Foetaal alcohol syndroom (FAS)

Alcohol drinken tijdens de zwangerschap kan het foetaal alcohol syndroom (FAS) tot gevolg hebben. Het foetaal alcohol syndroom is een ernstige aandoening die gekenmerkt wordt door een abnormale hersenontwikkeling en problemen op diverse gebieden, waaronder subtiele gezichtsafwijkingen, neurologische afwijkingen, groeiachterstand en diverse psychiatrische problemen.

Foetaal alcohol syndroom

Dat alcohol negatieve consequenties kan hebben voor volwassenen wordt reeds door iedereen onderkend. Er is echter lang gedacht dat alcohol geen negatieve consequenties kon hebben voor de ongeboren baby. Men dacht dat de foetus niet blootgesteld werd aan het alcoholgebruik van de moeder. Inmiddels heeft men ontdekt dat de alcohol van de moeder op de foetus overgedragen kan worden en dat de alcohol door de bloedhersen barrière van de ongeboren baby heen kan alwaar het schade aan kan richten. Baby's die gedurende de zwangerschap aan grote hoeveelheden alcohol blootgesteld zijn kunnen het foetaal alcohol syndroom (FAS) hebben. Geschat wordt dat het foetaal alcohol syndroom bij circa een tot drie op de 1000 geboorten voorkomt.

Kenmerken foetaal alcohol syndroom

Kinderen met het foetaal alcohol syndroom hebben een abnormale hersenontwikkeling en lopen veel vaker dan gezonde kinderen tegen diverse problemen aan, waaronder:

• Subtiele gezichtsafwijkingen, waaronder een platte bovenlip, smalle oogopeningen, een wipneus, relatief laagstaande oren en een glad oppervlak tussen de bovenlip en de neus (geen 'neusgootje')
• Groeiachterstand, zowel pre- als postnataal
• Neurologische afwijkingen, zoals beperkte motorische vaardigheden en een afwijkende loop
• Aangeboren afwijkingen aan het hart, de nieren, oren, ogen en andere organen
• Leerstoornissen en andere cognitieve beperkingen
• Diverse psychiatrische aandoeningen, waaronder ADHD, ODD en 'conduct disorder'

De exacte effecten van het alcohol drinken tijdens de zwangerschap zijn onder meer afhankelijk van de hoeveelheid alcohol, de frequentie, op welk moment in de zwangerschap men gedronken heeft (tijdens zogenaamde kritieke perioden is de foetus extra kwetsbaar) en de gezondheid en leeftijd van de moeder. Hoe meer alcohol de moeder gedronken heeft tijdens de zwangerschap, des te groter de kans op afwijkingen bij het kindje. Momenteel is er nog niet bekend hoeveel alcohol moeders veilig kunnen drinken, hoewel wel reeds vastgesteld is dat slechts één sterk drankje of 5 glazen wijn al schadelijk kunnen zijn. Niet alle kinderen vertonen daarnaast alle verschijnselen, maar de problemen kunnen blijvend zijn en erg veel impact hebben op het dagelijks functioneren van het kind.

Behandeling van foetaal alcohol syndroom

Foetaal alcohol syndroom kan niet genezen worden. Foetaal alcohol syndroom kan echter wel voorkomen worden door volledige alcoholonthouding tijdens de zwangerschap. Wanneer jij drinkt tijdens de zwangerschap, drinkt je ongeboren baby mee! Wanneer er toch sprake is van foetaal alcohol syndroom is vroege diagnostiek van groot belang, zodat men ondersteuning kan krijgen bij de opvoeding, het onderwijs en medische zorg.