneer de oorzaak niet achterhaald kan worden. De huisarts richt zijn onderzoek op het opsporen van een onderliggende ziekte of aandoening. De arts stelt vragen naar onder meer duur en tijdstip van de jeukklachten, naar de toilethygiëne, naar de frequentie en consistentie van de ontlasting, enz. Daarnaast onderzoek de huisarts de perianale regio. Als de oorzaak van de jeuk niet duidelijk is, kan er aanvullend onderzoek worden verricht. Verwijzing is zelden nodig.

Behandeling anale jeuk / jeuk aan de anus

De behandeling van anale jeuk is afhankelijk van de oorzaak van het probleem. In de eerste plaats is het belangrijk om de uitlokkende factoren weg te nemen. Bij onderliggend lijden, zal de aandoening of ziekte adequaat behandeld moeten worden. Voorts is het van belang om een goede hygiëne in acht te nemen: gebruik bij voorkeur een toiletdouche, of anders deppen met natte doekjes die geen alcohol of parfum bevatten en vervolgens de huid goed drogen. Draag geen strakke broeken of panty's, maar draag bij voorkeur ruim zittend katoenen ondergoed (wassen op minimaal 60 graden Celsius). Vermijd het gebruik van zeep of schuimbaden. Krabben wordt sterk ontraden.

De huisarts kan bij anale jeuk een indifferent middel voorschrijven, zoals zinkzalf of cetomacrogolvaselinecrème. Mocht dat niet het gewenste effect hebben, dan is een 1%-hydrocortisonzalf een goed alternatief.

Lees verder

© 2011 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
Website over gezondheid.
Gerelateerde artikelen
Marisken: mariske verwijderen, behandeling en operatieMarisken: mariske verwijderen, behandeling en operatieEen mariske is een volkomen onschuldig en zacht aanvoelend huidflapje rond de anus. Het is in feite een uitgerekte huidp…
Jeukende huid: oorzaken & behandelingJeukende huid: oorzaken & behandelingEen jeukende huid is een van de meest voorkomende huidklachten. Vaak is er sprake van een branderig gevoel aan de huid.…
Symptomen anale klachten: pijn, jeuk, afscheiding, afwijkingSymptomen anale klachten: pijn, jeuk, afscheiding, afwijkingIn dit artikel wordt onder anale klachten pijn, jeuk, afscheiding en een door een persoon gevoelde afwijking in en rondo…
Jeukende anus: na ontlasting, met bloed of wormenJeukende anus: na ontlasting, met bloed of wormenEen jeukende anus is een vervelend probleem. Een jeukende anus of anale jeuk, ook wel perianale jeuk of pruritus ani gen…
Aambeien; hoe voorkom je het en hoe kom je er vanaf?Aambeien; hoe voorkom je het en hoe kom je er vanaf?Aambeien, heel wat mensen heeft er last van. Nog te vaak blijven mensen met de aandoening lopen omdat ze er niet meer na…
Bronnen en referenties
  • S. Jonkers: Perianale jeuk/pruritus ani, in: Kleine kwalen in de huisartspraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010, p.565-568.

Reageer op het artikel "Anale jeuk / jeuk aan anus: oorzaak, behandeling zalf-crème"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Anja, 23-06-2014 11:26 #3
Zou het ook kunnen dat de schimmel / gist "Pityriasis Versicolor" eveneens zorgt voor anale jeuk? Mag de "Selsun" shampoo ook anaal gebruikt worden? Reactie infoteur, 07-07-2014
Het is zeer onwaarschijnlijk dat pityriasis versicolor of tinea versicolor zich manifesteert in het anale gebied. Bij (aanhoudende) (huid)klachten in het anale gebied kunt u het beste uw huisarts laten beoordelen wat er aan de hand is.

Jo, 14-05-2014 09:02 #2
Na het gebruik 7 maand geleden van amoxyclav (10 dagen) heb ik nog steeds jeuk vooral na de stoelgang, de ene dag weer minder dan de andere. Mijn huisarts denkt aan schimmelinfectie door de amoxyclav, maar het rare is ik heb geen behandeling gekregen. Hij maakte er niet zoveel uit, wat kan ik doen tegen schimmelinfectie? bestaan er cortisone creams voor? Reactie infoteur, 07-07-2014
Als u een schimmel heeft, kan de huisarts dit behandelen met een antischimmelcrème. Vraag uw huisarts om advies.

Riaberkhout, 16-06-2013 00:15 #1
Geachte m
ik heb hier al zoveel last, alles gedaan. maar niets helpt, aambeien heb ik ook. ik word er gek van. kunt u mijn vertellen, wat ik hier aan kan doen?
met vriendelijke groet ria berkhout Reactie infoteur, 07-07-2013
De behandeling van uw jeukklachten is afhankelijk van de oorzaak. U doet er verstandig aan om een afspraak te maken met uw huisarts, zodat hij kan onderzoeken wat er aan d ehand is en wat er het beste helpt om uw klachten te bestrijden.

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Anus aandoeningen
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!